Rewolucja w Obserwacjach: Narodziny Egzoplanet Pod Okiem Teleskopów Astronomowie ogłosili dziś jedno z najbardziej niezwykłych odkryć ostatnich lat, publikując zestaw 51 nowych obrazów przedstawiających egzoplanety w trakcie ich formowania się wokół odległych gwiazd. Ten bezprecedensowy zbiór danych, nazwany przez naukowców astronomicznym skarbem, dostarcza kluczowych informacji na temat najwcześniejszych etapów ewolucji systemów planetarnych, rzucając nowe światło […]
Rozbłyski gwiazdy TRAPPIST-1 mapowane: Czy egzoplanety z ekstremalnej strefy życia mają szansę na atmosferę? Nowe obserwacje z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST) i zaawansowane modele fizyczne rzucają nowe światło na ekstremalne warunki panujące w systemie TRAPPIST-1, jednym z najczęściej badanych układów planetarnych poza naszym Słońcem. Analiza częstotliwości i natężenia rozbłysków gwiazdy TRAPPIST-1 potwierdza, że choć
Wielka Czerwona Plama Jowisza pod Skalpelem JWST: Zaskakujące Odkrycia w Sercu Olbrzyma Wielka Czerwona Plama (WCP) Jowisza, kolosalny sztorm o średnicy większej niż Ziemia, od stuleci fascynuje astronomów. Choć teleskop Hubble’a i sonda Juno dostarczyły spektakularnych widoków i danych, dopiero Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST), dzięki swoim niezrównanym zdolnościom do obserwacji w podczerwieni, był w
Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) przekazała dziś rano wiadomości, które zachwycają zarówno naukowców, jak i estetów. Kosmiczny teleskop Cheops (CHaracterising ExOPlanet Satellite) zarejestrował sygnał sugerujący występowanie zjawiska optycznego zwanego glorią w atmosferze ultra-gorącego jowisza WASP-76b. To pierwszy raz w historii, gdy ten subtelny efekt świetlny wykryto poza naszym systemem planetarnym. Czym jest kosmiczna gloria? Gloria to
Alaknanda – galaktyczny bliźniak Drogi Mlecznej, który powstał za szybko Teleskop Webba odkrywa, że Wszechświat dorósł szybciej, niż zakładaliśmy Nowe odkrycie dokonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST) ponownie podważa dominujące teorie kosmologiczne. Międzynarodowy zespół astronomów odkrył galaktykę spiralną o nazwie Alaknanda, która jest zaskakująco masywna i ustrukturyzowana, biorąc pod uwagę jej wiek. Obserwujemy
Webb obserwuje „taniec” dwóch karłowatych galaktyk Dwie małe galaktyki w wielkim zderzeniu Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba sfotografował w bezprecedensowych detalach parę niewielkich galaktyk NGC 4490 i NGC 4485 w gwiazdozbiorze Psów Gończych. To para galaktyk karłowatych, które minęły się blisko siebie i teraz są połączone mostem gazu, gwiazd i pyłu rozciągającym się między ich dyskami.
Grudzień to miesiąc, w którym noc wygrywa z dniem, dając miłośnikom astronomii najwięcej czasu na obserwacje. Tegoroczny finał roku zapowiada się wyjątkowo: czeka nas jeden z najbardziej obfitych deszczów meteorów – Geminidów – w idealnych warunkach oraz doskonała widoczność największej planety Układu Słonecznego. Geminidy 2025 – Noc spadających gwiazd Najważniejszym wydarzeniem astronomicznym tego miesiąca są
Podczas gdy Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba zachwyca nas zbliżeniami na detale odległych galaktyk, europejski teleskop Euclid robi coś odwrotnego – cofa się o krok, by pokazać nam wielki obraz. ESA opublikowała właśnie najbardziej szczegółową w historii trójwymiarową mapę dystrybucji ciemnej materii, obejmującą ogromny wycinek południowego nieba. Niewidzialne staje się widoczne Ciemna materia nie emituje ani
Nowy, spektakularny portret Mgławicy Motyla z teleskopu Gemini South Motyl na 25-lecie Gemini South Międzynarodowe Obserwatorium Gemini świętuje 25 lat od ukończenia swojej infrastruktury, a z tej okazji teleskop Gemini South w Chile przygotował wyjątkowy prezent – nowe, niezwykle szczegółowe zdjęcie Mgławicy Motyla NGC 6302. Ten osobliwy obłok gazu i pyłu, przypominający kosmicznego motyla w
Gdy patrzymy w nocne niebo, widzimy statyczny obraz. Gwiazdy wydają się nieruchome, a Droga Mleczna to zastygła rzeka światła. Jednak w rzeczywistości nasza Galaktyka to dynamiczny, gwałtowny taniec grawitacyjny. Problem w tym, że ludzkie życie jest zbyt krótkie, by dostrzec te zmiany. Aż do teraz. Zespół naukowców z japońskiego instytutu RIKEN ogłosił właśnie ukończenie projektu,
To miał być spektakularny wybuch. Wielka, masywna gwiazda w galaktyce Andromedy powinna zakończyć życie jako jasna supernowa. Zamiast tego… po prostu zgasła. Międzynarodowy zespół naukowców, kierowany przez badaczy z Uniwersytetu w Tel Awiwie, wykorzystując potężne teleskopy Kecka i Subaru, prawdopodobnie znalazł odpowiedź na pytanie: gdzie podziała się cała ta energia? Cisza po burzy, której nie
Zaledwie kilka dni po doniesieniach o czerwonych kropkach, Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) dostarcza kolejną sensację. W opublikowanym wczoraj (25 listopada 2025 r.) preprintcie naukowym, zespół astronomów sugeruje odkrycie aktywnej supermasywnej czarnej dziury w galaktyce GHZ2. Jeśli wyniki się potwierdzą, będziemy patrzeć na obiekt istniejący zaledwie 350 milionów lat po Wielkim Wybuchu – to absolutny
Zaskakujące odkrycie JWST w atmosferze podneptuna Najnowsze obserwacje przeprowadzone za pomocą Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST) przynoszą fascynujące wieści ze świata egzoplanet. Międzynarodowy zespół astronomów dokonał bezpośrednich pomiarów składu atmosfery planety TOI-270 d, odkrywając wyraźne sygnatury metanu (CH4) i dwutlenku węgla (CO2). To przełomowe odkrycie, które rzuca nowe światło na różnorodność i ewolucję planet typu
Najnowsze obrazy z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST), opublikowane przez NASA i ESA, wprawiły świat nauki w osłupienie. Skierowanie instrumentów na układ gwiazd Apep ujawniło nie jedną, a cztery precyzyjne, koncentryczne spirale pyłu. To, co wygląda jak delikatny kwiat na kosmicznym oceanie, jest w rzeczywistości zapisem gwałtownej walki dwóch umierających olbrzymów, pędzących ku zagładzie. Taniec
Astronomowie z Obserwatorium Kecka na Hawajach ogłosili odkrycie układu planetarnego, który stanowi fascynującą pocztówkę z przyszłości dla naszego Układu Słonecznego. Zidentyfikowano skalistą planetę o masie Ziemi, która przetrwała fazę czerwonego olbrzyma swojej macierzystej gwiazdy i obecnie okrąża białego karła. To pierwszy dowód na to, że nasz dom może uniknąć spłonięcia za miliardy lat. Ocalona z
Astronomowie od lat głowili się nad naturą LFBOT-ów – szybkich, niebieskich i niezwykle jasnych optycznych sygnały przejściowych. Najnowsze analizy opublikowane w tym tygodniu (m.in. 20 listopada 2025 r. w materiałach powiązanych z misją Hubble’a) potwierdzają coś, co wydawało się niemożliwe: najnowszy z tych obiektów, nazwany pieszczotliwie Ziębą (The Finch), eksplodował w kompletnej międzygalaktycznej pustce, z
Najnowsze analizy widmowe przesłane przez japońskiego satelitę rentgenowskiego XRISM (X-Ray Imaging and Spectroscopy Mission) ujawniły zaskakującą strukturę chemiczną wypływów z aktywnej galaktyki NGC 4151. Publikacja, która ukazała się na stronach JAXA oraz w materiałach japońskiego instytutu ISAS, pokazuje, jak supermasywne czarne dziury rozprowadzają „pierwiastki życia” po Wszechświecie. Spojrzenie w serce „Oka Saurona” Galaktyka NGC 4151,
Najnowsze dane z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST) przynoszą przełom w badaniach wczesnego Wszechświata. Astronomowie potwierdzili istnienie gwałtownie rosnącej supermasywnej czarnej dziury w obiekcie CANUCS-LRD-z8.6, istniejącym zaledwie 570 milionów lat po Wielkim Wybuchu. To odkrycie rzuca nowe światło na tajemniczą populację tzw. „Małych Czerwonych Kropek” (Little Red Dots), które od miesięcy intrygują naukowców. Tajemnica Małych
Teleskop Webba dostarcza nowych dowodów w badaniach egzoplanety K2-18b Po miesiącach niepewności i analiz, międzynarodowy zespół astronomów korzystający z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST) opublikował nowe wyniki badań atmosfery egzoplanety K2-18b. Raport, który ukazał się w tym tygodniu, dostarcza istotnych danych wskazujących na obecność siarczku dimetylu (DMS) – związku chemicznego, który w warunkach ziemskich jest
Nowe Wyzwania dla ESA: Opracowanie Misji Szybkiej Reakcji na Obiekty Spoza Układu Słonecznego Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) intensyfikuje prace nad koncepcją pierwszej w historii misji kosmicznej typu „szybkiej reakcji”, mającej na celu przechwycenie i zbadanie obiektu pochodzącego spoza Układu Słonecznego. Inicjatywa ta jest odpowiedzią na niedawne odkrycia, takie jak komety 2I/Borisov oraz 3I/ATLAS, i ma
JWST i Tajemnica Lodu Tytana: Wykryto Obłoki Pary Wodnej i Organicznych Cząsteczek Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) dokonuje kolejnego przełomu w badaniach naszego Układu Słonecznego. Najnowsze obserwacje Tytana, największego księżyca Saturna, ujawniły nieoczekiwane obłoki gazu i cząsteczek organicznych unoszących się z jego powierzchni. Dane te sugerują, że pod lodową skorupą Tytana mogą zachodzić gwałtowne procesy,
Gdzie podziewa się paliwo? Nowe spojrzenie na ewolucję galaktyk Jedna z największych zagadek astrofizyki dotyczy mechanizmu wygaszenia aktywności gwiazdotwórczej (ang. quenching), czyli procesu, w którym galaktyki tracą zdolność do tworzenia nowych gwiazd i stają się „czerwonymi i martwymi” systemami. Modelowo, gaz, czyli podstawowy budulec gwiazd, powinien być wyczerpany lub wyrzucony. Dzięki przełomowym obserwacjom dokonanym przez
VLT ujawnia „oliwkowy” wybuch supernowej SN 2024ggi — oglądamy eksplozję, gdy dopiero przebija powierzchnię gwiazdy Najnowsze odkrycia Błyskawiczne obserwacje – zaledwie 26 godzin po detekcji Supernowa SN 2024ggi, zlokalizowana w galaktyce NGC 3621 (około 22 miliony lat świetlnych), została ponownie zbadana przez Very Large Telescope (VLT) ESO zaledwie 26 godzin po pierwszym wykryciu.To bardzo rzadka
Saturn traci swój ikoniczny blask? Astronomiczny spektakl czeka nas jeszcze w listopadzie 2025 r. W listopadzie 2025 roku miłośnicy nocnego nieba mają niepowtarzalną okazję, by być świadkami rzadkiego i spektakularnego zjawiska. Najbardziej charakterystyczny element Układu Słonecznego – pierścienie Saturna – niemal całkowicie znikają z pola widzenia naszych teleskopów. Kulminacja tego optycznego fenomenu przypada na drugą
Galaktyki w Kosmicznych Pustkach Nabierają Prędkości, Potwierdzając Rolę Ciemnej Energii Najnowsze analizy ruchów galaktyk w olbrzymich, niemal pustych obszarach kosmosu, zwanych kosmicznymi pustkami (ang. cosmic voids), dostarczają jednych z najsilniejszych dowodów na istnienie ciemnej energii. Astronomowie potwierdzili, że galaktyki w tych rejonach przyspieszają w tempie znacznie szybszym, niż można by oczekiwać, co rzuca nowe światło
Międzynarodowy zespół astronomów, korzystając z precyzyjnych danych z obserwatoriów fal grawitacyjnych, ogłosił znaczący postęp w mapowaniu tła fal grawitacyjnych pochodzących z ogromnej populacji układów podwójnych czarnych dziur w naszym Wszechświecie. Badanie to jest kluczowe dla zrozumienia, w jaki sposób zderzenia i fuzje kosmicznych olbrzymów tworzą nieustanny szum grawitacyjny w kosmosie, wpływając na samą strukturę czasoprzestrzeni.
