Pominięto niekorzystne elongacje Merkurego i niekorzystne geometrycznie złączenia planet. Nie uwzględniono koniunkcji Urana i Neptuna.
Słońce nadal aktywne. Jesteśmy po intensywnym maksimum 25-go cyklu słonecznego, czego dowodem były chociażby liczne zorze polarne w zeszłym roku.
Momenty zjawisk zakryciowych i parametry zbliżeń planet dla Krakowa.
Złączenia planet z Księżycem przeważnie do odległości 1° od brzegu tarczy Księżyca (w szczególnych przypadkach do 1,5-2° – np. przy korzystnej fazie Księżyca). Podobnie w złączeniach między planetami.
W tym roku nie będzie opozycji Marsa. Była w zeszłym roku a następna wystąpi w przyszłym, ale Mars osiągnie zaledwie 14” łuku, choć będzie wysoko na niebie.
Komety przechodzące przez peryhelium w 2026 roku:
W 2025 roku przez peryhelium przejdą 103 znane komety.
Teoretycznie dostępne dla obserwacji przez lornetki (czyli jaśniejsze od 10m) mogą być komety: 10P/Tempel, 24P/Schaumasse, 141P/Machholz-B, 161P/Hartley-IRAS, C/2024 E1 (Wierzchos) oraz C/2025 R3 (PANSTARRS). Spośród nich, 141P i C/2025 R3 będą w okresie swojej największej jasności w niewielkiej odległości kątowej od Słońca i ich obserwacje będą wtedy niemożliwe.
Aktualnie dostępne do obserwacji są w miarę jasne komety: (dane na 09.01.2026)
- 24P/Schaumasse, jasność 9-10 mag, widoczna wysoko w drugiej połowie nocy w gwiazdozbiorze Vir, blisko Boo i Com.
- C/2025 T1 ATLAS, ok.11 mag, widoczna wieczorem dość nisko nad zachodnim horyzontem w Aqr.
- 3I/ATLAS, ok. 12,5 mag, widoczna praktycznie całą noc w Cnc. Góruje między 0.00 a 1.00 UT powyżej 50°
- 29P/Schwassmann/Wachmann, ok. 12,5 mag., widoczna dość wysoko w drugiej połowie nocy w Leo
- 240P/NEAT, 12,5-13 mag, góruje wieczorem wysoko w Ari
Styczeń
3 – 15.00 UT maksimum Kwadrantydów (oczekiwany ZHR=80). Prędkość 41 km/s. Księżyc w pełni.
10 – Opozycja Jowisza – jest widoczny wysoko w gwiazdozbiorze Bliźniąt, h max = 62°, -2,7 mag, ~47”. Trwa sezon na wzajemne zaćmienia i zakrycia w układzie satelitów galileuszowych.
W czasie obecnego powrotu kometa 24P/Schaumasse w połowie stycznia miała osiągnąć wg przewidywań jasność 8 mag, świecąc w drugiej połowie nocy na granicy gwiazdozbiorów Wolarza i Panny. Jest jednak słabsza- jej jasność jest na poziomie 9-10 mag.
27 – 21.00-23.00 UT zakrycie północnej części Plejad przez Księżyc 1 d po pierwszej
kwadrze. 46º-28º nad horyzontem.
Luty
17 – Obrączkowe zaćmienie Słońca
Pas fazy obrączkowej zaćmienia w całości znajdzie się na stosunkowo niewielkim obszarze Antarktydy i przybrzeżnych obszarów Oceanu Indyjskiego. Zaćmienie obrączkowe rozpocznie się o 11h 42m ok. 550 km w głąb kontynentu Antarktydy. Poruszając się na zachód, a później na północ cień Księżyca wkroczy na obszar Oceanu Indyjskiego.
Zaćmienie obrączkowe zakończy się 17 lutego 2026 o godzinie 12h 41m na południowowschodnim Oceanie Indyjskim, ok. 2160 km od wybrzeży Australii. Maksymalny czas trwania fazy obrączkowej dla obserwatora na Ziemi będzie wynosił 2m20s. Wielkość fazy maksymalnej F=0.9630. Częściowe fazy zaćmienia będą widoczne na całym kontynencie Antarktydy, południowym Atlantyku, południowych krańcach Ameryki Południowej i Afryki oraz w zachodniej części Oceanu Indyjskiego.
