galaktyki aktywne

Galaktyka Cyrkla sfotografowana przez HST i JWST
Ze świata

Webb odkrywa torus czarnej dziury. Przełomowe zdjęcie

Koniec ery domysłów: Widzimy pączka, który karmi czarną dziurę Supermasywne czarne dziury to nie tylko grawitacyjne odkurzacze; to skomplikowane silniki, które napędzają ewolucję całych galaktyk. Od dekad astronomowie posługiwali się tzw. Zunifikowanym Modelem Aktywnych Jąder Galaktyk (AGN). Zakładał on, że każda taka bestia otoczona jest gęstym, wirującym pierścieniem pyłu i gazu, zwanym torusem. To właśnie […]

Webb odkrywa torus czarnej dziury. Przełomowe zdjęcie Przeczytaj wpis »

Wizja artystyczna nieregularnej galaktyki karłowatej
Ze świata

Czarne dziury w galaktykach karłowatych. Przełomowy spis 2026

Przełom w statystyce kosmicznych potworów Przez dziesięciolecia w astronomii panowało niepisane przekonanie, że supermasywne czarne dziury to przywilej galaktycznych olbrzymów – takich jak nasza Droga Mleczna, Wielka Galaktyka Andromedy czy potężna M87. Mniejsze obiekty, tak zwane galaktyki karłowate, traktowano jako spokojne, peryferyjne miasteczka Wszechświata, w których rzadko dochodzi do dramatycznych procesów w jądrze. Jednak badania

Czarne dziury w galaktykach karłowatych. Przełomowy spis 2026 Przeczytaj wpis »

Ze świata

Kandydat na najstarszą czarną dziurę w historii

Zaledwie kilka dni po doniesieniach o czerwonych kropkach, Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) dostarcza kolejną sensację. W opublikowanym wczoraj (25 listopada 2025 r.) preprintcie naukowym, zespół astronomów sugeruje odkrycie aktywnej supermasywnej czarnej dziury w galaktyce GHZ2. Jeśli wyniki się potwierdzą, będziemy patrzeć na obiekt istniejący zaledwie 350 milionów lat po Wielkim Wybuchu – to absolutny

Kandydat na najstarszą czarną dziurę w historii Przeczytaj wpis »

dżety z galaktyki aktywnej
Ze świata

Ciemna Materia Pod Lupą Aktywnych Jąder Galaktyk

Ciemna Materia Pod Lupą Aktywnych Jąder Galaktyk Tajemnica ciemnej materii od dziesięcioleci pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej astrofizyki. Choć stanowi około 85% całej materii we Wszechświecie, wciąż nie wiemy, czym dokładnie jest. Najnowsze badania, opublikowane w serwisie arXiv, rzucają nowe światło na ten problem, wykorzystując potężne kosmiczne źródła energii – Aktywne Jądra Galaktyk (AGN)

Ciemna Materia Pod Lupą Aktywnych Jąder Galaktyk Przeczytaj wpis »

Ze świata

Małe czerwone kropki ujawniają tajemnice młodego Wszechświata

Dzięki niezwykłej czułości Teleskopu Webba astronomowie odkryli, że wiele tzw. Małych Czerwonych Kropek to nie tylko odległe galaktyczne punkty światła. Część z nich skrywa złożone struktury i ślady aktywnych czarnych dziur. Odkrycie dużej populacji zwartych, czerwonych obiektów znanych jako Małe Czerwone Kropki (Little Red Dots – LRD) to jedno z najbardziej intrygujących osiągnięć Kosmicznego Teleskopu

Małe czerwone kropki ujawniają tajemnice młodego Wszechświata Przeczytaj wpis »

Kompozytowy obraz mgławicy Kociej Łapy (NGC 6334)
Ze świata

Nowe Źródła Linii Emisyjnych: Czy Poszukiwania Podwójnych Czarnych Dziur Wymagają Rewizji?

Pierścienie Jądrowe Mieszają w Kosmosie: Czy Podwójne Czarne Dziury Mamy Błędnie Identyfikowane? Rewolucja w Zrozumieniu Centrów Galaktycznych Charakterystyczne linie emisyjne o podwójnym szczycie obserwowane w centrach galaktyk od dekad były uznawane za jeden z najbardziej obiecujących pośrednich dowodów na istnienie podwójnych supermasywnych czarnych dziur. Zgodnie z pierwotną teorią, linia ta powstawała w wyniku zlania się emisji dwóch sąsiadujących, aktywnych jąder galaktycznych (AGN) krążących

Nowe Źródła Linii Emisyjnych: Czy Poszukiwania Podwójnych Czarnych Dziur Wymagają Rewizji? Przeczytaj wpis »

Ze świata

Pierścieniowe pole magnetyczne w blazarze odsłania mechanizm kosmicznych akceleratorów

Astronomowie odkryli pierścieniowe pole magnetyczne w blazarze, które tłumaczy źródło ekstremalnych emisji cząstek z kosmosu. Spojrzenie w głąb aktywnej galaktyki ujawnia pierścieniowe pole magnetyczne, które może wyjaśnić ekstremalne promieniowanie gamma i neutrina. Znajdujący się miliardy lat świetlnych od nas blazar PKS 1424+240 od dawna wprawiał astronomów w osłupienie. Wyróżniał się jako najjaśniejszy znany blazar emitujący

Pierścieniowe pole magnetyczne w blazarze odsłania mechanizm kosmicznych akceleratorów Przeczytaj wpis »

Ze świata

Astronomowie odkryli czarne dziury niszczące gwiazdy, ukryte w zakurzonych galaktykach

W przeciwieństwie do stale aktywnych galaktyk, czarne dziury zazwyczaj pozostają w stanie uśpienia i ujawniają swoją obecność tylko wtedy, gdy zdarzy się im pochłonąć napotkaną gwiazdę. W przeciwieństwie do aktywnych galaktyk, które nieustannie przyciągają otaczającą je materię, czarne dziury pozostają w stanie uśpienia, budząc się na krótko, aby pochłonąć przelatującą w ich pobliżu gwiazdę. Astronomowie

Astronomowie odkryli czarne dziury niszczące gwiazdy, ukryte w zakurzonych galaktykach Przeczytaj wpis »

Ze świata

OJ 287: Nowy obraz z serca tajemniczej galaktyki

Szczegółowy obraz przedstawia niezwykłą strukturę emitowanego strumienia plazmy – dwie supermasywne czarne dziury, które prawdopodobnie łączą się w jądrze galaktyki. Galaktyka OJ 287 znajduje się w odległości 5 miliardów lat świetlnych a wahania jej jasności intrygują i fascynują astronomów od ponad 150 lat, ponieważ podejrzewają oni, że w jej centrum dochodzi do połączenia dwóch supermasywnych

OJ 287: Nowy obraz z serca tajemniczej galaktyki Przeczytaj wpis »

Ze świata

Galaktyczny oddech potwora: Jak supermasywna czarna dziura wyrzuca nadmiar materii

Najnowsze badania ujawniają, że gwałtowny wzrost odległej supermasywnej czarnej dziury objawia się poprzez wyrzucanie nadmiaru materii w postaci szybkiego wiatru. Artykuł opublikowany w czasopiśmie Monthly Notices of the Royal Astronomical Society (MNRAS) po raz pierwszy opisuje, w jaki sposób nadmierne pochłanianie nowej materii przez czarną dziurę doprowadziło do wyrzucenia nadmiaru materii z prędkością prawie ⅓

Galaktyczny oddech potwora: Jak supermasywna czarna dziura wyrzuca nadmiar materii Przeczytaj wpis »

Przewijanie do góry