NASA Buduje Kosmiczną Tarczę: Nowy System Alarmowy Chroni Astronautów Misji Artemis przed Słońcem NASA ogłosiła postępy w opracowaniu zaawansowanego systemu monitorowania i prognozowania kosmicznej pogody. System ten, oparty na sieci satelitów i naziemnych teleskopów, jest kluczowy dla bezpieczeństwa załóg w trakcie misji Artemis. Jego celem jest ochrona astronautów na Księżycu i w przestrzeni cislunarnej przed
Polarny Bliźniak Czerwonej Planety: NASA Testuje Sprzęt dla Misji na Marsa i Planetoidy Naukowcy z NASA i ich międzynarodowi partnerzy ogłosili udany finał najnowszej fazy programu badawczego, którego celem jest testowanie sprzętu i metod operacyjnych w warunkach ekstremalnie podobnych do tych panujących na powierzchni Marsa i niektórych lodowych planetoidach. Polarny teren Grenlandii posłużył jako naturalne
Współpraca NASA-ESA Rzuca Nowe Światło na Początki Układu Słonecznego Naukowcy z misji Parker Solar Probe (NASA) i Solar Orbiter (ESA/NASA) z sukcesem połączyli swoje dane, aby badać pochodzenie i skład pierwotnego pyłu kosmicznego wewnątrz Układu Słonecznego. Odkrycia te, dotyczące mikroskopijnych cząstek, mogą być kluczem do zrozumienia, jak materiał z innych systemów gwiazdowych trafił do nas
Sztuczna Inteligencja AMIGO Ratunkiem dla JWST: Algorytm Odkrywa Ukryte Detale Kosmosu Wraz z Kosmicznym Teleskopem Jamesa Webba (JWST) rozpoczęła się era danych o bezprecedensowej jakości. Jednak astronomowie szybko stanęli przed nowym wyzwaniem – jak wydobyć maksymalną ilość informacji z surowych, często obarczonych szumem, obrazów. Odpowiedź przyniosła sztuczna inteligencja. Nowo opracowany algorytm, nazwany AMIGO, został stworzony,
Nowe światło na procesy planetotwórcze: ALMA widzi narodziny jowiszów w ekstremalnych warunkach Międzynarodowy zespół astronomów, wykorzystując potencjał Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), dokonał przełomowego odkrycia, które podważa dotychczasowe modele formowania się planet. Okazuje się, że procesy planetotwórcze są znacznie bardziej odporne na niesprzyjające warunki, niż wcześniej sądzono. Wysokie promieniowanie gwiazdowe w gęstych gromadach nie jest
Historyczny Zapis Kosmosu: Astronomowie Odkrywają Związek Błysków z Płyt z Zimną Wojną i UAP Naukowcy z Nordita przy Uniwersytecie Sztokholmskim dokonali zaskakującej analizy archiwalnych danych. Badając historyczne płyty astronomiczne z wczesnych lat 50. XX wieku, odkryli, że ulotne błyski światła zarejestrowane na kliszach mają statystyczny związek z testami broni jądrowej z czasów Zimnej Wojny oraz
Kosmiczne Spirale: ALMA Ujawnia, Jak Pola Magnetyczne Karmią Nowo Narodzone Gwiazdy Astronomowie, wykorzystując precyzyjne obserwacje z radioteleskopu ALMA, zyskali bezprecedensowy wgląd w najwcześniejsze etapy powstawania układów gwiazdowych. Odkryto, że spiralne strumienie gazu, kierowane przez potężne pola magnetyczne, pełnią kluczową rolę w dostarczaniu paliwa do rodzących się gwiazd i dysków protoplanetarnych. To odkrycie rzuca nowe światło
Kosmiczne Wahadło: Nowa Technika Analizy Ruchu Gwiazd Ujawnia „Trudne” Egzoplanety Astronomowie z międzynarodowego zespołu naukowego przedstawili nową, wyrafinowaną metodę identyfikacji egzoplanet, która może ujawnić ukryte światy, niemożliwe do wykrycia przy użyciu tradycyjnych technik. Metoda ta łączy i udoskonala analizę dwóch kluczowych komponentów ruchu gwiazdy: jej prędkości radialnej (ruchu „do” lub „od” nas) i ruchu poprzecznego
Kosmiczny Nietoperz: VLT Survey Telescope Ujawnia Olbrzymią, Upiorną Mgławicę Gwiazdotwórczą Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO) opublikowało fascynujący, wielkopowierzchniowy obraz uchwycony przez VLT Survey Telescope (VST). Zdjęcie to, idealnie wpasowujące się w jesienny klimat, przedstawia olbrzymią chmurę kosmicznego gazu i pyłu, której hipnotyzujący kształt przypomina sylwetkę nietoperza. Ten „kosmiczny nietoperz” jest w rzeczywistości intensywnym żłobkiem gwiazd, położonym
Ciemna Materia Pod Lupą Aktywnych Jąder Galaktyk Tajemnica ciemnej materii od dziesięcioleci pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej astrofizyki. Choć stanowi około 85% całej materii we Wszechświecie, wciąż nie wiemy, czym dokładnie jest. Najnowsze badania, opublikowane w serwisie arXiv, rzucają nowe światło na ten problem, wykorzystując potężne kosmiczne źródła energii – Aktywne Jądra Galaktyk (AGN)
Ograniczenie Wczesnej Formacji Gwiazd Tajemnica Młodych Galaktyk Uśpionych Astronomowie od dawna zastanawiają się, dlaczego masywne galaktyki uformowane we wczesnym Wszechświecie – w ciągu zaledwie miliarda lat od Wielkiego Wybuchu – tak nagle zaprzestały formowania gwiazd. Galaktyki te, będące prawdziwymi kosmicznymi bestiami, potrafiły wytworzyć nawet 100 miliardów gwiazd w niezwykle krótkim czasie, a następnie gwałtownie przechodziły
Nieprawdopodobny świat PSR J2322-2650b stawia czoła teorii Naukowcy dokonali zaskakującego odkrycia dotyczącego egzoplanety krążącej wokół pulsara, co podważa dotychczasowe modele powstawania planet w ekstremalnych układach zwanych „czarnymi wdowami”. Obserwacje wykonane przy użyciu Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST) wykazały, że atmosfera tego niezwykłego świata jest zdominowana przez węgiel, co sugeruje zupełnie nowy scenariusz jego ewolucji. Odkrycie
Superziemia w Strefie Życia: Odkrycie Tuż za Rogiem Kosmosu Bliski Sąsiad w Poszukiwaniu Życia Pozaziemskiego Astronomowie zidentyfikowali nową, fascynującą superziemię o nazwie GJ 251c. Egzoplaneta ta znajduje się zaledwie niecałe 20 lat świetlnych od naszego Układu Słonecznego, co w kosmicznej skali czyni ją naszym najbliższym sąsiadem w poszukiwaniu planet potencjalnie zdatnych do podtrzymywania życia. Odkrycie
Ekscentryczna Orbita: „Palący Dowód” Kosmicznego Spotkania Międzynarodowy zespół naukowców rozpoczął rozwikływanie historii kataklizmicznego zderzenia dwóch czarnych dziur, które wydają się zmierzać ku zagładzie po rzadko obserwowanej „spłaszczonej” ścieżce orbitalnej. Zdarzenie fuzji podwójnego układu czarnych dziur, znane jako GW200208_222617, jest jednym z zaledwie kilku zarejestrowanych przez detektory LIGO i Virgo, które zawierało wyraźne dowody na wykrywalną
Odkryto Najmniej Masywny Ciemny Obiekt w Odległym Wszechświecie Astronomowie dokonali przełomowego odkrycia, identyfikując tajemniczy, ciemny obiekt znajdujący się w odległości około 10 miliardów lat świetlnych od Ziemi. Obiekt ten, o masie miliona mas Słońca, jest najmniej masywnym spośród dotychczas wykrytych za pomocą techniki soczewkowania grawitacyjnego. Odkrycie to, bazujące na subtelnym zniekształceniu światła odległej galaktyki, dostarcza
Naukowcy z Chińskiej Akademii Nauk, analizując dane z obłoku molekularnego G34, odkryli wyraźne dowody zderzeń gigantycznych włókien gazowych. Wyniki badań wskazują, że te struktury są jeszcze na wczesnym etapie ewolucji, nieobjętym wpływem oddziaływań gwiazdowych, a ich dynamiką rządzi grawitacja. Odkrycie rzuca nowe światło na mechanizmy powstawania gwiazd w naszej Galaktyce. Wykorzystując obserwacje linii molekularnej CO
Nowe badania przeprowadzone przez naukowca z Yale sugerują, że planetozymale we wczesnym Układzie Słonecznym powstały w wyniku serii zderzeń o wysokiej energii. Nasz Układ Słoneczny odniósł oszałamiający sukces. Nowe badania sugerują, że od najwcześniejszego okresu – jeszcze przed wyczerpaniem się gazu mgławicowego – Układ Słoneczny i jego planety przypominały raczej pojemnik z używanymi klockami LEGO
Pierwsze gwiazdy mogły być supermasywnymi ciemnymi gwiazdami napędzanymi anihilacją ciemnej materii, a nowo odkryte obiekty z JWST mogą być ich pierwszymi śladami. Czym są supermasywne ciemne gwiazdy?Supermasywne ciemne gwiazdy to hipotetyczne, ogromne i jasne obiekty powstałe z wodoru oraz helu, które byłyby utrzymywane przed zapadnięciem grawitacyjnym dzięki niewielkiej ilości ciemnej materii, anihilującej i ogrzewającej ich
Dzięki niezwykłej czułości Teleskopu Webba astronomowie odkryli, że wiele tzw. Małych Czerwonych Kropek to nie tylko odległe galaktyczne punkty światła. Część z nich skrywa złożone struktury i ślady aktywnych czarnych dziur. Odkrycie dużej populacji zwartych, czerwonych obiektów znanych jako Małe Czerwone Kropki (Little Red Dots – LRD) to jedno z najbardziej intrygujących osiągnięć Kosmicznego Teleskopu
Międzynarodowy zespół astronomów odkrył, że supermasywna czarna dziura w centrum galaktyki Cyrkla jest karmiona przez dwa spiralne ramiona gazu. Większość materii nie trafia jednak do wnętrza czarnej dziury — zostaje wyrzucona z powrotem w kosmos, zanim przekroczy punkt bez powrotu. Nowe badania prowadzone przez międzynarodowy zespół naukowców pod kierunkiem Wouta Goesaerta z Uniwersytetu w Lejdzie
Najpotężniejszy odkryty nietypowy krąg radiowy (ORC) rozszerza granice naszej wiedzy o Wszechświecie. Astronomowie zidentyfikowali obiekt tak odległy i tak jasny, jakiego dotąd nie widziano – osobliwy pierścień promieniowania radiowego o kosmicznych rozmiarach. Tajemnicze ORC-y (Odd Radio Circles) to jedna z najmłodszych, a zarazem najbardziej zagadkowych klas obiektów astronomicznych. Po raz pierwszy wykryto je zaledwie sześć
Wykrycie fosfiny w atmosferze tajemniczego Wolf 1130C rodzi więcej pytań niż odpowiedzi. Astronomowie zastanawiają się, dlaczego ten potencjalny „znak życia” jest tak nieuchwytny w kosmosie, a w tym jednym, starożytnym obiekcie, jest go pod dostatkiem. Fosfor jest jednym z sześciu fundamentów życia, jakie znamy na Ziemi. Gdy łączy się z wodorem, tworzy fosfinę (PH3) –
Kosmiczny Pył Jest Gąbczasty? Odkrycie, Które Może Zmienić Rozumienie Powstawania Życia Rewolucja w Astrochemii: Pył Nie Jest Kompaktowy Przez dekady astronomowie zakładali, że kosmiczny pył – fundamentalny materiał, z którego powstają gwiazdy, planety i chemiczne bloki budulcowe życia – składa się z drobnych, kompaktowych cząstek skalnych. Najnowszy przegląd badań, przeprowadzony przez międzynarodowy zespół naukowców, sugeruje,
Pierścienie Jądrowe Mieszają w Kosmosie: Czy Podwójne Czarne Dziury Mamy Błędnie Identyfikowane? Rewolucja w Zrozumieniu Centrów Galaktycznych Charakterystyczne linie emisyjne o podwójnym szczycie obserwowane w centrach galaktyk od dekad były uznawane za jeden z najbardziej obiecujących pośrednich dowodów na istnienie podwójnych supermasywnych czarnych dziur. Zgodnie z pierwotną teorią, linia ta powstawała w wyniku zlania się emisji dwóch sąsiadujących, aktywnych jąder galaktycznych (AGN) krążących
Kosmiczny Pojedynek: Grawitacja Zmienia Pola Magnetyczne i Kształtuje Masywne Gwiazdy Jak rodzą się masywne gwiazdy? Astronomowie od dawna zastanawiają się, która siła jest kluczowa w tym kosmicznym procesie: grawitacja, pola magnetyczne czy też wszechobecne turbulencje. Gwiazdy powstają, gdy gaz w olbrzymich obłokach molekularnych jest ściskany do niewiarygodnie wysokich gęstości – ponad dziesięć bilionów razy większych
Samotna Planeta Rośnie w Niespotykanym Tempie! Kluczowe Odkrycie: Planeta Pożera Materię Sześć Miliardów Ton na Sekundę Astronomowie z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) dokonali sensacyjnego odkrycia przy użyciu Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) na chilijskiej pustyni Atakama. Udało się zidentyfikować planetę swobodną – zwaną potocznie planetą-sierotą, gdyż nie krąży wokół żadnej gwiazdy – która przechodzi przez gwałtowny
Teleskop Webba bada proces powstawania egzoksiężyców wokół masywnej planety Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba dostarczył pierwszych bezpośrednich pomiarów chemicznych i fizycznych właściwości dysku księżycotwórczego otaczającego dużą egzoplanetę CT Cha b. To odkrycie otwiera nową erę w badaniach nad genezą księżyców. Przełomowe Odkrycie Teleskopu Webba Teleskop Webba dostarczył pierwszych bezpośrednich pomiarów właściwości chemicznych i fizycznych potencjalnego dysku
Kosmiczny gigant przekraczający limit Eddingtona Przełomowe obserwacje dokonane przez Teleskop Kosmiczny Chandra ujawniły istnienie czarnej dziury, która łamie kosmiczne limity. Obiekt RACS J0320-35, działający z rekordową prędkością zaledwie 920 milionów lat po Wielkim Wybuchu, dostarcza kluczowych danych, które mogą na nowo zdefiniować teorie dotyczące powstawania pierwszej generacji supermasywnych czarnych dziur. Narodziny giganta 12,8 miliarda lat
Po raz pierwszy naukowcy wykorzystali precyzyjne pomiary przyspieszeń pulsarów, aby namierzyć niewidzialne pod-halo ciemnej materii w naszej Galaktyce. Badacze z Uniwersytetu Alabamy w Huntsville (UAH) pod kierownictwem dr Sukanyi Chakrabarti ogłosili pierwsze w historii wykrycie pod-halo ciemnej materii w Drodze Mlecznej z użyciem pulsarów podwójnych i pojedynczych. Wyniki opisano w artykule. Pod-halo to niewielkie skupiska
Dzięki instrumentowi GRAVITY+ astronomowie zmierzyli masę odległej, supermasywnej czarnej dziury z wczesnego Wszechświata i odkryli, że jest nawet dziesięciokrotnie mniejsza od dotychczasowych szacunków. Astronomowie po raz pierwszy zajrzeli do centrum młodej galaktyki, oddalonej od Ziemi o 12 miliardów lat świetlnych, korzystając z potężnego narzędzia GRAVITY+. W jej sercu odkryli supermasywną czarną dziurę, której masa jest
Astronomowie odkryli, że biały karzeł z układu V Sagittae w zawrotnym tempie pochłania siostrzaną gwiazdę. To niezwykłe zjawisko może już wkrótce zakończyć się spektakularnym kosmicznym wybuchem widocznym z Ziemi nieuzbrojonym okiem. Astronomowie odkryli niezwykły kosmiczny spektakl: biały karzeł w układzie podwójnym V Sagittae dosłownie wysysa materię ze swojego potężniejszego sąsiada w tempie, jakiego nigdy wcześniej
Astrofizycy zyskują nowe, fascynujące spojrzenie na egzoplanetę wielkości Ziemi, gdzie teoretycznie może istnieć woda w stanie ciekłym – być może w postaci globalnego oceanu lub rozległej pokrywy lodowej. Kluczem do tej możliwości jest obecność atmosfery, a naukowcy są coraz bliżej rozwikłania tej zagadki dzięki najpotężniejszemu teleskopowi kosmicznemu. Wykorzystując Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba, międzynarodowy zespół badaczy
Czy wyobrażasz sobie, że galaktyki, te ogromne skupiska gwiazd, mogą być połączone niewidzialnymi mostami? Astronomowie dokonali niedawno niezwykłego odkrycia, które rzuca nowe światło na interakcje między galaktykami. Okazało się, że dwie galaktyki karłowate są połączone kolosalnym mostem zbudowanym z neutralnego wodoru, a towarzyszy mu jeszcze dłuższy ogon gazu. To odkrycie zmienia nasze postrzeganie ewolucji Wszechświata i dynamiki
Obrazy są kluczem do nowych spostrzeżeń w dziedzinie astrofizyki. Wśród nich znajdują się symulacje kosmicznych zjawisk, które astrofizycy wykorzystują do badania powstawania gwiazd, planet i galaktyk. Lucio Mayer, profesor astrofizyki z Uniwersytetu w Zurychu (UHZ), jest pełen entuzjazmu: Astrofizyka stoi dziś u progu złotej ery. Nigdy wcześniej nie dysponowaliśmy tak ogromnymi ilościami danych z tak
Astrofizycy znaleźli dowody na istnienie alternatywnego procesu formowania się tej kosmicznej tajemnicy. Ursa Major III to najsłabszy obiekt w naszej Galaktyce, orbitujący wokół Drogi Mlecznej w odległości ponad 30 000 lat świetlnych. Do tej pory uważano ją za galaktykę karłowatą, składającą się głównie z ciemnej materii ze względu na swoją dużą masę. Jednak międzynarodowy zespół
Astronomowie odkryli, że eksplozja masywnej gwiazdy może być próbą pochłonięcia czarnej dziury. Może to wyjaśniać jedną z najdziwniejszych supernowych, jakie kiedykolwiek zaobserwowano. Astronomowie odkryli, że eksplozja masywnej gwiazdy mogła nastąpić, gdy ta próbowała połknąć towarzyszącą jej czarną dziurę. Wyjaśnia to jedną z najdziwniejszych eksplozji gwiazd, jakie kiedykolwiek zaobserwowano. Odkrycia dokonał zespół kierowany przez Centrum Astrofizyki
Naukowcy odkryli rzadki układ poczwórny 82 lata świetlne od Ziemi – parę czerwonych karłów i orbitujące wokół nich dwa brązowe karły. Te tajemnicze obiekty są zbyt duże, aby można je było uznać za planety, ale jednocześnie zbyt małe, aby mogły zostać gwiazdami. Nie mają bowiem masy pozwalającej na łączenie się atomów i przekształcenie się w
Odkrycia astronomów pokazują, że masywne gwiazdy mogą rosnąć dzięki strumieniom gazu zasilającym je z kosmicznych odległości, a nie – jak sądzono – przez ogromne dyski materii. Rozmiar naszego Wszechświata i znajdujących się w nim ciał niebieskich jest niepojęty dla nas, zwykłych ludzi. Słońce ma masę ponad 330 000 razy większą od masy Ziemi, a jednak
Najnowsze obserwacje teleskopu XRISM ujawniły dynamiczny, gorący gaz krążący wokół czarnej dziury, nawet gdy jej jasność była wyjątkowo niska. To pierwsze tak szczegółowe spojrzenie na słabo świecący układ podwójny i jego niezwykłą aktywność. W skład XRISM wchodzi Resolve, najnowocześniejszy spektrometr miękkiego promieniowania rentgenowskiego, zdolny do pomiaru energii promieniowania rentgenowskiego z niespotykaną dotąd precyzją. Krótko po
Naukowcy po raz pierwszy śledzili przez ponad sto lat powolną przemianę umierającej gwiazdy, odkrywając, że nagrzewa się szybciej niż jakakolwiek dotąd znana. Badania, których wyniki opublikowano w czasopiśmie The Astrophysical Journal Letters, obejmują 130 lat zmian zachodzących w mgławicy planetarnej IC 418 (Mgławica Spirograf) – świecącej powłoce gazu i pyłu odrzuconej przez umierającą gwiazdę oddaloną
Naukowcy odkryli nowy typ supernowej, w której zamiast wodoru i helu dominują krzem, siarka i argon. To pierwszy bezpośredni dowód na warstwową budowę masywnych olbrzymów. Międzynarodowy zespół naukowców pod przewodnictwem astrofizyków z Uniwersytetu Northwestern odkrył nigdy wcześniej niewidziany typ eksplodującej gwiazdy, czyli supernową, która jest bogata w krzem, siarkę i argon. Kiedy eksplodują masywne gwiazdy,
Międzynarodowy zespół astronomów udowodnił, dzięki przypadkowemu podwójnemu powiększeniu, że promieniowanie milimetrowe jest generowane blisko jądra supermasywnej czarnej dziury. Wyniki pracy zostały opublikowane w czasopiśmie Astronomy & Astrophysics. W 2015 roku Matus Rybak (Uniwersytet w Lejdzie) i jego współpracownicy poszukiwali zimnego gazu w galaktyce RX J1131-1231. Ta galaktyka – kwazar z supermasywną czarną dziurą w centrum
Kandydat na gazowego olbrzyma znajduje się w strefie nadającej się do zamieszkania wokół Alfa Centauri A. Astronomowie wykorzystali Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba do znalezienia mocnych dowodów na istnienie planety krążącej wokół gwiazdy w układzie potrójnym najbliższym naszemu Słońcu. Układ gwiazd Alfa Centauri, oddalony od Ziemi zaledwie o 4 lata świetlne, od dawna stanowi atrakcyjny cel
Tajemnica fal grawitacyjnych znów się pogłębia – naukowcy odkryli, że w zderzeniu dwóch czarnych dziur GW190814 mogła uczestniczyć ukryta w tle trzecia siła: supermasywna czarna dziura. To pierwsze dowody sugerujące, że podwójne czarne dziury mogą tworzyć się i łączyć nie w izolacji, lecz w otoczeniu jeszcze potężniejszych kosmicznych olbrzymów. Już same czarne dziury w układzie
Astronomowie wykorzystują nowo zainstalowane teleskopy i zdjęcia z przestrzeni kosmicznej, aby podważyć utrwalone od dawna założenia dotyczące przyczyn powstawania szybkich błysków radiowych. Astronomowie odkryli, co może być źródłem potężnego rozbłysku fal radiowych pochodzącego z innej galaktyki. Wykorzystując precyzyjne dane radiowe i podczerwone, naukowcy przeprowadzili jak dotąd najdokładniejsze poszukiwania źródła tajemniczych, ulotnych sygnałów – przy okazji
Radioteleskopy NRAO ujawniają młode strumienie pochodzące z niedawno przebudzonego olbrzyma w odległej gromadzie galaktyk. Astronomowie korzystający z radioteleskopów VLBI (Very Long Baseline Array) i VLA (Very Large Array) uchwycili supermasywną czarną dziurę budzącą się z długiego snu, zapewniając bezprecedensowy wgląd w najwcześniejsze etapy aktywności czarnych dziur. Odkrycie to rzuca nowe światło na to, jak te
Kosmiczny taniec może być przyszłością Drogi Mlecznej, która zmierza ku zderzeniu z sąsiednimi galaktykami. Naukowcy kierują badaniami, których celem jest zrozumienie, czy ewolucja Galaktyki macierzystej Ziemi jest typowa dla tego, co obserwuje się w innych częściach Wszechświata. Droga Mleczna połączy się z Galaktyką Andromedy i jej mniejszymi galaktykami karłowatymi w ciągu najbliższych 2,5 miliarda lat.