19 – Maksymalna elongacja wschodnia Merkurego: 18°07’. O 16.40 UT planeta ok. 10º nad horyzontem pod koniec zmierzchu cywilnego (Słońce 6º pod horyzontem). Bardzo korzystne warunki do obserwacji planety. Na wysokości 2° widoczna również Wenus a powyżej Merkurego sierp Księżyca i Saturn (1,0 mag).
Od 20 – 25 lutego można próbować obserwacji komety C/2024 E1 (Wierzchos).Widoczna nisko nad południowo-zachodnim horyzontem.
Marzec
3 – Całkowite zaćmienie Księżyca
Zaćmienie w całości widoczne na większości obszaru Oceanu Spokojnego w zachodniej części Ameryki Północnej, we wschodniej Australii, we wschodniej części Syberii oraz na Wyspach Japońskich; w pozostałej części Ameryki Północnej, w Ameryce Południowej i Grenlandii przy zachodzie Księżyca; w pozostałej części Azji, w Australii oraz na prawie całym Oceanie Indyjskim przy wschodzie Księżyca.
Przebieg zaćmienia (czas w UT):
Początek zaćmienia półcieniowego: 8h44m
Początek zaćmienia częściowego: 9h50m
Początek zaćmienia całkowitego: 11h04m
Maksimum zaćmienia: 11h34m
Koniec zaćmienia całkowitego: 12h03m
Koniec zaćmienia częściowego: 13h17m
Koniec zaćmienia półcieniowego: 14h23m
Maksymalna faza zaćmienia całkowitego: 1.1507
W Polsce zaćmienie niewidoczne.
8 – Złączenie Wenus (-3,9 mag) i Saturna (1,0 mag) – separacja 56′. O 17.05 UT planety 6-7° nad horyzontem pod koniec zmierzchu cywilnego (Słońce 6º pod horyzontem). W odległości ok. 1,5º znajdzie się również Neptun (8,0 mag), który dzień wcześniej minie Wenus w odległości 17′.
29 – zakrycie Regulusa (1,4 mag) przez Księżyc 4 d przed pełnią. Zakrycie przy ciemnym brzegu (CA 70N) o 18.38 UT na wys. 46°. Odkrycie przy jasnym brzegu (CA -45N) o 19.41 UT na wys. 51°. Słońce w momencie zakrycia 13º pod horyzontem.
Kwiecień
22– 19.40 UT Maksimum Lirydów (oczekiwany ZHR=18-90). Księżyc 2 d przed pierwszą kwadrą. Prędkość 49 km/s. Zalecany do obserwacji w tym roku przez International Meteor Organization
Maj
6 – 03.00 UT Maksimum η-Akwarydów (oczekiwany ZHR=50). Księżyc 3 d przed ostatnią kwadrą. Bardzo szybkie meteory (66 km/s). Zalecany do obserwacji w tym roku przez International Meteor Organization.
Czerwiec
9 – Zbliżenie Wenus (-4,0 mag) i Jowisza (-1,9 mag) – odległość 1,6°. O 19.30 UT planety 15-16° nad horyzontem pod koniec zmierzchu cywilnego (przy Słońcu 6º pod horyzontem).
16 – Maksymalna elongacja wschodnia Merkurego: 24°31’. O 19.35 UT planeta 7º nad horyzontem pod koniec zmierzchu cywilnego (Słońce 6º pod horyzontem). Dosyć korzystne warunki do obserwacji planety. W odległości 1,6° od Merkurego widoczny sierp Księżyca 1,5 d po nowiu. Na wschód od Merkurego widoczne jeszcze Jowisz i Mars (co 7º), tworząc bardzo ładną konfigurację.
17 – 20.30 Koniunkcja Wenus i Księżyca. Wenus w odległości poniżej 0,5° od brzegu tarczy Księżyca 2,5 d po nowiu. O 20.30 UT obiekty 5-6° nad horyzontem przy Słońcu 11º pod horyzontem. Nieco ponad 2º na wschód będzie widoczna gromada otwarta M44 (Praesepe), przy tym położeniu Słońca trudna do zauważenia.
22 – 1.00 UT Maksimum Bootydów czerwcowych, ZHR do 100, nadzwyczaj powolne (18 km/s) czerwonawe meteory. Księżyc w pierwszej kwadrze. Zalecany do obserwacji w tym roku przez International Meteor Organization.
Lipiec
10 – 23.00-00.00 UT zakrycie Plejad przez Księżyc 3 d po ostatniej kwadrze bardzo nisko nad horyzontem, zaraz po wschodzie Księżyca. W związku z tym widoczna tylko niewielka końcowa część zjawiska.
