maj 2025

Ze świata

Webb zidentyfikował zamarzniętą wodę w młodym układzie gwiazdowym

Czy zamarznięta woda jest rozproszona w układach wokół innych gwiazd? Astronomowie od dawna spodziewali się, że tak jest, częściowo na podstawie wcześniejszych detekcji pary wodnej, oraz jej obecności w naszym Układzie Słonecznym. Teraz pojawiły się ostateczne dowody: naukowcy potwierdzili obecność krystalicznego lodu wodnego w dysku pyłowych szczątków, który krąży wokół gwiazdy podobnej do Słońca odległej […]

Webb zidentyfikował zamarzniętą wodę w młodym układzie gwiazdowym Przeczytaj wpis »

Ze świata

Misja kosmiczna odkrywa podobne do pocisków wiatry wystrzeliwane z supermasywnej czarnej dziury

Naukowcy odkryli, że skrajnie szybki wiatr otaczający supermasywną czarną dziurę nie jest gładki i ciągły, ale przypomina gwałtowny strumień gazowych pocisków. Energia przenoszona przez te gazowe pociski jest znacznie większa niż przewidywano, co rzuca nowe światło na to, w jaki sposób galaktyki i ich centralne czarne dziury wspólnie ewoluują. Odkrycia dokonał międzynarodowy zespół badawczy kierowany

Misja kosmiczna odkrywa podobne do pocisków wiatry wystrzeliwane z supermasywnej czarnej dziury Przeczytaj wpis »

Ze świata

Nowe spojrzenie na rozpraszanie czarnych dziur i fal grawitacyjnych

Przełomowe badania ustanowiły nowy punkt odniesienia w modelowaniu najbardziej ekstremalnych wydarzeń we Wszechświecie: zderzeń czarnych dziur i gwiazd neutronowych. Badania te, których wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie Nature, prowadzone przez prof. Jana Plefkę z Uniwersytetu Humboldta w Berlinie i dr. Gustava Mogulla z Queen Mary University w Londynie i w Instytucie Fizyki Grawitacyjnej Maxa Plancka

Nowe spojrzenie na rozpraszanie czarnych dziur i fal grawitacyjnych Przeczytaj wpis »

Ze świata

Astronomowie ponownie przyjrzeli się bliźniaczym układom gwiazd

Układy podwójne gwiazd mogą oferować nowe spojrzenie na formowanie się planet we Wszechświecie. W odległym Wszechświecie trudno o bezpośrednie porównania. Niezależnie od tego, czy tematem są galaktyki karłowate, supermasywne czarne dziury czy gorące jowisze, astronomowie mogą spędzić miesiące lub lata na poszukiwaniu porównywalnych obiektów i formacji do zbadania. Jeszcze rzadziej zdarza się, że obiekty te

Astronomowie ponownie przyjrzeli się bliźniaczym układom gwiazd Przeczytaj wpis »

Ze świata

Jak wskazują dowody, nasza sąsiednia galaktyka jest rozciągnięta w dwóch osiach

Nowe dowody pokazują „zjawisko rozmywania” Małego Obłoku Magellana. Naukowcy z Uniwersytetu Nagoya w Japonii odkryli, że gwiazdy zmienne cefeidy w naszej sąsiedniej galaktyce, Małym Obłoku Magellana (SMC), poruszają się w przeciwnych kierunkach wzdłuż dwóch różnych osi. Odkryli, że gwiazdy znajdujące się bliżej Ziemi poruszają się w kierunku północno-wschodnim, podczas gdy bardziej odległe gwiazdy poruszają się

Jak wskazują dowody, nasza sąsiednia galaktyka jest rozciągnięta w dwóch osiach Przeczytaj wpis »

Ze świata

W centrum Drogi Mlecznej odkryto mnóstwo dysków protoplanetarnych

Naukowcy opracowali najdokładniejszą jak dotąd mapę trzech regionów w Centralnej Strefie Molekularnej Drogi Mlecznej, dostarczając cennych informacji na temat tego, jak powstają gwiazdy w tym regionie. Przez dziesięciolecia astronomowie odkrywali setki dysków protoplanetarnych – struktur uważanych za reprezentujące wczesne etapy naszego własnego Układu Słonecznego. Jednak większość z tych odkryć znajduje się w naszym sąsiedztwie, co

W centrum Drogi Mlecznej odkryto mnóstwo dysków protoplanetarnych Przeczytaj wpis »

Ze świata

Teleskop Hubble’a namierzył wędrującą masywną czarną dziurę

Niczym w filmie science-fiction, astronomowie korzystający z teleskopów NASA odkryli Kosmiczne Szczęki. W odległości 600 milionów lat świetlnych od nas, w czarnej otchłani pomiędzy gwiazdami, znajduje się niewidzialny potwór, który pochłania każdą bezbronną gwiazdę zmierzającą w jego kierunku. Podstępna czarna dziura zdradziła swoją obecność w nowo zidentyfikowanym zjawisku rozerwania pływowego (TDE), w którym nieszczęsna gwiazda

Teleskop Hubble’a namierzył wędrującą masywną czarną dziurę Przeczytaj wpis »

Ze świata

NICER mapuje szczątki powtarzających się wybuchów rentgenowskich

Po raz pierwszy astronomowie zbadali fizyczne środowisko powtarzających się wybuchów rentgenowskich w pobliżu monstrualnej czarnej dziury. Naukowcy dopiero niedawno natknęli się na tę klasę rozbłysków rentgenowskich, zwanych kwaziperiodycznymi erupcjami (QPE). Układ nazywany przez astronomów Ansky jest ósmym odkrytym źródłem QPE i generuje najbardziej energetyczne wybuchy, jakie do tej pory zaobserwowano. Ansky ujawnia również rekordy pod

NICER mapuje szczątki powtarzających się wybuchów rentgenowskich Przeczytaj wpis »

Ze świata

Instrument IXPE ujawnia cząstki generujące promienie X w strumieniach czarnej dziury

IXPE wykazał, że promieniowanie rentgenowskie w strumieniach blazara BL Lac powstaje przez interakcje elektronów z fotonami. To odkrycie rozwiązuje kluczową zagadkę dotyczącą źródła promieniowania w otoczeniu czarnych dziur. Blazar BL Lacertae, supermasywna czarna dziura otoczona jasnym dyskiem i strumieniami skierowanymi w Ziemię, zapewnił naukowcom wyjątkową okazję do odpowiedzi na odwieczne pytanie: w jaki sposób generowane

Instrument IXPE ujawnia cząstki generujące promienie X w strumieniach czarnej dziury Przeczytaj wpis »

Ze świata

Astronomowie wsłuchują się w muzykę pobliskiej gwiazdy i dokonują zaskakującego odkrycia

Analizując subtelne wibracje gwiazd, naukowcy korzystający z Keck Planet Finder odkryli ukryte struktury wewnętrzne, które podważają istniejące od dawna modele. Astronomowie korzystający z Obserwatorium Kecka na Hawajach wsłuchali się w muzykę pobliskiej gwiazdy, odkrywając niespodzianki, które wstrząsnęły naszym rozumieniem tego, jak działają gwiazdy. W badaniach wykorzystano najnowocześniejszy instrument Obserwatorium Kecka, Keck Planet Finder (KFP), do

Astronomowie wsłuchują się w muzykę pobliskiej gwiazdy i dokonują zaskakującego odkrycia Przeczytaj wpis »

Przewijanie do góry