Korzystając z danych uzyskanych przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba, naukowcy z Uniwersytetu Missouri zidentyfikowali 300 nietypowych kandydatek na wczesne galaktyki. W nowych badaniach naukowcy z Uniwersytetu Missouri zajrzeli w głąb Wszechświata i odkryli coś nieoczekiwanego. Korzystając z obrazów w podczerwieni wykonanych przez potężny Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST), zidentyfikowali 300 obiektów jaśniejszych niż powinny być.
Astronomowie zaobserwowali wokół czerwonego nadolbrzyma DFK 52 rekordową bańkę gazu i pyłu, której rozmiary wielokrotnie przekraczają cały Układ Słoneczny. Astronomowie odkryli ogromny, rozszerzający się bąbel gazu i pyłu otaczający czerwonego nadolbrzyma – największą tego typu strukturę, jaką kiedykolwiek zaobserwowano w Drodze Mlecznej. Bańka, której masa dorównuje masie Słońca, została rozerwana w tajemniczej erupcji gwiazdy około
Astronomowie odkryli pierścieniowe pole magnetyczne w blazarze, które tłumaczy źródło ekstremalnych emisji cząstek z kosmosu. Spojrzenie w głąb aktywnej galaktyki ujawnia pierścieniowe pole magnetyczne, które może wyjaśnić ekstremalne promieniowanie gamma i neutrina. Znajdujący się miliardy lat świetlnych od nas blazar PKS 1424+240 od dawna wprawiał astronomów w osłupienie. Wyróżniał się jako najjaśniejszy znany blazar emitujący
Odkrycie setek potencjalnych galaktyk karłowatych może rzucić światło na proces formowania się wczesnego Wszechświata. Zazwyczaj myślimy o satelitach jako o małych obiektach krążących wokół planet lub gwiazd. Jednak w szerszym ujęciu Wszechświata same galaktyki mogą mieć satelity – mniejsze galaktyki związane grawitacją, krążące wokół większego obiektu, niosąc ze sobą gwiazdy, gaz, pył i ciemną materię.
TRAPPIST-1 d, skalista planeta podobna do Ziemi, krążąca w ekosferze swojej gwiazdy, intryguje astronomów jako potencjalne miejsce występowania ciekłej wody. Jednak najnowsze badania z JWST wykazały, że nie posiada ona atmosfery podobnej do ziemskiej, co utrudnia jej warunki do podtrzymywania życia. Egzoplaneta TRAPPIST-1 d intryguje astronomów poszukujących potencjalnie zamieszkanych światów poza naszym Układem Słonecznym, ponieważ
DECam zdobyła nieuchwytne światło wewnątrzgromadowe w Abell 3667, dając wgląd w jej historię jako łączącej się gromady galaktyk i dając wskazówki tego, co dostarczy Obserwatorium im. Very C. Rubin. Aktywnie łącząca się gromada galaktyk jest widoczna na tym zdjęciu, złożonym z łącznie 28 godzin obserwacji za pomocą 570-megapikselowej kamery Dark Energy Camera zainstalowanej na 4-metrowym
Astronomowie odkryli przekonujące dowody na to, że pobliski biały karzeł jest w rzeczywistości pozostałością po połączeniu dwóch gwiazd – to rzadkie odkrycie zostało ujawnione dzięki obserwacjom węgla w gorącej atmosferze gwiazdy w ultrafiolecie. Białe karły to gęste jądra pozostające po wyczerpaniu paliwa i zapadnięciu się gwiazdy. Są to gwiazdy wielkości Ziemi, których masa wynosi zazwyczaj
Zespół naukowców poczynił znaczące postępy w zrozumieniu ultra długookresowych nieregularnych radioźródeł, tajemniczej klasy obiektów astrofizycznych. Naukowcy zasugerowali, że te enigmatyczne źródła mogą być dziwnymi pulsarami karłowatymi, czyli wirującymi, zwartymi obiektami. Wyniki badań opublikowano w The Astrophysical Journal. Okresy rotacji ultra długookresowych nieregularnych radioźródeł (ULPT) sięgają tysięcy sekund, znacznie przekraczając zakres milisekund do dziesiątek sekund w
Najnowsze badania dostarczyły przekonujących dowodów na to, że zderzenie dwóch obłoków zapoczątkowało aktywny proces formowania się gwizd w obłoku molekularnym Drogi Mlecznej. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie Astronomy & Astrophysics. Wykorzystując dane obserwacyjne z 26-metrowego radioteleskopu NanShan i 13,7-metrowego teleskopu Delingha, działającego na falach milimetrowych w Obserwatorium Purple Mountain, naukowcy zbadali dynamikę i warunki formowania
Zespół naukowców odkrył, że znaczna liczba gwiazd podobnych do Słońca powstaje z osią obrotu nachyloną względem dysków protoplanetarnych. Wszystkie młode gwiazdy mają takie dyski protoplanetarne, ale niewiele wiemy o ich orientacji względem osi obrotu gwiazd macierzystych – powiedział Brendan Bowler, profesor fizyki na Uniwersytecie Kalifornijskim w Santa Barbara, który bada powstawanie i ewolucję planet poprzez
Międzynarodowy zespół astronomów zidentyfikował najodleglejszą czarną dziurę, jaką kiedykolwiek potwierdzono. Międzynarodowy zespół astronomów, kierowany przez Cosmic Frontier Center Uniwersytetu Teksańskiego w Austin, zidentyfikował najodleglejszą czarną dziurę, jaką kiedykolwiek potwierdzono. Ona i jej macierzysta galaktyka, nazwana CAPERS-LRD-z9, są obecne 500 milionów lat po Wielkim Wybuchu. To oznacza, że powstały one 13,3 miliarda lat temu, kiedy nasz
Obserwacje ALMA i JWST ujawniają nieoczekiwane szczegóły szybkiego wzrostu w słabej, nowo powstałej galaktyce przypominającej winogrono, podobnej do galaktyki we wczesnym Wszechświecie po Wielkim Wybuchu. Wykorzystując obserwacje z Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) i Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST), wzmocnione soczewkowaniem grawitacyjnym, zespół odkrył pierwotną galaktykę, która powstała zaledwie 930 milionów lat po Wielkim Wybuchu
Podobne rozbłyski wykryte w odstępie dwóch lat sugerują, że gwiazdy mogą przetrwać rozerwanie przez czarne dziury. Naukowcy z Uniwersytetu w Tel Awiwie (TAU) wraz z międzynarodowym zespołem naukowców zidentyfikowali prawdopodobnie pierwszy potwierdzony przypadek gwiazdy, która przetrwała spotkanie z supermasywną czarną dziurą i powróciła. Odkrycie opiera się na nowo zaobserwowanym rozbłysku, który bardzo przypomina AT 2022dbl,
Teleskop Hubble’a uchwycił fascynujący obraz galaktyki spiralnej NGC 1309, bogatej w młode gwiazdy i unikalne eksplozje supernowych, które pomagają naukowcom lepiej zrozumieć ewolucję gwiazd i Wszechświata. Bogata w szczegóły galaktyka spiralna NGC 1309 lśni na tym zdjęciu wykonanym przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a. NGC 1309 znajduje się w odległości około 100 milionów lat świetlnych w konstelacji
Tajemnicza kosmiczna eksplozja została powiązana z potężną eksplozją gwiazdową. Międzynarodowy zespół astrofizyków pod kierownictwem Uniwersytetu Northwestern i Uniwersytetu Leicester w Anglii odkrył możliwe źródło szybkich rentgenowskich zjawisk przejściowych (FXT) – tajemniczych, ulotnych rozbłysków promieniowania rentgenowskiego, które od dawna stanowiły zagadkę dla astronomów. Korzystając z połączenia teleskopów rozmieszczonych na całym świecie i w przestrzeni kosmicznej, zespół
Nowe badania wykazały, że gigantyczne swobodnie dryfujące planety mają potencjał do tworzenia własnych miniaturowych układów planetarnych bez konieczności posiadania gwiazdy. W opublikowanych 31 lipca 2025 roku wynikach badań opartych na obserwacjach Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST) naukowcy zbadali młode, odizolowane obiekty o masie 5-10 razy większej od masy Jowisza. Obiekty te mają właściwości porównywalne do
Stuletnia hipoteza, że Betelgeza ma bardzo bliską gwiazdę towarzyszącą, została potwierdzona przez zespół astrofizyków. Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie Astrophysical Journal Letters. Wahania jasności i mierzonej prędkości Betelgezy, najbliższego Ziemi czerwonego nadolbrzyma, od dawna dostarczały wskazówek, że może ona mieć partnera, ale intensywny blask większej gwiazdy sprawiał, że bezpośrednia obserwacja słabszych sąsiadów była prawie
W przeciwieństwie do stale aktywnych galaktyk, czarne dziury zazwyczaj pozostają w stanie uśpienia i ujawniają swoją obecność tylko wtedy, gdy zdarzy się im pochłonąć napotkaną gwiazdę. W przeciwieństwie do aktywnych galaktyk, które nieustannie przyciągają otaczającą je materię, czarne dziury pozostają w stanie uśpienia, budząc się na krótko, aby pochłonąć przelatującą w ich pobliżu gwiazdę. Astronomowie
Nowe modele wnętrz planet dostarczają naukowcom podstaw do interpretacji aktualnych obserwacji odległych planet pozasłonecznych prowadzonych za pomocą teleskopów kosmicznych i naziemnych. W nowym artykule opublikowanym 29 lipca 2025 roku w czasopiśmie Nature, którego autorem jest profesor Uniwersytetu w Yorku, przedstawiono proste ramy teoretyczne opisujące ewolucję sprzężonego układu wnętrza i atmosfery gorących skalistych planet pozasłonecznych, znanych
Kosmiczny Teleskop Hubble’a oraz Obserwatorium Rentgenowskie Chandra połączyły siły, aby zidentyfikować nowy, potencjalny przykład rzadkiej klasy czarnych dziur. Nazwane NGC 6099 HLX-1, to jasne źródło promieniowania rentgenowskiego, które wydaje się znajdować w zwartej gromadzie gwiazd w gigantycznej galaktyce eliptycznej. Zaledwie kilka lat po starcie w 1990 roku teleskop Hubble’a odkrył, że galaktyki w całym Wszechświecie
Najnowsze zdjęcia NGC 6072 z teleskopu Webba ukazują jej złożoną, nieregularną strukturę. Sugeruje to udział więcej niż jednej gwiazdy w tworzeniu tej niezwykłej mgławicy. Na nieregularny kształt NGC 6072. wpływa więcej niż jedna gwiazda – najnowsze zdjęcie z Webba tej mgławicy planetarnej w bliskiej i średniej podczerwieni ukazuje coś, co może wydawać się chaotycznym obrazem
Naukowcy odkryli, że niektóre podwójne czarne dziury mogą się łączyć w pobliżu trzeciego, ukrytego ciała niebieskiego – prawdopodobnie supermasywnej czarnej dziury, co daje nowe spojrzenie na to, jak powstają takie układy. Wyniki badań przeprowadzonych przez naukowców z Obserwatorium Astronomicznego w Szanghaju, należącego do Chińskiej Akademii Nauk, zostały opublikowane 1 sierpnia 2025 roku w czasopiśmie Astrophysical
Korzystając z radioteleskopu FAST naukowcy odkryli nowe struktury pola magnetycznego w rzadkiej klasie układów podwójnych gwiazd znanych jako pulsary typu czarne wdowy, dostarczając cennych informacji na temat ich ewolucji i mechanizmów odpowiedzialnych za utratę masy przez gwiazdy towarzyszące. Badaniami kierował dr WANG Shuangqiang, specjalny współpracownik naukowy Obserwatorium Astronomicznego w Xinjiang Chińskiej Akademii Nauk. Pulsary typu
Szczegółowy obraz przedstawia niezwykłą strukturę emitowanego strumienia plazmy – dwie supermasywne czarne dziury, które prawdopodobnie łączą się w jądrze galaktyki. Galaktyka OJ 287 znajduje się w odległości 5 miliardów lat świetlnych a wahania jej jasności intrygują i fascynują astronomów od ponad 150 lat, ponieważ podejrzewają oni, że w jej centrum dochodzi do połączenia dwóch supermasywnych
Przegląd CRISTAL, przeprowadzony z Chile, śledzi obecność zimnego gazu, pyłu i światła gwiazd w 39 galaktykach zaledwie miliard lat po Wielkim Wybuchu. Astronomowie wykorzystali Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), aby zajrzeć we wczesny Wszechświat i odkryć elementy składowe galaktyk w okresie ich formowania. Przegląd CRISTAL ([CII] Resolved ISM in STar-forming galaxies with ALMA) ujawnia zimny
Oddziaływania między plazmą a polami magnetycznymi mogą prowadzić do powstania układów słonecznych. Zamiast burzy w imbryku, wyobraźmy sobie kosmos w pojemniku. Naukowcy przeprowadzili eksperymenty w wykorzystaniem zagnieżdżonych, wirujących cylindrów, aby potwierdzić, że nierównomierne drgania w pierścieniu z przewodzącego elektryczność płynu, takiego jak ciekły metal lub plazma, powodują, że cząsteczki wewnątrz pierścienia dryfują do wewnątrz. Ponieważ
Nowe odkrycia wskazują, że niektóre wybuchowe układy gwiazdowe mogą powstawać przy udziale trzeciej gwiazdy. Kiedy białe karły – gorące pozostałości gwiazd takich jak nasze Słońce – krążą blisko innej gwiazdy, czasami kradną masę swojemu towarzyszowi. Skradziona materia gromadzi się na powierzchni białego karła, wywołując erupcje zwane gwiazdami nowymi. Teoretycy od dawna przewidywali, w jaki sposób
Międzynarodowy zespół naukowców wykonał zdjęcie młodej egzoplanety gazowego olbrzyma w pobliżu gwiazdy liczącej 12 milionów lat. Planeta krąży wokół gwiazdy, u której zakończył się proces planetotwórczy, podczas gdy gwiazda towarzysząca w tym samym wieku wciąż posiada dysk protoplanetarny. Naukowcy opublikowali swoje odkrycie w czasopiśmie Astronomy & Astrophysics. Układ podwójny gwiazd HD 135344 AB znajduje się
Nowe badania sugerują istnienie nowego typu obiektu kosmicznego, który może ukrywać się w centrum naszej Galaktyki. Nowymi badaniami kierowała dr Djuna Croon z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Durham, we współpracy z naukowcami z Uniwersytetu Hawajskiego i Uniwersytetu w Liverpoolu. Ciemne karłyZnane jako ciemne karły, te niezwykłe obiekty przypominające gwiazdy mogą skrywać ważne wskazówki na temat ciemnej
Astronomowie wykorzystali symulacje, aby zrekonstruować, w jaki sposób trzy gwiazdy zostały wyrzucone z gromady gwiazd R136. Analiza wykazała, że w zdarzeniu brało udział pięć gwiazd. Kiedy formują się gromady gwiazd, nowo narodzone gwiazdy chaotycznie przemieszczają się przez swoje otoczenie. W tej wczesnej fazie bliskie spotkania mogą spowodować, że niektóre gwiazdy wylecą z gromady. Według rekonstrukcji
W nowych badaniach astronomowie opisują, że ponad 200 znanych egzoplanet jest prawdopodobnie znacznie większych, niż wcześniej sądzono. Odkrycie to może zmienić pogląd naukowców na temat tego, które odległe planety uznają za potencjalne siedliska życia pozaziemskiego. Odkryliśmy, że setki egzoplanet są większe, niż się wydaje, a to zmienia naszą wiedzę o egzoplanetach na dużą skalę –
Astronomowie odkryli gigantyczną egzoplanetę ukrytą w wirującym dysku gazu i pyłu otaczającym młodą gwiazdę. Wcześniejsze obserwacje tej gwiazdy, zwanej MP Mus, sugerowały, że jest ona samotna, bez żadnych planet na orbicie, a otoczona jest niepozorną chmurą gazu i pyłu. Jednak ponowna analiza gwiazdy, wykorzystująca połączenie wyników z Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) oraz misji Gaia,
Trio gromad gwiazd Mgławica Oriona, Plejady i Hiady nie leżą przypadkowo w tym samym regionie przestrzeni kosmicznej. Mgławica Oriona, Plejady i Hiady: Najnowsze wyniki badań wskazują, że te słynne gromady gwiazd reprezentują różne fazy życia jednego i tego samego układu gwiazdowego. Zespół astrofizyków z Instytutu Studiów Zaawansowanych Nauk Podstawowych w Zanjan w Iranie oraz Uniwersytetu
Zespół astronomów mógł odkryć pierwszy bezpośredni dowód istnienia supermasywnej czarnej dziury tuż po jej powstaniu w galaktyce, którą nazywają Nieskończonością. Astronom Pieter van Dokkum, naukowiec z Uniwersytetu Yale, wraz z zespołem badaczy odkrył obiekt w kosmosie, który nazwali galaktyką Nieskończoność – dwie galaktyki, które niedawno się zderzyły ze sobą i wyglądają jak symbol nieskończoności. A
Odkrycie astronomów, którzy po raz pierwszy zaobserwowali najwcześniejsze etapy narodzin nowego układu planetarnego wokół młodej gwiazdy, rzuca nowe światło na proces powstawania planet poza naszym Układem Słonecznym. Międzynarodowy zespół naukowców po raz pierwszy zlokalizował moment, w którym planety zaczęły formować się wokół gwiazdy poza Słońcem. Za pomocą radioteleskopu ALMA i Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba zaobserwowali
Dzięki Teleskopowi Webba astronomowie po raz pierwszy bezpośrednio zobrazowali jedną z najzimniejszych planet gazowych w układzie planetarnym 14 Herculis, burząc dotychczasowe wyobrażenia o tym, jak mogą wyglądać planety krążące wokół gwiazd podobnych do Słońca. Układ planetarny opisywany przez badaczy jako niemowlęcy, chaotyczny i dziwny stał się bardziej widoczny dzięki Kosmicznemu Teleskopowi Jamesa Webba. Korzystając z
Obserwacje 30 dysków protoplanetarnych zmieniają nasze rozumienie ewolucji gazu w miejscu narodzin egzoplanet. Międzynarodowy zespół astronomów ujawnił przełomowe odkrycia dotyczące dysków gazu i pyłu otaczających pobliskie młode gwiazdy, wykorzystując potężny radioteleskop Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA). Wyniki te, opublikowane w 12 artykułach w Astrophysical Journal, są częścią dużego programu ALMA o nazwie ALMA Survey of
Przełomowa współpraca globalnych sieci radioteleskopów umożliwiła astrofizykom uzyskanie najdokładniejszych w historii obrazów ekstremalnych zjawisk we Wszechświecie, otwierając nowe perspektywy dla badań nad czarnymi dziurami i ewolucją galaktyk. Najostrzejsze obrazy Wszechświata powstają wtedy, gdy radioteleskopy na całym świecie współpracują ze sobą. Szczytem takiej globalnej kooperacji stała się pierwsza regularna współpraca południowoafrykańskiego radioteleskopu MeerKAT, uznawanego za najpotężniejszy
Naukowcy przedstawiają dogłębną analizę wewnętrznej struktury galaktyki meduzy, znajdującej się setki milionów lat świetlnych od Ziemi. Astronomowie odkryli galaktykę meduzy, której unikalny kształt oraz wewnętrzne struktury — w tym charakterystyczne królicze uszy i wewnętrzny ogon — umożliwiają naukowcom wyjątkowy wgląd w dynamikę jednego z najbardziej ekstremalnych środowisk we Wszechświecie. W ramach nowego badania zespół prowadzony
Naukowcy z Yale wykazali, że wieloletnia ewolucja układów podwójnych gwiazd z dwiema planetami wokół każdej z nich może prowadzić do powstania niezwykle rzadkich obiektów – podwójnych gorących jowiszów. Astronomowie z Yale być może odkryli historię powstania jednego z najbardziej olśniewających zjawisk we Wszechświecie – podwójnego gorącego jowisza – a także plan znalezienia ich większej liczby.