31 – Maksimum Południowych δ-Akwarydów (oczekiwany ZHR=25). V = 41 km/s. Księżyc 2 d po pełni.
Kometa 10P/Tempel w pod koniec lipca może osiągnąć jasność ok. 7 mag, wznosząc się ok. północy w gwiazdozbiorze Koziorożca na wysokość kilkunastu stopni nad horyzontem.
Sierpień
2 – Maksymalna elongacja zachodnia Merkurego: 19°28’. O 02.30 UT planeta 7º nad horyzontem na początku świtu cywilnego (Słońce 6º pod horyzontem). Dosyć korzystne warunki do obserwacji planety.
12 – Całkowite zaćmienie Słońca
Pas fazy całkowitej zaćmienia rozpocznie się 12 sierpnia 2026 o godzinie 16h57ms na Morzu Łaptiewów, tuż przy zachodnim wybrzeżu półwyspu Tajmyr (północna Syberia). W swoim ruchu na północ cień Księżyca znajdzie się zaledwie ok. 100 km od północnego bieguna Ziemi, by po kilkunastu minutach wkroczyć na północno-wschodnie obszary Grenlandii. Po kolejnych kilkunastu minutach pas zaćmienia całkowitego przetnie zachodnie wybrzeża Islandii, obejmując swoim zasięgiem m.in. jej stolicę, Reykjavik. Pas zaćmienia całkowitego przejdzie następnie przez północny Atlantyk na zachód od Wysp Brytyjskich, wkraczając na kontynent europejski na wybrzeżu Hiszpanii, w pobliżu Oviedo.
Kolejnymi znanymi miastami na jego trasie są Leon (18h28m; faza całkowita 1m45s ), Burgos (18h28m; faza całkowita 1m43s ), Valladolid (18h30m; faza całkowita 1m28s ), Saragossa (18h29m; faza całkowita 1m24s ). W obrębie pasa, tuż przy jego brzegu, znajdą się też północne dzielnice stolicy Hiszpanii, Madrytu.
Półwysep Iberyjski pas zaćmienia całkowitego opuści w pobliżu Walencji (18h23m; faza całkowita 1m00s ), by po kilkunastu minutach objąć archipelag Balearów, w szczególności jego największą wyspę, Majorkę.
Zaćmienie zakończy się 12 sierpnia 2026 o godzinie 18h33m57s na Morzu Śródziemnym, ok. 200 km na wschód od Majorki.
Centralna faza zaćmienia w średnie południe nastąpi 12 sierpnia 2026 o godzinie 17h45m przy zachodnich wybrzeżach Islandii. Maksymalny czas trwania fazy całkowitej dla obserwatora na Ziemi będzie wynosił 2m18.3s , wielkość fazy maksymalnej F=1.0386. Częściowe fazy zaćmienia będą widoczne w Europie środkowej i zachodniej, w północno-zachodniej Afryce, w północnej części Ameryki Północnej, zachodnich krańcach Syberii oraz na północnym Atlantyku.
Poniższa tabela podaje przebieg zaćmienia dla wybranych miast w Polsce:
Miasto Tp Tmax Tk Fmax
Białystok 17 h13m — 18 h01m (0.792)
Gdańsk 17 h11m 18 h 05m 18 h23m 0.855
Kraków 17 h18m — 18 h04m (0.711)
Łódź 17 h16m 18 h 08m 18 h12m (0.866)
Poznań 17 h15m 18 h10m 18 h24m 0.867
Szczecin 17 h14m 18 h08m 18 h36m 0.867
Warszawa 17 h15m 18 h07m 18 h07m 0.861
Wrocław 17 h17m 18 h12 m 19 h19m 0.874
Tp, Tmax, Tk – momenty początku, maksimum i końca zaćmienia (UT)
Dla obowiązującego w tym okresie w Polsce czasu letniego do podanych wartości należy dodać 2h.
Tk oznacza w tym przypadku moment zachodu Słońca
Fmax – maksymalna widoczna faza (w nawiasach – podczas zachodu Słońca). W zachodniej i północnej Polsce zaćmienie widoczne jako częściowe – Słońce zachodzi w czasie trwania zaćmienia
13 – 2.00-4.00 UT Maksimum Perseidów (oczekiwany ZHR=100). Prędkość 59 km/s. Księżyc praktycznie w nowiu. Zalecany do obserwacji w tym roku przez International Meteor Organization.