Naukowcy z USC kierowali rozwojem symulacji komputerowej, która daje astrofizykom mechanizm do testowania pomysłów na temat ciemnej materii i jej zachowania w Drodze Mlecznej i innych galaktykach. Zespół badawczy kierowany przez Uniwersytet Południowej Karoliny stworzył serię symulacji na superkomputerze bliźniaczych galaktyk Drogi Mlecznej. Może to pomóc naukowcom odkryć nowe odpowiedzi na temat jednej z największych
Najnowsze badania ujawniają, że gwałtowny wzrost odległej supermasywnej czarnej dziury objawia się poprzez wyrzucanie nadmiaru materii w postaci szybkiego wiatru. Artykuł opublikowany w czasopiśmie Monthly Notices of the Royal Astronomical Society (MNRAS) po raz pierwszy opisuje, w jaki sposób nadmierne pochłanianie nowej materii przez czarną dziurę doprowadziło do wyrzucenia nadmiaru materii z prędkością prawie ⅓
Naukowcy odkryli gigantyczne włókno gorącego gazu łączące cztery gromady galaktyk. To przełomowe znalezisko może wyjaśnić, gdzie ukrywa się brakująca materia we Wszechświecie. Astronomowie odkryli ogromne włókno gorącego gazu łączące cztery gromady galaktyk. Ta 10-krotnie masywniejsza od naszej Galaktyki nić może zawierać część brakującej materii Wszechświata, rozwiązując tym samym kryjącą się od dziesięcioleci zagadkę. Aby dokonać
Nowe analizy archiwalnych danych radioastronomicznych wskazują, że planety mogą powstawać wokół młodych gwiazd wcześniej, niż sądzono. Odkrycia te zmieniają nasze rozumienie początków układów planetarnych. Oznaki formowania się egzoplanet mogą pojawiać się wcześniej niż dotąd sądzono wokół młodych, wciąż kształtujących się gwiazd. Nowe, wysokorozdzielcze obrazy, uzyskane dzięki ulepszonym technikom analizy archiwalnych danych radioastronomicznych, pozwalają lepiej określić
Kosmiczny Świt to moment, gdy powstały pierwsze gwiazdy i galaktyki, rozświetlając Wszechświat. Jednak ich bezpośrednia obserwacja jest dziś niemożliwa, co stanowi duże wyzwanie dla astronomów. Teraz międzynarodowa grupa astronomów pod przewodnictwem Uniwersytetu w Cambridge wykazała, że będziemy w stanie dowiedzieć się o masach najwcześniejszych gwiazd, badając specyficzny sygnał radiowy – wytworzony przez atomy wodoru wypełniające
Zespół naukowców wykonał nowe pomiary magnetyczne β Hydri, gwiazdy analogicznej do przyszłego Słońca, aby ujawnić zaskakującą aktywność. Międzynarodowy zespół pod kierownictwem Ângeli Santos z Instituto de Astrofísica e Ciências do Espaço (IA) przeprowadził pierwszy pomiar pola magnetycznego β Hydri, pobliskiej starzejącej się gwiazdy typu podolbrzyma, będącej odpowiednikiem Słońca. Wyniki, opublikowane 20 czerwca 2025 roku w
Astronomowie korzystający z JWST uzyskali przekonujące dowody na istnienie planety o masie zbliżonej do Saturna krążącej wokół młodej pobliskiej gwiazdy. Jeżeli to odkrycie zostanie potwierdzone, będzie to pierwsze bezpośrednie odkrycie egzoplanety na obrazie z Teleskopu Webba, a także najlżejsza planeta kiedykolwiek zaobserwowana tą techniką poza Układem Słonecznym. Międzynarodowy zespół wykrył słabe źródło podczerwieni w dysku
Zespół astronomów odkrył, że galaktyki dyskowe najpierw tworzą gruby dysk gwiazdowy, a następnie – w zależności od masy galaktyki – wykształcają cieńszy dysk gwiazdowy nawet już 8 miliardów lat temu. Współczesne galaktyki dyskowe często składają się z grubego, wypełnionego gwiazdami dysku zewnętrznego i cienkiego dysku gwiazd. Na przykład, gruby dysk naszej własnej Galaktyki Drogi Mlecznej
Astronomowie wykryli olbrzymią chmurę wysokoenergetycznych cząstek w odległości 10 miliardów lat świetlnych od Ziemi. Astronomowie odkryli ogromny obłok energetycznych cząstek otaczających jedną z najodleglejszych gromad galaktyk, jakie kiedykolwiek zaobserwowano, rzucając nowe światło na ewolucję gromad galaktyk we wczesnym Wszechświecie. Naukowcy pod kierownictwem Julie Hlavacek-Lerrondo z Uniwersytetu w Montrealu, twierdzą, że ich odkrycie pokazuje, że całe
Analiza mikrofalowego promieniowania tła pogłębia nasze zrozumienie Wszechświata. Najwcześniejsze światło we Wszechświecie podróżowało przez przestrzeń kosmiczną tuż po Wielkim Wybuchu. Znane jako mikrofalowe promieniowanie tła (CMB), jest niezauważalne dla ludzkiego oka. Jeśli jednak naukowcom uda się je uchwycić za pomocą jednych z najczulszych detektorów, jakie kiedykolwiek stworzono, może ono powiedzieć nam o tym, jak nasz
Astronomowie odkryli, że wiatry gwiazdowe pomagają ziarnom pyłu przekształcić się w kamyczki budujące planety, dając nowy wgląd w pochodzenie planet skalistych. Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) odkrył kluczowy element układanki dotyczącej tego, jak skaliste planety, takie jak Ziemia, tworzą się wokół młodych gwiazd. Przez dziesięciolecia naukowcy zmagają się z wyjaśnieniem, w jaki sposób ziarna pyłu
Astronomowie zbadali masywne, gęste fabryki gwiazd niepodobne do żadnych znalezionych w Drodze Mlecznej, w dużej liczbie galaktyk w lokalnym Wszechświecie. Odkrycia te zapewniają rzadki wgląd w procesy kształtujące galaktyki w bardzo wczesnym Wszechświecie i prawdopodobnie Drogę Mleczną za kilka milionów lat. Według Seana Lindena, pracownika naukowego Obserwatorium Stewarda Uniwersytetu Arizony, te galaktyki, znane jako galaktyki
Astronomowie dokonali zaskakującego odkrycia nowego typu kosmicznego zjawiska. Tajemniczy obiekt emituje impulsy fal radiowych i promieniowania rentgenowskiego. Po raz pierwszy obiekt z tej niedawno odkrytej klasy został wykryty w promieniowaniu rentgenowskim. Astronomowie mają nadzieję, że odkrycie, którego wyniki opublikowano w czasopiśmie Nature, zapewni wgląd w źródła podobnych tajemniczych sygnałów obserwowanych na niebie. Dla profesora University
Nowo odkryta gromada 11 kwazarów pobiła dotychczasowy rekord pięciu kwazarów. Kwazary te, zamiast być związane z gęstą grupą galaktyk, znajdują się na granicy dwóch grup. Struktura ta, nazwana Kosmicznymi Himalajami, nie może być wyjaśniona przez konwencjonalne teorie, zmuszając astronomów do ponownego przemyślenia scenariuszy powstawania kwazarów. Kwazary to jedne z najjaśniejszych obiektów we Wszechświecie. Kwazar jest
Astronomowie zobrazowali największą znaną chmurę energetycznych cząstek otaczającą gromadę galaktyk. Ich odkrycie stawia nowe pytania o źródła zasilające i ponownie pobudzające cząstki we Wszechświecie w czasie. Zespół astronomów odkrył największą znaną chmurę energetycznych cząstek otaczającą gromadę galaktyk – rozciągającą się na prawie 20 milionów lat świetlnych. Odkrycie to podważa istniejące od dawna teorie na temat
Czarna dziura wyrzuciła w odległym Wszechświecie zaskakująco silny strumień. Strumień ten istnieje na tyle wcześnie w kosmosie, że jest oświetlany przez pozostałość po Wielkim Wybuchu. Astronomowie wykorzystali Obserwatorium Rentgenowskie Chandra i Very Large Array (VLA), aby zbadać tę czarną dziurę i jej strumień w okresie nazywanym kosmicznym południem, które miało miejsce około trzech miliardów lat
Zespół astronomów odkrył najmniejszą znaną gwiazdę, wokół której krąży olbrzymia planeta, która nie powinna istnieć zgodnie z wiodącymi teoriami powstawania planet. Nieoczekiwana planetaGwiazda TOI-6894, podobnie jak wiele innych w naszej Galaktyce, jest małym czerwonym karłem o masie stanowiącej zaledwie ~20% masy naszego Słońca. Podobnie jak w przypadku wielu małych gwiazd, nie oczekuje się, że zapewnia
Wykrycie metanu i krzemu w atmosferze sugeruje, że powstał on w regionie analogicznym do obszaru lodowych i gazowych olbrzymów Układu Słonecznego. Obserwacje za pomocą Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba dostarczyły nowych wskazówek na temat tego, jak powstała egzoplaneta WASP-121b i gdzie mogła powstać w dysku gazu i pyłu wokół swojej gwiazdy. Spostrzeżenia te wynikają z wykrycia
Ekstremalne nuklearne zjawiska przejściowe (ENT) to nowo odkryta klasa zjawisk, które uwalniają więcej energii niż 100 supernowych, czyniąc je najbardziej energetycznymi eksplozjami obserwowanymi do tej pory przez astronomów. ENT (Extreme Nuclear Transients) powstają, gdy masywne gwiazdy – co najmniej trzy razy masywniejsze od Słońca – zostają rozerwane po zbliżeniu się do supermasywnej czarnej dziury, co
Analiza nowych i archiwalnych danych naukowych sugeruje, że sygnał uznany za potencjalny dowód życia jest bardzo słaby i może być wyjaśniony obecnością innych cząsteczek. W kwietniu 2025 roku świat nauki zelektryzowała informacja o wykryciu w atmosferze odległej planety pozasłonecznej cząsteczki, która mogłaby świadczyć o istnieniu tam życia. Jednak najnowsza analiza przeprowadzona przez naukowców z Uniwersytetu
Astronomowie wykorzystują dane z Teleskopu Webba i modelowanie teoretyczne do badania odległego, napromieniowanego dysku protoplanetarnego. Podstawowe elementy składowe formowania się planet mogą istnieć nawet w środowisku o ekstremalnym promieniowaniu ultrafioletowym, zgodnie z nowymi badaniami międzynarodowej współpracy kierowanej przez astronomów z Penn State. W badaniach wykorzystano niezrównane możliwości Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba i zaawansowane modelowanie termochemiczne
Astronomowie odkryli, że to nie ilość gazu w galaktyce ale jego lokalizacja decyduje o tym, czy powstają w niej nowe gwiazdy. Naukowcy z Międzynarodowego Centrum Badań Radioastronomicznych (ICRAR) dokonali odkrycia galaktyk, badając rozkład gazu, który pomaga tworzyć gwiazdy. Korzystając z teleskopu ASKAP znajdującego się w Inyarrimanha Ilgari Bundara w Australii, naukowcy z Obserwatorium Radioastronomicznego Murchisona
Zespół naukowców dokonał przełomowego odkrycia, identyfikując po raz pierwszy wyjątkowo silny wzorzec zgrupowania w rozproszonych galaktykach karłowatych. To znaczące odkrycie, którego wyniki opublikowano w czasopiśmie Nature, stanowi nowe wyzwanie dla dominujących modeli formowania się galaktyk w ramach modelu Λ-Cold Dark Matter (ΛCDM). Historycznie, masywne galaktyki służyły jako główny cel wykrywania błędu systematycznego ze względu na
Zespół naukowców zaobserwował masywną i niezwykle aktywną galaktykę spiralną z poprzeczką we wczesnym Wszechświecie. Astronomowie odkryli, że w porównaniu do współczesnych galaktyk, ta olbrzymia galaktyka spiralna ma istotne podobieństwo w kształcie i różnice w ruchu gazu. Odkrycie to poprawia nasze zrozumienie tego, w jaki sposób galaktyki spiralne z poprzeczką, takie jak nasza własna Galaktyka Drogi
Czy zamarznięta woda jest rozproszona w układach wokół innych gwiazd? Astronomowie od dawna spodziewali się, że tak jest, częściowo na podstawie wcześniejszych detekcji pary wodnej, oraz jej obecności w naszym Układzie Słonecznym. Teraz pojawiły się ostateczne dowody: naukowcy potwierdzili obecność krystalicznego lodu wodnego w dysku pyłowych szczątków, który krąży wokół gwiazdy podobnej do Słońca odległej
Naukowcy odkryli, że skrajnie szybki wiatr otaczający supermasywną czarną dziurę nie jest gładki i ciągły, ale przypomina gwałtowny strumień gazowych pocisków. Energia przenoszona przez te gazowe pociski jest znacznie większa niż przewidywano, co rzuca nowe światło na to, w jaki sposób galaktyki i ich centralne czarne dziury wspólnie ewoluują. Odkrycia dokonał międzynarodowy zespół badawczy kierowany
Przełomowe badania ustanowiły nowy punkt odniesienia w modelowaniu najbardziej ekstremalnych wydarzeń we Wszechświecie: zderzeń czarnych dziur i gwiazd neutronowych. Badania te, których wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie Nature, prowadzone przez prof. Jana Plefkę z Uniwersytetu Humboldta w Berlinie i dr. Gustava Mogulla z Queen Mary University w Londynie i w Instytucie Fizyki Grawitacyjnej Maxa Plancka
Układy podwójne gwiazd mogą oferować nowe spojrzenie na formowanie się planet we Wszechświecie. W odległym Wszechświecie trudno o bezpośrednie porównania. Niezależnie od tego, czy tematem są galaktyki karłowate, supermasywne czarne dziury czy gorące jowisze, astronomowie mogą spędzić miesiące lub lata na poszukiwaniu porównywalnych obiektów i formacji do zbadania. Jeszcze rzadziej zdarza się, że obiekty te
Nowe dowody pokazują „zjawisko rozmywania” Małego Obłoku Magellana. Naukowcy z Uniwersytetu Nagoya w Japonii odkryli, że gwiazdy zmienne cefeidy w naszej sąsiedniej galaktyce, Małym Obłoku Magellana (SMC), poruszają się w przeciwnych kierunkach wzdłuż dwóch różnych osi. Odkryli, że gwiazdy znajdujące się bliżej Ziemi poruszają się w kierunku północno-wschodnim, podczas gdy bardziej odległe gwiazdy poruszają się
Naukowcy opracowali najdokładniejszą jak dotąd mapę trzech regionów w Centralnej Strefie Molekularnej Drogi Mlecznej, dostarczając cennych informacji na temat tego, jak powstają gwiazdy w tym regionie. Przez dziesięciolecia astronomowie odkrywali setki dysków protoplanetarnych – struktur uważanych za reprezentujące wczesne etapy naszego własnego Układu Słonecznego. Jednak większość z tych odkryć znajduje się w naszym sąsiedztwie, co
Niczym w filmie science-fiction, astronomowie korzystający z teleskopów NASA odkryli Kosmiczne Szczęki. W odległości 600 milionów lat świetlnych od nas, w czarnej otchłani pomiędzy gwiazdami, znajduje się niewidzialny potwór, który pochłania każdą bezbronną gwiazdę zmierzającą w jego kierunku. Podstępna czarna dziura zdradziła swoją obecność w nowo zidentyfikowanym zjawisku rozerwania pływowego (TDE), w którym nieszczęsna gwiazda
Po raz pierwszy astronomowie zbadali fizyczne środowisko powtarzających się wybuchów rentgenowskich w pobliżu monstrualnej czarnej dziury. Naukowcy dopiero niedawno natknęli się na tę klasę rozbłysków rentgenowskich, zwanych kwaziperiodycznymi erupcjami (QPE). Układ nazywany przez astronomów Ansky jest ósmym odkrytym źródłem QPE i generuje najbardziej energetyczne wybuchy, jakie do tej pory zaobserwowano. Ansky ujawnia również rekordy pod
IXPE wykazał, że promieniowanie rentgenowskie w strumieniach blazara BL Lac powstaje przez interakcje elektronów z fotonami. To odkrycie rozwiązuje kluczową zagadkę dotyczącą źródła promieniowania w otoczeniu czarnych dziur. Blazar BL Lacertae, supermasywna czarna dziura otoczona jasnym dyskiem i strumieniami skierowanymi w Ziemię, zapewnił naukowcom wyjątkową okazję do odpowiedzi na odwieczne pytanie: w jaki sposób generowane
Analizując subtelne wibracje gwiazd, naukowcy korzystający z Keck Planet Finder odkryli ukryte struktury wewnętrzne, które podważają istniejące od dawna modele. Astronomowie korzystający z Obserwatorium Kecka na Hawajach wsłuchali się w muzykę pobliskiej gwiazdy, odkrywając niespodzianki, które wstrząsnęły naszym rozumieniem tego, jak działają gwiazdy. W badaniach wykorzystano najnowocześniejszy instrument Obserwatorium Kecka, Keck Planet Finder (KFP), do
Astronomowie rozwiązują zagadkę powstawania masywnych gwiazd przy użyciu międzygwiazdowego amoniaku. Korzystając z National Radio Astronomy Observatory, astronomowie po raz pierwszy ujawnili ogromny przepływ gazu w pobliżu powstającej masywnej gwiazdy, który umożliwia jej szybki wzrost. Obserwując młodą gwiazdę HW2 w Cefeuszu A, znajdującą się 2300 lat świetlnych od Ziemi, naukowcy rozwinęli strukturę i dynamikę dysku akrecyjnego
Nowe badania pokazują, że planety większe od Ziemi i mniejsze od Neptuna są powszechne poza Układem Słonecznym. Ten sam międzynarodowy zespół ogłosił również odkrycie planety około dwa razy większej od Ziemi, krążącej wokół swojej gwiazdy dalej niż Saturn od Słońca. Wyniki te są kolejnym przykładem na to, że układy planetarne mogą różnić się od naszego
Astronomowie korzystający z JWST odkryli dowody sugerujące obecność długo poszukiwanej supermasywnej czarnej dziury w sercu galaktyki spiralnej M83. To zaskakujące odkrycie, możliwe dzięki instrumentowi Mid-Infrared Instrument (MIRI) Webba, ujawnia wysoce zjonizowany gaz neonowy, który może być charakterystyczną sygnaturą aktywnego jądra galaktycznego (AGN), rosnącej czarnej dziury w centrum galaktyki. M83, znana również jako Galaktyka Południowy Wiatraczek,
Dark Energy Camera dostrzega kałużę kosmicznego atramentu plamiącą rozgwieżdżone niebo. Niebiański cień znany jako obłok molekularny Zachodni Cyrkiel skrada się na tym zdjęciu wykonanym z Chile za pomocą 570-megapikselowej kamery Dark Energy Camera. W obrębie nieprzezroczystych granic tego gwiezdnego żłobka, młode gwiazdy zapalają się w zimnym, gęstym gazie i pyle, podczas gdy wypływy wyrzucają resztki
Astronomowie odkryli prawdopodobne wyjaśnienie pęknięcia w ogromnym kosmicznym włóknie w Drodze Mlecznej, korzystając z obserwatorium Chandra i radioteleskopów. Wygląda na to, że włókno zostało uderzone przez szybko poruszającą się, szybko wirującą gwiazdę neutronową lub pulsar. Gwiazdy neutronowe są najgęstszymi znanymi gwiazdami i powstają w wyniku zapadania się i eksplozji masywnych gwiazd. Często otrzymują potężnego kopa
Badania przeprowadzone przez Paolo Padoana stanowią wyzwanie dla zrozumienia formowania się dysków protoplanetarnych wokół młodych gwiazd. Artykuł opublikowany w Nature Astronomy ujawnia, że środowisko odgrywa kluczową rolę w określaniu rozmiaru i czasu życia tych dysków protoplanetarnych, które są miejscem formowania się planet. Kiedy powstaje gwiazda, otacza ją wirujący dysk gazu i pyłu. Z czasem materia
Czy wiesz, że niektóre z najjaśniejszych źródeł światła na niebie pochodzą z obszarów wokół czarnych dziur w jądrach galaktyk? Brzmi to trochę sprzecznie, ale to prawda! Mogą nie wydawać się jasne dla naszego wzroku, ale satelity dostrzegły ich mnóstwo w całym Wszechświecie. Jednym z tych satelitów jest Fermi Gamma-ray Space Telescope. Fermi znalazł tysiące tego
Niewielki, skalisty świat lawy zrzuca co 30,5 godziny ilość materiału równą masie Mount Everest. Astronomowie MIT odkryli planetę oddaloną od Ziemi o około 140 lat świetlnych, która szybko rozpada się na kawałki. Rozpadający się świat ma masę zbliżoną do Merkurego, choć krąży 20 razy bliżej swojej gwiazdy niż Merkury od Słońca, wykonując orbitę co 30,5
Naukowcy korzystający z teleskopu Hubble’a odkryli, że magnetar SGR 0501+4516 mógł powstać inaczej niż w supernowej, co może wyjaśniać pochodzenie szybkich błysków radiowych. Naukowcy korzystający z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a odkryli, że magnetar o nazwie SGR 0501+4516 przemierza naszą Galaktykę z nieznanego miejsca pochodzenia. Naukowcy twierdzą, że ten uciekający magnetar jest najbardziej prawdopodobnym kandydatem w naszej
Galaktyki mogą mieć bardziej zróżnicowany sposób formowania się i ewolucji niż wcześniej sądzono. Astronomowie korzystający z Obserwatorium Kecka na wyspie Mauna Kea na Hawajach znaleźli przekonujące dowody na istnienie pozbawionej ciemnej materii galaktyki karłowatej FCC 224. Ta skrajnie rozproszona galaktyka znajduje się na obrzeżach Gromady w Piecu, około 60-65 milionów lat świetlnych od Ziemi. Odkrycie
Dzięki danym z Teleskopu Webba ujawniono złożoną strukturę mgławicy planetarnej NGC 1514, tworzoną od tysięcy lat przez układ podwójny gwiazd. Obserwacje w średniej podczerwieni pokazały pierścienie złożone z drobnego pyłu, dynamiczne wzory i ślady gwałtownych interakcji między gwiazdami, które ukształtowały tę niezwykłą kosmiczną scenę. Gaz i pył wyrzucone przez umierającą gwiazdę w sercu NGC 1514
Międzynarodowy zespół astronomów odkrył masywną galaktykę spiralną podobną do Drogi Mlecznej, która uformowała się zaledwie miliard lat po Wielkim Wybuchu, ukazując nieoczekiwanie dojrzałą strukturę we wczesnym Wszechświecie. Międzynarodowy zespół kierowany przez Uniwersytet Genewski (UNIGE) odkrył najodleglejszą znaną dotychczas kandydatkę na galaktykę spiralną. Ten skrajnie masywny układ powstał zaledwie miliard lat po Wielkim Wybuchu i już
Zespół astronomów odkrył, że Mały Obłok Magellana jest rozrywany przez grawitację Wielkiego Obłoku Magellana, co objawia się nietypowym ruchem masywnych gwiazd i brakiem rotacji galaktyki. Odkrycie to podważa dotychczasowe szacunki dotyczące masy i historii SMC oraz rzuca nowe światło na dynamikę interakcji galaktyk. Zespół kierowany przez Satoya Nakano i Kengo Tachihara z Uniwersytetu Nagoya w
Galaktyka Andromedy posiada niezwykle asymetryczny rozkład galaktyk karłowatych – ponad 80% z nich znajduje się po jednej stronie, co czyni ją ekstremalnym wyjątkiem w kontekście standardowego modelu kosmologicznego. Galaktyka Andromedy jest otoczona konstelacją galaktyk karłowatych, które są ułożone w bardzo asymetryczny sposób. Analiza symulacji kosmologicznych, której wyniki opublikowano w czasopiśmie Nature Astronomy ujawnia, że taki
Astronomowie cofnęli się w czasie, aby znaleźć coś, co wygląda na populację ukrytych galaktyk, które mogą posiadać klucz do odkrycia niektórych tajemnic Wszechświata. Jeśli ich istnienie zostanie potwierdzone, skutecznie złamie te obecne modele liczby galaktyk i ich ewolucji. Prawdopodobne galaktyki mogą również stanowić brakujący element układanki dotyczącej generowania energii we Wszechświecie w podczerwieni. Wynika to
XMM-Newton odgrywa kluczową rolę w badaniu najdłuższych i najbardziej energetycznych rozbłysków promieniowania rentgenowskiego obserwowanych z nowo przebudzonej czarnej dziury. Obserwacje tego dziwnego zachowania w czasie rzeczywistym oferują wyjątkową okazję, aby dowiedzieć się więcej o tych potężnych zdarzeniach i tajemniczym zachowaniu masywnych czarnych dziur. Chociaż wiemy, że supermasywne czarne dziury (o masie miliony razy większej niż
Naukowcy odkryli, że strumienie plazmy wyrzucane przez gwiazdowe czarne dziury powstają, gdy wewnętrzna krawędź dysku akrecyjnego gwałtownie przesuwa się w stronę czarnej dziury, osiągając najbliższą stabilną orbitę (ISCO). Czarne dziury mają fundamentalne znaczenie dla struktury galaktyki i są kluczowe dla naszego zrozumienia grawitacji, przestrzeni i czasu. Czarna dziura o masie gwiazdowej to rodzaj czarnej dziury,
Astronomowie z Warwick odkryli niezwykle rzadki, zwarty układ podwójny gwiazd o dużej masie, znajdujący się w odległości zaledwie ~150 lat świetlnych. Te dwie gwiazdy znajdują się na kursie kolizyjnym, aby eksplodować jako supernowa typu Ia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Supernowa_typu_Ia ukazując się 10 razy jaśniejszą niż Księżyc na nocnym niebie. Supernowe typu Ia to szczególna klasa kosmicznych eksplozji, powszechnie
Teleskop Webba zarejestrował wyjątkowo szczegółowe obrazy Sagittarius C – gwiezdnego żłobka w pobliżu centrum Drogi Mlecznej. Odkrył długie włókna gorącej plazmy, uformowane przez silne pola magnetyczne, które mogą hamować powstawanie nowych gwiazd. Sagittarius C to jedno z najbardziej ekstremalnych środowisk w Galaktyce Drogi Mlecznej. Ten zachmurzony obszar przestrzeni kosmicznej znajduje się około 200 lat świetlnych
Międzynarodowy zespół pokazuje, że czerwone i martwe galaktyki można znaleźć zaledwie 700 milionów lat po Wielkim Wybuchu, co wskazuje, że galaktyki przestają tworzyć gwiazdy wcześniej niż przewidywały modele. Przez długi czas naukowcy uważali, że we wczesnym Wszechświecie można zaobserwować jedynie galaktyki aktywnie formujące gwiazdy. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba ujawnił teraz, że galaktyki przestały tworzyć gwiazdy
Korzystając z ALMA zespół naukowców po raz pierwszy zidentyfikował charakterystyczne linie rekombinacji z proplydów w Mgławicy w Orionie. Większość gwiazd powstaje w obłokach molekularnych, a specyficzne warunki środowiskowe dyktują, jak rozwijają się układy planetarne. Pobliskie masywne gwiazdy mogą również wpływać poprzez intensywne promieniowanie jonizujące, które może tworzyć powłokę zjonizowanego gazu wokół dysku protoplanetarnego i emitować
Niespodziewane odkrycie ALMA-APEX ujawnia rozproszony gaz molekularny w protogromadzie galaktyk SPT2349-56 wydłużający czas formowania się gwiazd o 400 milionów lat. Astronomowie korzystający z Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), wraz z uzupełniającymi danymi z Atacama Pathfinder Experiment (APEX), odkryli zaskakująco duży zbiornik gazu molekularnego w protogromadzie galaktyk znanej jako SPT2349-56. Protogromada ta, znajdująca się w odległości
Najnowsze badania pokazują, że słynna gwiazda WR 104 kryje w sobie jeszcze więcej tajemnic, ale jeszcze mniej prawdopodobne jest, że jest potencjalną Gwiazdą Śmierci, za którą ją kiedyś uważano. Badania przeprowadzone przez astronoma Granta Hilla z Obserwatorium Kecka ostatecznie potwierdzają to, co podejrzewano od lat: WR 104 ma w swoim sercu parę masywnych gwiazd krążących
Nowo opracowane narzędzie pozwala analizować dane i wykrywać planety mniejsze od Neptuna wokół młodych gwiazd, zapewniając wgląd w ich powstawanie. Jak wynika z nowych badań przeprowadzonych przez naukowców z Penn State, połączenie procesów kosmicznych kształtuje powstawanie jednego z najczęstszych rodzajów egzoplanet. Zespół badawczy wykorzystał dane z satelity Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) do zbadania młodych
Przerażający obraz potencjalnego losu naszej Galaktyki wyszedł na jaw dzięki odkryciu kosmicznej anomalii, która podważa nasze rozumienie Wszechświata. Międzynarodowy zespół astronomów kierowany przez CHRIST University w Bangalore odkrył, że w masywnej galaktyce spiralnej, oddalonej do Ziemi o prawie miliard lat świetlnych znajduje się supermasywna czarna dziura o masie miliardy razy większej od masy Słońca, która
Światło tej gigantycznej galaktyki pokonało ponad 12 miliardów lat, by do nas dotrzeć. Naukowcy nie mogli uwierzyć w to, co zobaczyli. Międzynarodowy zespół naukowców dokonał przełomowego odkrycia – przypadkowo natrafił na olbrzymią galaktykę spiralną we wczesnym Wszechświecie, której światło pokonało ponad 12 miliardów lat, aby dotrzeć do Ziemi. To odkrycie, dokonane dzięki obserwacjom Kosmicznego Teleskopu
ALMA odkrył dowody na istnienie nowego typu cienkiej, włóknistej struktury zasilającej cykle wyczerpywania i uzupełniania materii. Wirując przez centralną strefę Drogi Mlecznej, w burzliwym obszarze otaczającym supermasywną czarną dziurę w jądrze naszej Galaktyki, pył i gazy nieustannie wirują, podczas gdy energetyczne fale uderzeniowe rozchodzą się po całej Galaktyce. Międzynarodowy zespół astronomów korzystający z Atacama Large
Zaskakujące nowe badania pokazują, w jaki sposób promieniowanie czarnych dziur może mieć pielęgnujący wpływ na życie. W centrum większości dużych galaktyk, w tym naszej Drogi Mlecznej, znajduje się supermasywna czarna dziura. Gaz międzygwiazdowy okresowo wpada na orbitę tych bezdennych otchłani, przełączając czarną dziurę w tryb aktywnego jądra galaktycznego (AGN), emitującą wysokoenergetyczne promieniowanie w całej galaktyce.
Astronomowie ujawnili nowe dowody na to, że nie jedna, a cztery małe planety krążą wokół Gwiazdy Barnarda, drugiego pod względem odległości od Ziemi układu gwiezdnego. Cztery egzoplanety, z których każda ma masę od 20 do 30% masy Ziemi, znajdują się tak blisko swojej macierzystej gwiazdy, że okrążają ją w ciągu kilku dni. Prawdopodobnie oznacza to,
Astronomowie stworzyli pierwszą szczegółową mapę 3D właściwości pyłu kosmicznego w naszej rodzimej Galaktyce. Do stworzenia mapy astronomowie wykorzystali 130 milionów widm z misji Gaia, wyniki badania spektralnego LAMOST oraz uczenie maszynowe. Pył kosmiczny sprawia, że odległe obiekty astronomiczne wydają się bardziej czerwone i ciemniejsze niż są w rzeczywistości, więc nowa mapa będzie ważnym narzędziem dla
29.03.2025 r. w Polsce widoczne było częściowe zaćmienie Słońca. Wiceprezes naszego Oddziału, Marcin Filipek i prezes Oddziału, Agnieszka Nowak zorganizowali pokaz zjawiska przez kilka instrumentów, m.in. 16″ teleskop Newtona, lornetkę 20×66, teleskop Newtona 10″, obiektyw Rubinar 500/5,6 oraz teleskop słoneczny Lunt LS60T. W przerwie między chmurami uczestnicy pokazu w obserwatorium Marcina Filipka w Jerzmanowicach mogli
Międzynarodowy zespół astronomów odkrył serię tajemniczych impulsów radiowych, które mają swoje źródło w nieznanym dotąd miejscu. Zaczynając dekadę temu, astronomowie wykryli impuls emisji radiowej co dwie godziny, pochodzący z kierunku Wielkiego Wozu. Po połączeniu obserwacji z wielu teleskopów, zespół może teraz ujawnić winowajcę: układ podwójny z martwą gwiazdą. Zgodnie z nowymi badaniami, opublikowanymi w czasopiśmie
Astronomowie odkryli dwie egzoplanety wokół TOI-1453, gwiazdy oddalonej od nas o około 250 lat świetlnych. Te dwie egzoplanety, superziemia i podneptun, są powszechne w Galaktyce, ale nie występują w naszym Układzie Słonecznym. Odkrycie to, którego wynik opublikowano w czasopiśmie Astronomy & Astrophysics, toruje drogę do przyszłych badań atmosfery w celu lepszego zrozumienia tego typu planet.