14 – Maksymalna wschodnia (wieczorna) elongacja Wenus (45° 53′). Jasność -4,3 mag, faza 49%. Pod koniec zmierzchu cywilnego (18.35 UT) planeta zaledwie 6° nad horyzontem – bardzo niekorzystna konfiguracja. W zeszłym roku podobnie niekorzystna była elongacja poranna. W tym roku Wenus osiągnie jedynie wieczorna maksymalna elongację (poranna wystąpi 3.01.2027). W 2025 wystąpiły obie. Dla porównania w 2024 nie było żadnej!
15 – Zbliżenie Jowisza (-1,8 mag) i Merkurego (-1,2 mag) – separacja 45′. O 02.50 UT planety ok.4° nad horyzontem na początku świtu cywilnego (Słońce 6º pod horyzontem). Niewielka różnica jasności między planetami.
28 – Częściowe zaćmienie Księżyca
Zaćmienie w całości widoczne w całej Ameryce Południowej, wschodniej części Ameryki Północnej, prawie całym Atlantyku, w południowo-wschodniej części Oceanu Spokojnego oraz na większości terytorium Antarktydy; w całej Europie i Afryce, w południowo-zachodniej części Oceanu Indyjskiego przy zachodzie Księżyca; w pozostałej części Ameryki Północnej oraz na środkowym i wschodnim Pacyfiku przy wschodzie Księżyca.
Przebieg zaćmienia (czas w UT):
T Ak hk
Początek zaćmienia półcieniowego: 1h24m 225° 17°
Początek zaćmienia częściowego: 2h34m 240° 9°
Maksimum zaćmienia: 4h13m 260° -5°
Koniec zaćmienia częściowego: 5h52m 279° -19°
Koniec zaćmienia półcieniowego 7h02m 294° -29°
Azymut Ak (liczony od północy) i wysokość nad horyzontem hk podane dla Warszawy.
Maksymalna faza zaćmienia częściowego: 0.9299
Wrzesień
1 – 03.00 UT Maksimum Aurigidów (oczekiwany ZHR=10). V = 66 km/s. Księżyc 4 d po pełni. Zalecany do obserwacji w tym roku przez International Meteor Organization.
9 – 18.00 UT Maksimum ε Perseidów (wrześniowych) (oczekiwany ZHR=5). V = 64 km/s. Księżyc 2 d przed nowiem. Zalecany do obserwacji w tym roku przez International Meteor Organization.
14 – Dzienne zakrycie Wenus przez Księżyc 3 d po nowiu (faza 12%). Zakrycie przy ciemnym brzegu o 9.39 UT na wys. 10°, CA 69N. Odkrycie przy jasnym brzegu o 10.44 na wys. 17°CA -57N. Czas trwania zakrycia tarczy planety to ponad 1,5 minuty przy średnicy 37”, faza planety 29%.
26 – Opozycja Neptuna. Średnica planety ~2,4”, jasność 7,8 mag, h max ok. 40º (podobnie jak w zeszłym roku), gwiazdozbiór Ryb.
30 – zakrycie Plejad przez Księżyc 4 d po pełni bardzo nisko nad horyzontem, zaraz po wschodzie Księżyca. W związku z tym widoczna tylko niewielka końcowa część zjawiska. Bardzo podobne do zjawiska z 10.07.
Październik
Kometa 161P/Hartley-IRAS powinna osiągnąć jasność 9.5 mag na początku października, świecąc wtedy w pierwszej połowie nocy w gwiazdozbiorze Wodnika wysoko nad południowo-zachodnim horyzontem.
4 – Opozycja Saturna. Średnica planety ~20”, jasność 0,3 mag (w zeszłym roku 0,6 mag), h max ok.42º (5° wyżej niż w zeszłym roku), gwiazdozbiór Wieloryba blisko Ryb. Pierścienie są już widoczne (pod niewielkim kątem).
5 – Złączenie Marsa z Księżycem. O 4.15 UT separacja wyniesie 40′. Księżyc 2 d po ostatniej kwadrze, jasność Marsa 1,1 mag. Wysokość ok. 52º na początku świtu cywilnego. Największe zbliżenie, czyli moment koniunkcji wystąpi 1,5 h później, kiedy Słońce będzie już nad horyzontem.
6 – 4.40 UT Maksimum Camelopardalidów (październikowych). ZHR ok.5. V = 47 km/s. Księżyc 4 d przed nowiem. Zalecany do obserwacji w tym roku przez International Meteor Organization.