Po dziesięcioleciach śledzenia zagadkowego sygnału rentgenowskiego pochodzącego od umierającej gwiazdy, astronomowie mogą w końcu wyjaśnić jego źródło. Począwszy od 1980 roku, misje rentgenowskie wychwyciły niezwykły odczyt z centrum Mgławicy Ślimak. Korzystając z najpotężniejszych współczesnych misji rentgenowskich, Chandra i XMM-Newton, mają teraz znacznie jaśniejszy obraz tej trwającej od dziesięcioleci zagadki. Mgławica Ślimak to tak zwana mgławica
Odkrycie dokonane przez zespół naukowców ujawnia pewne kluczowe lekcje dotyczące kosmosu, które – jak sądziliśmy – wyciągnęliśmy z obserwacji naszej własnej Galaktyki. Ta nowa wiedza pochodzi z obrzeży Andromedy, najbliższego głównego galaktycznego sąsiada Drogi Mlecznej, gdzie astronomowie znaleźli najmniejszą i najciemniejszą galaktykę satelitarną tego układu do tej pory. Ta galaktyka karłowata, nazwana Andromeda XXXV i
Nowe spojrzenie na dane z przeszłości ujawnia, że egzoplanety o masie podobnej do Jowisza uformowały się znacznie wcześniej niż dotychczas sądzono. Wyniki badań przeprowadzonych przez Ohio State University dostarczają nowych informacji na temat czasu akrecji – procesu gromadzenia dużej ilości gazu, a także cząstek stałych bogatych w węgiel i tlen, potrzebnego do stworzenia dużych planet,
Astronomowie odkryli niezwykle gorącą i gwałtowną erupcję podczas pierwszej w historii analizy w bliskiej podczerwieni nowej powrotnej poza Drogą Mleczną. Korzystając z teleskopu Gemini South oraz teleskopu Magellana, astronomowie po raz pierwszy zaobserwowali w bliskiej podczerwieni nową powrotną poza Drogą Mleczną. Dane ujawniły bardzo nietypowe emisje chemiczne, a także jedną z najgorętszych temperatur, jakie kiedykolwiek
Gdyby istniało coś takiego jak album ze zdjęciami Wszechświata, mógłby on zawierać migawki dysków protoplanetarnych wirujących wokół nowo powstałych gwiazd w Drodze Mlecznej. Dyski te są uważane za krótkotrwałą właściwość większości, jeżeli nie wszystkich, młodych gwiazd, dostarczające surowców do formowania się planet. Większość z tych planetarnych żłobków jest krótkotrwała, zwykle istniejąc tylko około 10 milionów
Zespół naukowców pioniersko wykorzystał pomiary przyspieszenia grawitacyjnego podwójnych pulsarów do mapowania ciemnej materii w Drodze Mlecznej. Dr Sukanya Chakrabarti, Pei-Ling Chan Endowed Chair w College of Science na University of Alabama w Huntsville (UAH), i jej zespół byli pionierami w wykorzystywaniu pomiarów przyspieszenia grawitacyjnego podwójnych pulsarów, aby pomóc wyjaśnić, ile i gdzie ciemnej materii znajduje
Supermasywna czarna dziura w centrum Drogi Mlecznej wydaje się imprezować – i jest to dziwne, dzikie i cudowne. Korzystając z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba, zespół astrofizyków uzyskał najdłuższy i najbardziej szczegółowy jak dotąd obraz pustki znajdującej się w środku naszej Galaktyki. Naukowcy odkryli, że wirujący dysk gazu i pyłu (dysk akrecyjny) orbitujący wokół centralnej supermasywnej
Sonda Einsteina uchwyciła rozbłysk rentgenowski bardzo nieuchwytnej pary gwiazd. Odkrycie to otwiera nowy sposób badania interakcji i ewolucji masywnych gwiazd. Ta dziwna niebiańska para składa się z dużej, gorącej gwiazdy, ponad 10 razy większej od Słońca, oraz małego, zwartego białego karła o masie podobnej do naszej dziennej gwiazdy. Do tej pory znaleziono tylko kilka takich
Międzynarodowy zespół naukowców wykorzystał Teleskop Webba do zbadania atmosfery LTT 9779 b, rzadkiego skrajnie gorącego neptuna. Badania oferują nowe spojrzenie na ekstremalne wzorce pogodowe i właściwości atmosferyczne tej fascynującej egzoplanety, LTT 9779 b, która znajduje się na tak zwanej gorącej pustyni neptunowej, kategorii planet, o których wiadomo, że istnieje ich wyjątkowo niewiele. Podczas gdy gigantyczne
Naukowcy wyjaśniają, dlaczego gaz w jądrze gromady w Centaurze nie generuje nowych gwiazd tak szybko, jak przewidywano, co jest odkryciem mającym ważne implikacje dla ewolucji gromad galaktyk. X-Ray Imaging and Spectroscopy Mission (XRISM) to najnowocześniejszy teleskop rentgenowski, uruchomiony w 2023 roku. Inicjatywa skupiła się na regionie przestrzeni kosmicznej znanym jako ośrodek wewnątrzgromadowy (intracluster medium –
Obserwacje Małego Obłoku Magellana: wgląd w formowanie się gwiazd w środowiskach podobnych do wczesnego Wszechświata. Jak rodzą się gwiazdy i czy zawsze tak było? Gwiazdy tworzą się w obszarach przestrzeni kosmicznej znanych jako gwiezdne żłobki, gdzie wysokie stężenia gazu i pyłu łączą się, tworząc młodą gwiazdę. Te regiony przestrzeni, zwane również obłokami molekularnymi, mogą być
Kanadyjscy astronomowie, korzystając z JWST poczynili niezwykły krok w kierunku zrozumienia, w jaki sposób rodzą się planety. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba został wykorzystany do zbadania PDS 70, młodej gwiazdy z dwiema rodzącymi się planetami na swojej orbicie. Ten niezwykły układ, znajdujący się w odległości 370 lat świetlnych, daje naukowcom szansę zobaczenia, jak egzoplanety formują się
Dane uzyskane za pomocą instrumentu DESI ujawniają największe jak dotąd próbki czarnych dziur o masach pośrednich i galaktyk karłowatych zawierających aktywne czarne dziury, ponad trzykrotnie zwiększając istniejący spis obu tych obiektów. Korzystając z wczesnych danych z Dark Energy Spectroscopic Instrument (DESI), międzynarodowy zespół naukowców zebrał największą jak dotąd próbkę galaktyk karłowatych, w których znajdują się
Porównanie modeli komputerowych ujawnia czynniki rotacyjne wpływające na zdatność do zamieszkania. Według astronomów z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Irvine, wśród około 10 miliardów białych karłów w galaktyce Drogi Mlecznej, większa liczba niż wcześniej oczekiwano może zapewnić gwiezdne środowisko sprzyjające powstaniu egzoplanet podtrzymujących życie. W artykule opublikowanym niedawno w The Astrophysical Journal, zespół badawczy kierowany przez Aomawa
Przeprowadzone niedawno pięcioletnie badania pozwoliły odkryć nowe właściwości żółtych hiperolbrzymów, klasy ciężkich gwiazd znanych z dramatycznych wybuchów. Naukowcy skupili się na Ro Cassiopeiae (Rho Cas), HR 8752 i HR 5171A, ujawniając, że Rho Cas wykazuje cykliczne wybuchy co 10 do 40 lat, z dużymi wahaniami temperatury powierzchni. Alex Lobel z Królewskiego Obserwatorium Belgii (ROB) był
Obserwacje z Teleskopu Webba pomagają wyjaśnić tajemnicze intensywne procesy gwiazdotwórcze w gromadzie, zwykle widoczne tylko w młodszych galaktykach. Jądro olbrzymiej gromady galaktyk wydaje się produkować znacznie więcej gwiazd niż powinno. Naukowcy z MIT i innych instytutów odkryli kluczowy składnik gromady, który wyjaśnia intensywne rozbłyski gwiazdotwórcze w jej jądrze. W nowym artykule opublikowanym w Nature, naukowcy
Astrofizycy odkryli zaskakującą różnorodność sposobów, w jakie białe karły eksplodują w głębokim kosmosie, po ocenie prawie 4000 takich zdarzeń uchwyconych przez przeglądy nieba nowej generacji. Ich odkrycia mogą pomóc nam dokładniej mierzyć odległości we Wszechświecie i pogłębić naszą wiedzę na temat ciemnej energii. Dramatyczne eksplozje białych karłów pod koniec ich życia od dziesięcioleci odgrywają kluczową
Naukowcy odkryli, że fale grawitacyjne ze zderzeń gwiazd neutronowych mogą ujawnić ich wnętrze. Analiza „długiego dzwonienia” wykazała zależność między sygnałem a równaniem stanu materii gwiazdy neutronowej. Wyniki zostały niedawno opublikowane w Nature Communications. Gwiazdy neutronowe, o masie większej niż masa całego Układu Słonecznego, zamknięte w niemal idealnej kuli o średnicy zaledwie kilkunastu kilometrów, są jednymi
Nowe badania sugerują, że kapryśne gwiazdy, które rozjaśniają się i ściemniają w ciągu kilku godzin lub dni, mogą zaburzać nasz obraz tysięcy odległych planet. Większość informacji, jakie posiadamy na temat egzoplanet pochodzi z obserwacji spadków jasności gwiazd, gdy planety te przechodzą przed swoją gwiazdą macierzystą. Technika ta może dostarczyć wskazówek na temat wielkości planety (poprzez
Spektrograf NEID przeprowadził kluczowe obserwacje uzupełniające, aby potwierdzić istnienie jednej z najbardziej masywnych planet krążących wokół małomasywnej gwiazdy. Wykorzystując częściowo spektrograf NEID zamontowany na 3,5-metrowym teleskopie WIYN w Narodowym Obserwatorium Kitt Peak Amerykańskiej Fundacji Narodowej, będącym programem NSF NOIRLab, zespół astronomów potwierdził istnienie egzoplanety Gaia-4b – jednej z najmasywniejszych znanych planet krążących wokół małomasywnej gwiazdy.
Nowa zdolność do wskazywania źródeł szybkich błysków radiowych umieszcza jeden z ostatnich błysków w zaskakującym miejscu. Astronom Calvin Leung zeszłego lata analizował dane z nowo oddanego do użytku radioteleskopu, aby precyzyjnie określić pochodzenie powtarzających się rozbłysków intensywnych fal radiowych – tak zwanych szybkich błysków radiowych (FRB) – pochodzących gdzieś z konstelacji Małej Niedźwiedzicy. Leung ma
Międzynarodowy zespół naukowców odkrył superziemię, która umożliwi astronomom przetestowanie nowych hipotez w poszukiwaniu życia we Wszechświecie. Trzydzieści lat po odkryciu pierwszej egzoplanety wykryliśmy ich ponad 7000 w naszej Galaktyce. Ale wciąż są miliardy do odkrycia! W tym samym czasie egzoplanetolodzy zaczęli interesować się ich charakterystyką w celu znalezienia życia w innych częściach Wszechświata. Jest to
Wieloletnia analiza obserwacji supermasywnej czarnej dziury M87* za pomocą EHT w połączeniu z innymi symulacjami zapewnia bardziej kompleksowe zrozumienie jej środowiska. Wykorzystując obserwacje z 2017 i 2018 roku, współpraca Teleskopu Horyzontu Zdarzeń (EHT) pogłębiła nasze zrozumienie supermasywnej czarnej dziury w centrum Messier 87 (M87*). Badania te stanowią znaczący krok w kierunku wieloletniej analizy, w celu
Astronomowie być może odkryli niewielką gwiazdę pędzącą z ogromną prędkością przez środek naszej Galaktyki z planetą na pokładzie. Jeżeli zostanie to potwierdzone, para ta ustanowi nowy rekord dla najszybciej poruszającego się układu egzoplanet, prawie dwukrotnie przekraczającego prędkość naszego Układu Słonecznego w Drodze Mlecznej. Uważa się, że ten układ planetarny porusza się z prędkością co najmniej
Naukowcy scharakteryzowali osobliwy sygnał przejściowy sondy Einsteina EP240408a. Wysoce energetyczne eksplozje na niebie są powszechnie przypisywane rozbłyskom gamma. Obecnie rozumiemy, że rozbłyski te powstają w wyniku połączenia się dwóch gwiazd neutronowych lub zapadnięcia się masywnej gwiazdy. W tych scenariuszach powstaje nowo narodzona czarna dziura, która emituje strumień poruszający się z prędkością bliską prędkości światła. Gdy
HH 30 jest dyskiem protoplanetarnym otoczonym strumieniami i wiatrem dyskowym, znajdującym się w ciemnym obłoku LDN 1551 w Obłoku Molekularnym w Byku. Obiekty Herbiga-Haro o małe mgławice znajdujące się w regionach gwiazdotwórczych, oznaczające miejsca, w których gaz wypływający z młodych gwiazd jest podgrzewany do luminescencji przez fale uderzeniowe. HH 30 jest przykładem miejsca, w którym
Euclid, detektyw ds. mrocznego Wszechświata Europejskiej Agencji Kosmicznej, dokonał zdumiewającego odkrycia – na naszym kosmicznym podwórku. 1 lipca 2023 roku Euclid wyruszył w sześcioletnią misję eksploracji ciemnego Wszechświata. Zanim statek kosmiczny mógł rozpocząć badanie, zespół naukowców i inżynierów na Ziemi musiał upewnić się, że wszystko działa poprawnie. Podczas tej fazy testowej, we wrześniu 2023 roku,
Międzynarodowy zespół naukowców poczynił znaczące postępy w badaniach obserwacyjnych metamorficznej supernowej SN 2014C. Ich praca zapewnia kluczowy wgląd w mechanizmy eksplozji tego rzadkiego typu supernowej i końcowe etapy ewolucji jej gwiazdy macierzystej. Wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie The Astrophysical Journal. SN 2014C to dobrze znana supernowa, która przeszła niezwykłą transformację w swojej klasyfikacji widmowej, ewoluując
Gwiazda eksplodowała, emitując impuls promieniowania rentgenowskiego i ultrafioletowego, który po 350 latach rozświetlił materię międzygwiazdową. Pewnego razu jądro masywnej gwiazdy zapadło się, tworząc falę uderzeniową, która wybuchła na zewnątrz, rozrywając gwiazdę na strzępy. Gdy fala uderzeniowa dotarła do powierzchni gwiazdy, przebiła ją na wylot, generując krótki, intensywny impuls promieniowania rentgenowskiego i ultrafioletowego, który rozproszył się
Nowa metoda wykorzystuje dekady danych do poznania trójwymiarowej struktury obłoków molekularnych, miejsca narodzin gwiazd, w centrum Drogi Mlecznej. Naukowcy z Uniwersytetu Connecticut stworzyli pierwsze trójwymiarowe mapy obłoków gazu tworzącego gwiazdy w jednym z najbardziej ekstremalnych środowisk w naszej Galaktyce i zbadali poprzednie rozbłyski supermasywnej czarnej dziury Sagittarius A* (Sgr A). Centrum Drogi Mlecznej to ekstremalne
Rzadkie, bardzo słabe galaktyki karłowate poza wpływem innych galaktyk dowodzą, że ich procesy gwiazdotwórcze zostały stłumione dawno temu. Łącząc dane z DESI Legacy Imaging Surveys i teleskopu Gemini South, astronomowie zbadali trzy bardzo słabe galaktyki karłowate, które znajdują się w regionie przestrzeni odizolowanym od wpływu środowiska większych obiektów. Stwierdzono, że galaktyki te, zlokalizowane w kierunku
Astronomowie badają pokaz kosmicznych fajerwerków, w którym gwiazdy wchodzą w interakcje ze swoim otoczeniem. Astronomowie zaprezentowali pokaz kosmicznych fajerwerków, w którym gwiazdy wchodzą w reakcje ze swoim otoczeniem. Ten olśniewający spektakl – wywołany potężnymi wiatrami płynącymi z gwiazd – stanowi kamień milowy w możliwości badania formowania się największych gwiazd i lepszego zrozumienia, w jaki sposób
Zespół astronomów wykonał najostrzejszy jak dotąd bezpośredni obraz AGN w pobliskiej galaktyce. Aktywne jądra galaktyk to supermasywne czarne dziury znajdujące się w centrum niektórych galaktyk. Gdy materia wpada do tych czarnych dziur, uwalniane są ogromne ilości energii, co sprawia, że galaktyki aktywne (AGN) są jednymi z najbardziej energetycznych zjawisk, jakie można zaobserwować w kosmosie. Astronomowie
Badania pokazują, że gorące jowisze nie wyrzucają systematycznie swoich planetarnych sąsiadów podczas migracji. Odkrycie to obala nasze postrzeganie architektury układów planetarnych. Gorące jowisze to olbrzymie egzoplanety, które początkowo krążyły samotnie w pobliżu swojej gwiazdy. Uważano, że podczas migracji w kierunku swojej gwiazdy planety te akreują lub wyrzucają wszelkie inne obecne planety. Paradygmat ten został jednak
Zespół astronomów monitorujący supermasywną czarną dziurę w odległej galaktyce wykryły cechy, których nigdy wcześniej nie widziano. Międzynarodowe zespoły astronomów monitorujące supermasywną czarną dziurę w sercu odległej galaktyki wykryły cechy, których nigdy wcześniej nie widziano, wykorzystująca dane z misji NASA i innych instrumentów. Cechy te obejmują uruchomienie strumienia plazmy poruszającego się z prędkością prawie ⅓ prędkości