9 – 1.00 UT Maksimum Drakonidów. ZHR ok.5. V= 21 km/s. Księżyc 1 d przed nowiem. Zalecany do obserwacji w tym roku przez International Meteor Organization.
21 – Maksimum Orionidów (oczekiwany ZHR >20), V=66 km/s. Księżyc 3 d po pierwszej kwadrze. Zalecany do obserwacji w tym roku przez International Meteor Organization.
28 – 1.00-3.00 UT zakrycie północnej części Plejad przez Księżyc 1 d po pełni. 62º-47º nad horyzontem ale w bardzo niekorzystnej fazie.
Listopad
2 – Złączenie Jowisza z Księżycem. O 23.00 UT separacja wyniesie 65′. Księżyc 1 d po ostatniej kwadrze. Wysokość ok. 3-4º. Największe zbliżenie, czyli moment koniunkcji wystąpi 1,5 h wcześniej, kiedy obiekty będą jeszcze pod horyzontem. Poniżej Księżyca widoczny Regulus a powyżej Jowisza Mars – razem 4 obiekty.
5 – Maksimum Taurydów Południowych, oczekiwany ZHR=5-10. V= 27 km/s. Księżyc 4 d przed nowiem. Zalecany do obserwacji w tym roku przez International Meteor Organization.
7 – Konfiguracja Księżyca 2 doby przed nowiem, Wenus i Spiki. Ok 4.30 UT obiekty ok 5 º nad horyzontem, Słońce 11º pod horyzontem.
12 – Maksimum Taurydów Północnych, oczekiwany ZHR=5. V= 29 km/s. Księżyc 3 d po nowiu. Zalecany do obserwacji w tym roku przez International Meteor Organization
16 – Zbliżenie Marsa (0,7 mag) i Jowisza (-2,1 mag) – odległość 1,2°. O 02.00 UT planety 40° nad horyzontem. Koniunkcja wysoko i na całkowicie nocnym niebie.
17 – 23.45 UT Maksimum Leonidów, oczekiwany ZHR=10-20. V = 71 km/s. Księżyc w pierwszej kwadrze. Zalecany do obserwacji w tym roku przez International Meteor Organization.
21 – 23.30 UT Maksimum α Monocerotydów, oczekiwany ZHR=5, ale bywa 400. V = 65 km/s. Księżyc 3 d przed pełnią. Zalecany do obserwacji w tym roku przez International Meteor Organization.
21 – Maksymalna elongacja zachodnia Merkurego: 19°37’. O 05.25 UT planeta 10º nad horyzontem na początku świtu cywilnego (Słońce 6º pod horyzontem). Bardzo korzystne warunki do obserwacji planety. Widoczny w towarzystwie Wenus.
25 – Opozycja Urana. Średnica planety ~4”, jasność 5,6 mag, h max nieco ponad 60º, gwiazdozbiór Byka. Planeta 1° wyżej w porównaniu z zeszłym rokiem.
30 – Złączenie Jowisza z Księżycem. O 5.15 UT separacja wyniesie nieco ponad 2º. Księżyc 1 d przed ostatnią kwadrą. Wysokość ok. 50º . Słońce 9º pod horyzontem. Kilka stopni na wschód będą świecić Regulus (1,4 mag) i Mars (0,5 mag), tworząc razem bardzo ładną konfigurację. Największe zbliżenie, czyli moment koniunkcji wystąpi 4 h później, kiedy Słońce będzie już nad horyzontem.
Grudzień
9 – Maksimum Monocerotydów (grudniowych), oczekiwany ZHR=3. V = 42 km/s. Księżyc w nowiu. Zalecany do obserwacji w tym roku przez International Meteor Organization. Związane z kometą D/1917 F1 (Mellish)
9 – Maksimum σ Hydrydów, oczekiwany ZHR=7. V = 58 km/s. Księżyc w nowiu. Zalecany do obserwacji w tym roku przez International Meteor Organization.
14 – 14.00 UT Maksimum Geminidów (oczekiwany ZHR=150), V = 35 km/s. Księżyc 3 d przed pierwszą kwadrą. Zalecany do obserwacji w tym roku przez International Meteor Organization.
21 – 22.30-00.30 UT zakrycie północnej części Plejad przez Księżyc 3 d przed pełnią. 55º- 37º nad horyzontem. Nieco lepsze warunki niż dla zjawiska październikowego.
22 – 10.00 UT Maksimum Ursydów (oczekiwany ZHR=10, ale bywa 50). V = 33 km/s. Księżyc 2 d przed pełnią.
Opracowanie: Marcin Filipek