Badania pokazują, w jaki sposób pierwiastki niezbędne do życia, takie jak węgiel, stały się tak rozpowszechnione we Wszechświecie. Astronomowie od dawna próbują prześledzić, w jaki sposób pierwiastki takie jak węgiel, który jest niezbędny do życia, stają się szeroko rozpowszechnione w całym Wszechświecie. Teraz Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba zbadał bardziej szczegółowo jedno źródło bogatego w węgiel
Według nowych badań, które dotyczyły wpływu promieniowania X na potencjalne planety wokół najpopularniejszych typów gwiazd, egzoplanety muszą być przygotowane na ekstremalne warunki pogodowe. Astronomowie odkryli, że tylko planeta zawierająca gazy cieplarniane w swojej atmosferze, podobnie jak Ziemia, i znajdująca się w stosunkowo dużej odległości od badanej gwiazdy, miałaby szansę na podtrzymanie życia w znanej nam
Kwazary to odległe galaktyki z supermasywnymi czarnymi dziurami, otoczone gorącymi dyskami wirującego gazu, które mogą wyrzucać strumienie materii. Nocne niebo zawsze odgrywało kluczową rolę w nawigacji, od wczesnych przepraw przez oceany po współczesny GPS. Oprócz gwiazd, Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych wykorzystuje kwazary jako sygnały nawigacyjne. Kwazary to odległe galaktyki z supermasywnymi czarnymi dziurami, otoczone gorącymi
Absolwentka Florida Tech opracowała mapę „alternatywnego losu” naszego Układu Słonecznego, gdyby zamiast istniejącego pasa planetoid w jego miejscu znajdowała się dodatkowa planeta. Artykuł Emily Simpson zatytułowany: Jak planeta między Marsem a Jowiszem może wpływać na wewnętrzny Układ Słoneczny? Wpływ na ruch orbitalny, nachylenie i ekscentryczność został opublikowany w Icarus, czasopiśmie poświęconym publikowaniu badań dotyczących Układu
Zespół astronomów przeanalizował dane z Teleskopu Webba, pochodzące z wielu badań, w celu zestawienia jednej z największych jak dotąd próbek „małych czerwonych kropek”. W grudniu 2022 roku, niecałe sześć miesięcy po rozpoczęciu operacji naukowych, Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba ujawnił coś, czego nigdy wcześniej nie widziano: liczne czerwone obiekty, które wydają się małe na niebie, a
Próba odnalezienia niektórych z największych, najbardziej aktywnych czarnych dziur we Wszechświecie pozwala lepiej oszacować stosunek ukrytych do nieukrytych potworów. Niedawno wiele teleskopów pomogło naukowcom przeszukiwać niebo w poszukiwaniu supermasywnych czarnych dziur – tych, które są nawet miliardy razy masywniejsze od Słońca. Nowe badania są wyjątkowe, ponieważ prawdopodobieństwo znalezienia masywnych czarnych dziur ukrytych za gęstymi obłokami
Nowe dane obserwacyjne z JWST i modele symulacyjne potwierdziły istnienie nowego typu planety, niepodobnej do niczego, co można znaleźć w Układzie Słonecznym. Do tej pory potwierdzono istnienie ponad 5000 egzoplanet wokół gwiazd innych niż Słońce. Wiele egzoplanet nie przypomina żadnej z planet Układu Słonecznego, co utrudnia odgadnięcie ich prawdziwej natury. Jeden z najczęstszych typów egzoplanet
JWST i ALMA ujawniają ukryte skupiska młodych gwiazd, ukazując, w jaki sposób narodziły się niektóre z pierwszych gwiazd we Wszechświecie. Astronomowie dokonali przełomowych odkryć dotyczących formowania się młodych gwiazd w Wielkim Obłoku Magellana (LMC), wykorzystując Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) wraz z obserwacjami Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA). Badania, których wyniki opublikowano w The Astrophysical
Naukowcy zauważyli masywną czarną dziurę we wczesnym Wszechświecie, która „drzemie” po przyjęciu zbyt dużej ilości gazu. Niczym niedźwiedź objadający się łososiem przed zimową hibernacją, czy też bardzo wyczekiwana drzemka po świątecznym obiedzie, ta czarna dziura przejadła się do tego stopnia, że pozostaje uśpiona w swojej macierzystej galaktyce. Międzynarodowy zespół astronomów, kierowany przez Uniwersytet w Cambridge,
Międzynarodowy zespół astronomów wykonał zdjęcia 44 pojedynczych gwiazd w galaktyce tak odległej, że ich światło pochodzi z czasów, gdy Wszechświat miał zaledwie połowę swojego obecnego wieku. Spoglądanie do połowy obserwowalnego Wszechświata i oczekiwanie zobaczenia pojedynczych gwiazd jest w astronomii uważane za niewarte zachodu, trochę jak podnoszenie lornetki na Księżyc w nadziei na dostrzeżenie pojedynczych ziaren
Ulotny kosmiczny fajerwerk najprawdopodobniej wyłonił się z burzliwej magnetosfery otaczającej odległą gwiazdę neutronową. Szybkie błyski radiowe (FRB) to krótkie i błyszczące eksplozje fal radiowych emitowanych przez niezwykle zwarte obiekty, takie jak gwiazdy neutronowe i prawdopodobnie czarne dziury. Te ulotne fajerwerki trwają zaledwie jedną tysięczną sekundy i mogą nieść ze sobą ogromną ilość energii – wystarczającą
Tysiące iskrzących galaktyk ujawnionych na nowym, bardzo głębokim zdjęciu DECam przedstawiającym Gromadę Antlia. Dark Energy Camera dostarcza obraz iskrzącego krajobrazu galaktyki. Ten bardzo głęboki widok Gromady Antlia ujawnia spektakularny wachlarz typów galaktyk wśród setek, które tworzą jej populację. Gromady galaktyk to jedne z największych znanych struktur we Wszechświecie. Obecne modele sugerują, że te masywne struktury
Cechy ostrogi i szczeliny widoczne w strumieniu gwiazd GD-1 Drogi Mlecznej mogą być spowodowane przez samooddziałujące pod-halo ciemnej materii. Fizycy zaproponowali rozwiązanie długotrwałej zagadki związanej ze strumieniem gwiazd GD-1, jednym z najlepiej zbadanych strumieni w galaktycznym halo Drogi Mlecznej, znanym ze swojej długiej, cienkiej struktury oraz niezwykłych ostrogi i szczeliny. Zespół badawczy, kierowany przez Hai-Bo
Spojrzenie w przeszłość ujawnia młode aktywne jądro galaktyczne, którego centralna czarna dziura wydaje się szybko rosnąć zaledwie miliard lat po Wielkim Wybuchu. Astronomowie odkryli ważny element układanki dotyczący tego, w jaki sposób supermasywne czarne dziury były w stanie rosnąć tak szybko we wczesnym Wszechświecie: specjalny rodzaj aktywnego jądra galaktycznego, tak odległego, że jego światło potrzebowało
Nowe badania pokazują, że powstawanie planet może być bardziej skomplikowane, niż wcześniej sądzono. Podobnie jak niektóre dzieci fizycznie przypominają swoich rodziców, wielu naukowców od dawna uważa, że rozwijające się planety powinny przypominać wirujący dysk gazu i pyłu, który je rodzi. Jednak w nowym artykule zespół astrofizyków odkrył, że podobieństwo może być luźniejsze niż wcześniej sądzono.
Opracowana przez zespół metoda wykrywania, która pozwoliła zidentyfikować 138 kosmicznych skał o rozmiarach od autobusu do stadionu, może pomóc w śledzeniu potencjalnych planetoid. Szacuje się, że planetoida, przez którą wyginęły dinozaury, miała około 10 km średnicy. Przewiduje się, że tak potężny obiekt uderza w Ziemię rzadko, raz na 100 milionów do 500 milionów lat. Natomiast
Korzystając z obserwatorium Chandra, astronomowie odkryli niezwykły ślad po potężnym strumieniu olbrzymiej czarnej dziury, który uderzył w niezidentyfikowany obiekt znajdujący się na jego drodze. Odkrycia dokonano w galaktyce zwanej Centaurus A (Cen A), znajdującej się około 12 milionów lat świetlnych od Ziemi. Astronomowie od dawna badają Cen A, ponieważ w jej centrum znajduje się supermasywna
Po wykonaniu pierwszych obrazów czarnych dziur, Teleskop Horyzontu Zdarzeń jest gotowy do ujawnienia, w jaki sposób czarne dziury wystrzeliwują potężne strumienie w przestrzeń kosmiczną. Teraz zespół badaczy kierowany przez Anne-Kathrin Baczko z Chalmers University of Technology w Szwecji wykazał, że EHT będzie w stanie wykonać ekscytujące zdjęcia supermasywnej czarnej dziury i jej strumieni w galaktyce
Astronomowie wykorzystali unikalne możliwości HST, aby zajrzeć bliżej niż kiedykolwiek do „gardła” energetycznej monstrualnej czarnej dziury zasilającej kwazara. Kwazar to centrum galaktyki, które świeci jasno, gdy czarna dziura pochłania materię w swoim bezpośrednim otoczeniu. Nowe zdjęcia z Hubble’a środowiska wokół kwazara pokazują wiele „dziwnych rzeczy”, według Bina Ren z Côte d’Azur Observatory i Université Côte
Czy trwająca od dziesięcioleci debata na temat tajemniczych ruchów gwiazd w Omega Centauri może wreszcie zostać rozwiązana? Omega Centauri to masywna gromada kulista z prawie dziesięcioma milionami gwiazd znajdująca się w konstelacji Centaura. Przez długi czas naukowcy zauważali, że prędkości gwiazd poruszających się w pobliżu centrum Omega Centauri były wyższe niż oczekiwano. Nie było jednak
Od 2018 roku ZTF skanuje całe niebo co dwie do trzech nocy. W ramach tej misji przegląd zlicza i kataloguje supernowe. 4 grudnia 2024 roku naukowcy Zwicky Telescope Facility ogłosili, że zidentyfikowali ponad 10 000 supernowych, co stanowi największą liczbę w historii badań astronomicznych. We Wszechświecie istnieją biliony gwiazd i mniej więcej co sekundę jedna
Nowe badania sugerują, że skrajnie wysokoenergetyczne promieniowanie kosmiczne czerpie swoją energię z turbulencji magnetycznych. Skrajnie wysokoenergetyczne promieniowanie kosmiczne, które powstaje w ekstremalnych środowiskach astrofizycznych – takich jak wirujące środowiska w pobliżu czarnych dziur i gwiazd neutronowych – mają znacznie więcej energii niż energetyczne cząstki, które powstają z naszego Słońca. W rzeczywistości cząstki tworzące te strumienie
ALMA wykrywa nagromadzenie pyłu, z którego poza orbitami planet dopiero co uformowanych utworzy się nowa planeta. Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) z powodzeniem zaobserwował miejsce formowania się planet, wykrywając wysokie stężenie ziaren pyłu, materiału tworzącego planety, poza orbitami właśnie uformowanych planet. Międzynarodowy zespół badawczy kierowany przez Kiyoaki Doi, doktora habilitowanego Max Planck Institute for Astronomy,
Słońce powinno być zdolne do wybuchów, które są sto razy silniejsze niż najsilniejszy rozbłysk kiedykolwiek zarejestrowany. Pokazuje to analiza ponad 50 000 gwiazd podobnych do Słońca. Gwiazdy podobne do Słońca wytwarzają gigantyczne wybuchy promieniowania średnio raz na sto lat. Takie rozbłyski uwalniają więcej energii niż trylion bomb wodorowych i sprawiają, że wszystkie wcześniej zarejestrowane rozbłyski
Nowe obserwacje za pomocą JWST nie wykluczają już obecności atmosfery wokół skalistej planety wielkości Ziemi. Jednak geologicznie aktywna planeta również wyjaśnia dane. Najnowsze pomiary wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba podają w wątpliwość dotychczasowe rozumienie natury egzoplanety TRAPPIST-1 b. Do tej pory zakładano, że jest to ciemna skalista planeta bez atmosfery, ukształtowana przez trwające
Po raz pierwszy astronomowie zaobserwowali dowody na istnienie włókien magnetycznych w dysku akrecyjnym otaczającym supermasywną czarną dziurę pobliskiej galaktyki. NGC 1068 to dobrze znana, stosunkowo bliska, jasna galaktyka z supermasywną czarną dziurą w swoim centrum. Pomimo tego, że jest popularnym celem obserwacji astronomów, jej dysk akrecyjny jest przesłonięty przez gęste obłoki pyłu i gazu. Zewnętrzny
Międzynarodowa współpraca EHT ujawniła nowe obserwacje rozbłysku gamma z potężnego strumienia emitowanego z centrum galaktyki M87 na wielu długościach fal. Znana również jako Panna A lub NGC 4486, M87 jest najjaśniejszym obiektem w Gromadzie Galaktyk w Pannie, największej grawitacyjnie związanej strukturze we Wszechświecie. Stała się sławna w kwietniu 2019 roku po tym, jak naukowcy Teleskopu
Malownicze ramiona spiralne galaktyki M83 ukazują wspaniały pokaz formowania się gwiazd na nowym zdjęciu DECam. W odległości dwunastu milionów lat świetlnych od nas znajduje się galaktyczne arcydzieło Messier 83, znane również jako Galaktyka Południowy Wiatraczek. Jej wirujące ramiona spiralne wykazują wysokie tempo formowania się gwiazd i były gospodarzem sześciu zaobserwowanych supernowych. To zdjęcie zostało wykonane
Korzystając z potężnych teleskopów naukowcy badają, jak odległe galaktyki powstają, ewoluują i umierają. Formowanie się galaktyk we Wszechświecie powinno przebiegać według dość prostej ścieżki. Zaczyna się od małych galaktyk, które następnie rosną i rosną, aż stają się olbrzymimi galaktykami, które widzimy we współczesnym Wszechświecie, takimi jak nasza Droga Mleczna. Proste, prawda? Nie jest to jednak
Korzystając z teleskopu Webba międzynarodowy zespół astronomów odkrył nowe galaktyki w protogromadzie Pajęczej Sieci. Ich charakterystyka ujawnia, że w tych dużych kosmicznych miastach formują się nowe galaktyki, a odkrycie, że oddziaływania grawitacyjne w tych gęstych regionach nie mają tak dużego znaczenia, jak wcześniej sądzono. Astronomowie badają populacje galaktyk i odkrywają ich właściwości fizyczne w strukturach
Tajemniczy obiekt odkryty w pasie głównym planetoid w 2021 roku został uznany przez naukowca PSI za kometę pasa głównego. Komety Pasa głównego o obiekty znajdujące się w pasie planetoid między Marsem a Jowiszem – a nie w zimnym zewnętrznym Układzie Słonecznym, gdzie zwykle oczekuje się lodowych ciał. Mają one właściwości podobne do komet, takie jak
Międzynarodowy zespół naukowców przeprowadził nowe obserwacje niezwykłej supernowej, odkrywając najbardziej ubogą w metale eksplozję gwiazdową, jaką kiedykolwiek zaobserwowano. Ta rzadka supernowa, nazwana 2023ufx, powstała w wyniku zapadnięcia się jądra czerwonego nadolbrzyma, który eksplodował na obrzeżach pobliskiej galaktyki karłowatej. Wyniki badań wykazały, że obserwacje zarówno tej supernowej, jak i galaktyki, w której została odkryta, charakteryzują się
Pulsar znajdujący się w odległości kilku tysięcy lat świetlnych od Ziemi mógł przyspieszyć elektrony i protony do ekstremalnych energii mierzonych obecnie przez Obserwatorium H.E.S.S. Pięć teleskopów współpracy H.E.S.S. w Namibii jest wykorzystywanych do badania promieniowania kosmicznego, zwłaszcza promieniowania gamma. Na podstawie danych z dziesięciu lat obserwacji naukowcom udało się wykryć kosmiczne elektrony i pozytony o
Zespół studentów przeanalizował archiwalne dane z Obserwatorium Arecibo, które rzucają nowe światło na sposób, w jaki sygnały pulsarów ulegają zniekształceniu podczas podróży w przestrzeni kosmicznej. Dr Sofia Sheikh z Instytutu SETI przeprowadziła badania, które rzucają nowe światło na to, w jaki sposób sygnały pulsarów – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pulsar wirujące pozostałości po masywnych gwiazdach – ulegają zniekształceniu podczas
Badania teoretyczne sugerują, że małe czarne dziury, które narodziły się we wczesnym Wszechświecie, mogły pozostawić po sobie puste planetoidy i mikroskopijne tunele. Wyobrażając sobie formowanie się czarnych dziur, prawdopodobnie wyobrazimy sobie masywną gwiazdę, której kończy się paliwo i która zapada się w sobie. Jednak chaotyczne warunki panujące we wczesnym Wszechświecie mogły również umożliwić powstanie wielu
Niezwykły układ trzech planet ma co najmniej jeszcze jedną planetę, ujawnioną przez jej grawitacyjne oddziaływanie na pozostałe planety. Zgodnie z nowymi badaniami przeprowadzonymi przez naukowców z Penn State University i Osaka University, niezwykły układ planetarny z trzema znanymi egzoplanetami o bardzo niskiej gęstości niezwykle „puszystymi” ma co najmniej jeszcze jedną planetę. Zespół badawczy postanowił zbadać
Naukowcy zrekonstruowali czasowe zmiany w rozkładzie plam powierzchniowych na czerwonym olbrzymie XX Trianguli. W przełomowych badaniach opublikowanych w Nature, naukowcy z Leibniz-Institut for Astrophysics Potsdam (AIP) i HUN-REN Research Centre for Astronomy and Earth Sciences (HUN-REN CSFK) zrekonstruowali czasowe zmiany w rozkładzie plam powierzchniowych na gwieździe – czerwonym olbrzymie XX Trianguli. Badania opierają się na
Obserwatorium XRISM uchwyciło najbardziej szczegółowy jak dotąd portret gazów przepływających wewnątrz Cygnus X-3. Cygnus X-3 to rentgenowski układ podwójny, który łączy rzadki typ gwiazdy o dużej masie ze zwartym towarzyszem – prawdopodobnie czarną dziurą. Natura masywnej gwiazdy jest jednym z czynników, które sprawiają, że Cygnus X-3 jest tak intrygujący – powiedział Ralf Ballhausen, pracownik naukowy
Odkryto, że TOI-3261 b, planeta wielkości Neptuna, krąży niezwykle blisko swojej gwiazdy macierzystej. Planeta ta jest zaledwie czwartym tego typu obiektem, jaki kiedykolwiek odkryto, a jej odkrycie może dostarczyć wskazówek na temat formowania się tego typu planet. Międzynarodowy zespół naukowców wykorzystał teleskop kosmiczny Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) do odkrycia egzoplanety, a następnie przeprowadził dalsze
Astronomowie z Uniwersytetu Toronto odkryli pierwszych kandydatów na układy podwójne biały karzeł – gwiazda ciągu głównego w gromadach otwartych. Zespół astronomów, kierowany przez Steffani Grondin, absolwentkę Wydziału Astronomii i Astrofizyki Davida A. Dunlapa, odkrył pierwszą populację kandydatów na gwiazdy podwójne typu biały karzeł – gwiazda ciągu głównego w gromadach otwartych. Odkrycie to pomoże powiązać początkowe
Aksjon ciemnej materii powinien zostać wyprodukowany i przekształcony w promieniowanie gamma podczas supernowej. Czy będziemy mieli szczęście go zobaczyć? Poszukiwania ciemnej materii we Wszechświecie mogą zakończyć się jutro – pod warunkiem, że w pobliżu pojawi się supernowa i dopisze nam szczęście. Natura ciemnej materii wymyka się astronomom od 90 lat, odkąd zdano sobie sprawę, że
Międzynarodowy zespół astronomów ujawnił wysokiej rozdzielczości obraz dysków protoplanetarnych w ekstremalnym środowisku. Nowe obserwacje z ALMA sugerują, że formowanie się planet może zachodzić nawet w trudnych środowiskach gwiazdowych, które wcześniej uważano za niegościnne. Międzynarodowy zespół astronomów wykorzystał ALMA do zarejestrowania wysokiej rozdzielczości obrazów ośmiu dysków protoplanetarnych w gromadzie Sigma Orionis, która jest napromieniowana intensywnym światłem
Zespół astrofizyków postawił sobie za cel odkrycie tajemnic UFO – klasy niezwykle dużych i czerwonych galaktyk, które naukowcy nazwali Ultra-red Flattened Objects. Badania te rzucają światło na niektóre dziwne galaktyki, powiedział Justus Gibson, główny autor artykułu i doktorant na Wydziale Nauk Astrofizycznych i Planetarnych. Naukowcy z CU Boulder po raz pierwszy odkryli galaktyki UFO na
W 1936 roku astronomowie zaobserwowali zagadkowe wydarzenie w konstelacji Oriona: młoda gwiazda FU Orionis (FU Ori) stała się sto razy jaśniejsza w ciągu kilku miesięcy. W szczytowym momencie FU Ori była 100 razy jaśniejsza od naszego Słońca. Jednak w przeciwieństwie do eksplodującej gwiazdy, od tego czasu jej jasność spadała bardzo powoli. Teraz zespół astronomów wykorzystał
Ogromne zderzenie galaktyk, wywołane przez jedną z nich poruszającą się z prędkością 3,2 mln km/h, zostało zaobserwowane z niespotykaną dotąd szczegółowością przez jeden z najpotężniejszych teleskopów na Ziemi. Dramatyczne zjawisko zaobserwowano w Kwintecie Stephana, pobliskiej grupie galaktyk składającej się z pięciu galaktyk, które po raz pierwszy zaobserwowano prawie 150 lat temu. Wywołało to niezwykle potężny
Odkryto nowe dowody wyjaśniające, w jaki sposób supermasywne czarne dziury uformowały się w ciągu pierwszych miliardów lat istnienia Wszechświata. W badaniach przeprowadzonych przez naukowców INAF analizują oni 21 odległych kwazarów i ujawniają, że obiekty te znajdują się w fazie niezwykle szybkiej akrecji. Zapewnia to cenny wgląd w ich powstawanie i ewolucję, wraz z ewolucją ich
Symulacje pokazują, że silnie namagnesowane gwiazdy, zapadając się w czarne dziury, przekazują swoje pola magnetyczne do otaczającego je dysku materii. Czarne dziury są jednymi z najbardziej enigmatycznych obiektów gwiazdowych. Choć najbardziej znane są z tego, że pochłaniają swoje otoczenie w grawitacyjnej otchłani, z której nic nie może uciec, mogą również wystrzeliwać potężne strumienie naładowanych cząstek,
Astrofizyk z Uniwersytetu Kansas być może rozwiązał trwającą prawie dwie dekady zagadkę pochodzenia niezwykłego wzoru „zebry” widocznego w impulsach radiowych o wysokiej częstotliwości z Mgławicy Kraba. Jego odkrycia zostały właśnie opublikowane w Physical Review Letters (PRL), jednym z najbardziej prestiżowych czasopism w dziedzinie fizyki. Mgławica Kraba ma w swoim centrum gwiazdę neutronową, która uformowała się
Zespoły astronomów wykorzystały połączoną moc teleskopów kosmicznych Hubble’a i Webba, aby ponownie przyjrzeć się legendarnemu dyskowi Wegi. W filmie „Kontakt” z 1997 roku, będącym adaptacją powieści Carla Sagana z 1985 roku, główna bohaterka, naukowiec Ellie Arroway (grana przez Jodi Foster), odbywa podróż tunelem czasoprzestrzennym zbudowanym przez kosmitów do gwiazdy Wega. Wyłania się w środku burzy
Obserwacje z JWST i Chandra ujawniają supermasywną czarną dziurę o niskiej masie, która wydaje się pochłaniać materię z prędkością ponad 40 razy przekraczającą teoretyczny limit. Wykorzystując dane z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba i Obserwatorium Chandra, zespół astronomów NOIRLab odkrył supermasywną czarną dziurę w centrum galaktyki zaledwie 1,5 miliarda lat po Wielkim Wybuchu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wielki_Wybuch która pochłania
W imieniu Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Fundacji Antares zapraszamy uczniów szkół podstawowych i średnich do udziału w konkursie astronomicznym „Astrolabium”. Rejestracja uczestników będzie trwała do końca stycznia 2025 roku, a finałowy sprawdzian konkursowy odbędzie się w każdej zgłoszonej szkole w kwietniu 2025 roku. Udział w VIII edycji Konkursu jest bezpłatny. Celem Konkursu jest propagowanie
Wyniki uzyskane przez Caltech Deep Synoptic Array-100 dostarczają nowych wskazówek na temat formowania się magnetarów. Od czasu ich odkrycia w 2007 roku, szybkie błyski radiowe – niezwykle energetyczne impulsy światła o częstotliwości radiowej – wielokrotnie rozświetlały niebo, prowadząc astronomów w pogoń za odkryciem ich pochodzenia. Obecnie liczba potwierdzonych szybkich błysków radiowych (FRB) sięga setek, a
Korzystając ze spektrometru bliskiej podczerwieni Webba, naukowcy potwierdzili możliwość obecności dysków protoplanetarnych wokół brązowych karłów w Wielkiej Mgławicy w Orionie. Nowonarodzone gwiazdy otoczone są przez dyski gazu i pyłu, w których rodzą się planety, nazywane dyskami protoplanetarnymi. W Mgławicy w Orionie najjaśniejsze i najbardziej masywne gwiazdy emitują intensywne promieniowanie ultrafioletowe, które oświetla dyski protoplanetarne, umożliwiając
Instrument DESI pomaga naukowcom badać „Wielki Wybuch odtworzony wstecz”. Zgodnie z dominującą teorią Wszechświata inflacyjnego, prawie 14 miliardów lat temu, na samym początku Wielkiego Wybuchu, tajemnicza energia spowodowała wykładniczą ekspansję niemowlęcego Wszechświata i wytworzyła całą znaną materię. Ta starożytna energia dzieliła kluczowe cechy obecnej ciemnej energii Wszechświata, która jest największą tajemnicą naszych czasów według co
Nowe obserwacje mają na celu zbadanie wewnętrznej dynamiki czarnych dziur i ich wpływu na przyszłe obserwacje astrofizyczne. Czarne dziury wciąż urzekają naukowców: są to obiekty czysto grawitacyjne, niezwykle proste, a jednak zdolne do skrywania tajemnic, które stanowią wyzwanie dla naszego zrozumienia praw natury. Większość dotychczasowych obserwacji koncentrowała się na ich cechach zewnętrznych i otaczającym środowisku,
Badania prowadzone przez Uniwersytet Michigan objęły analizę danych z ponad dwóch dekad obserwacji teleskopu Chandra, które wykazały, że wokół czarnych dziur można odkryć nowe, skomplikowane informacje naukowe. W szczególności, badania dotyczyły wysokoenergetycznego strumienia cząstek wyrzucanych w przestrzeń kosmiczną przez supermasywną czarną dziurę w centrum galaktyki Centaurus A. Strumienie są widoczne dla różnych typów teleskopów, w
Odkrycie pochodnych pirenu w odległym obłoku międzygwiazdowym może pomóc w ujawnieniu, w jaki sposób uformował się nasz Układ Słoneczny. Zespół kierowany przez naukowców z MIT odkrył, że odległy obłok międzygwiazdowy zawiera dużą ilość pirenu, rodzaju dużej cząsteczki zawierającej węgiel, znanej jako wielopierścieniowy węglowodór aromatyczny (PAH). Odkrycie pirenu w tym odległym obłoku, który jest podobny do
Badania obserwatorium wskazują na ekstremalny akcelerator kosmiczny jako źródło galaktycznych promieni kosmicznych. W obserwatorium High-Altitude Water Cherenkov (HAWC), znajdującym się na wysokości 4000 metrów nad poziomem morza na wulkanie Sierra Negra w Meksyku, naukowcy zagłębiają się w tajemnicę gwałtownych zmian w galaktyce Drogi Mlecznej. Międzynarodowy zespół badawczy pod przewodnictwem Los Alamos National Laboratory zaobserwował promienie
Zespół astronomów modeluje unikalną historyczną supernową w 3D. Historyczna supernowa udokumentowana przez chińskich i japońskich astronomów w 1181 roku pozostawała zaginiona przez stulecia, aż do niedawna. Jednak nowo odnaleziona pozostałość wykazuje pewne oszałamiające właściwości, które zastanawiają astronomów. Teraz zdradza ona swoje sekrety. Zespół kierowany przez Tima Cunninghama z Center for Astrophysics, Harvard & Smithsonian, i
Układ zaobserwowany w odległości 8000 lat świetlnych może być pierwszym bezpośrednim dowodem „łagodnego” formowania się czarnych dziur. Wiele wykrytych do tej pory czarnych dziur wydaje się być częścią pary. Te układy podwójne składają się z czarnej dziury i obiektu wtórnego – takiego jak gwiazda, znacznie gęstsza gwiazda neutronowa lub inna czarna dziura – które wirują
Obrazy 3D mogą zmienić zrozumienie kosmicznych struktur wokół galaktyk i ich centralnych czarnych dziur. Naukowcy z Wydziału Nauk Ścisłych i Inżynierii Twin Cities na Uniwersytecie Minnesoty opracowali nową technikę, która przekształca dwuwymiarowe (2D) obrazy radiowe – wizualne reprezentacje utworzone z fal radiowych – w trójwymiarowe (3D) „pseudo sześciany”, aby pomóc lepiej zrozumieć obiekty we Wszechświecie.
Zespół naukowców dokonał niezależnej ponownej analizy danych obserwacyjnych supermasywnej czarnej dziury w centrum Drogi Mlecznej. Zespół badawczy kierowany przez adiunkta Makoto Miyoshi z Narodowego Obserwatorium Astronomicznego Japonii (NAOJ) niezależnie przeanalizował dane obserwacyjne supermasywnej czarnej dziury w centrum Drogi Mlecznej, uzyskane i opublikowane przez międzynarodowy wspólny projekt obserwacyjny Teleskopu Horyzontu Zdarzeń (EHT). Odkryli oni, że struktura
Astronomowie odkrywają nowy proces formowania się gwiazd, podważając istniejące modele. Kontrolowany chaos jest kluczowym elementem formowania się masywnych gwiazd. Międzynarodowy zespół astronomów zaobserwował dowody na to, że masywne gwiazdy mogą rodzić się z szybko zapadających się obłoków gazu i pyłu, co podważa od dawna utrzymywane założenia dotyczące formowania się gwiazd. Ciężkie pierwiastki wytwarzane przez ciężkie
Te kwazary najwyraźniej mają niewielu kosmicznych sąsiadów, co rodzi pytania o to, jak powstały 13 miliardów lat temu. Kwazar to niezwykle jasne jądro galaktyki, w którego centrum znajduje się aktywna supermasywna czarna dziura. Gdy czarna dziura zasysa otaczający ją gaz i pył, wyrzuca z siebie ogromną ilość energii, czyniąc kwazary jednymi z najjaśniejszych obiektów we
Astronomowie wykorzystali JWST do obserwacji wzrostu galaktyki we Wszechświecie, zaledwie 700 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Galaktyka ta, NGC 1549, jest sto razy mniejsza od Drogi Mlecznej, ale jest zaskakująco dojrzała jak na tak wczesny etap rozwoju Wszechświata. Podobnie jak duże miasto, galaktyka ta ma gęstą kolekcję gwiazd w swoim jądrze, ale staje się mniej
Rozbłysk rentgenowski z nowej, zaobserwowany przez satelitę Swift, jest jednym z najjaśniejszych w historii białych karłów. W Małym Obłoku Magellana, galaktyce karłowatej będącej bliskim sąsiadem naszej własnej Galaktyki, zaobserwowano rzadki, niezwykle jasny rozbłysk rentgenowski. Obserwacje, wykonane przez Obserwatorium Swift Neil Gehrels i inne teleskopy, zostały opisane przez międzynarodowy zespół astronomów pod przewodnictwem naukowców Penn State
Astronomowie odkryli, że dobrze znany brązowy karzeł to w rzeczywistości układ podwójny brązowych karłów. O pierwszym znanym brązowym karle, Gliese 229B, napisano setki artykułów od czasu jego odkrycia przez naukowców z Caltech w Obserwatorium Palomar w 1995 roku. Kula ta wciąż jednak pozostaje zagadką: jest ona zbyt słaba w stosunku do swojej masy. Brązowe karły
Nowo odkryta gwiazda może stanowić wyzwanie dla niektórych modeli ewolucji gwiazd i sposobu, w jaki wytwarzają one pierwiastki w miarę starzenia się. Wszystkie pierwiastki we Wszechświecie powstają w gwiazdach. W miarę starzenia się gwiazd zmienia się również skład pierwiastków w ich wnętrzu. Na przykład, powszechnie przyjmuje się, że w miarę spalania gwiazdy tracą lżejsze pierwiastki,
Nowe badania czynią postępy w poszukiwaniu planet nadających się do zamieszkania. Głównym celem badań astronomicznych jest znalezienie planet innych niż Ziemia, które mogłyby nadawać się do podtrzymania życia. Istnieje wiele czynników, co do których wielu naukowców zgadza się, że są niezbędne, aby planeta nadawała się do zamieszkania, ale ważnym jest to, czy planeta posiada atmosferę.
Astronomowie wykorzystali teleskop Gaia do odkrycia 55 szybkich gwiazd wystrzelonych z młodej gromady w Wielkim Obłoku Magellana. Zwiększa to dziesięciokrotnie liczbę znanych „uciekających gwiazd” w tym regionie. Zespół astronomów, w tym Simon Portegies Zwart z Obserwatorium w Lejdzie, opublikował https://www.nature.com/articles/s41586-024-08013-8 swoje wyniki w czasopiśmie Nature. Gdy tworzą się gromady gwiazd, bliskie zderzenia gęsto upakowanych i
Masywna czarna dziura rozerwała na strzępy jedną gwiazdę, a teraz wykorzystuje te gwiezdne szczątki, aby zmiażdżyć inną gwiazdę lub mniejszą czarną dziurę, która wcześniej znajdowała się w zasięgu wzroku. Odkrycie to, dokonane za pomocą Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra, Kosmicznego Teleskopu Hubble’a, NICER (Neutron Star Interior Composition Explorer), Obserwatorium Swift i innych teleskopów, pomaga astronomom połączyć dwie
Planeta AF Leporis b to świat nowości. W 2023 roku była to planeta o najmniejszej masie poza Układem Słonecznym, która została bezpośrednio zaobserwowana, i której masę zmierzono za pomocą astrometrii. Astrometria to technika polegająca na śledzeniu subtelnych ruchów gwiazdy macierzystej przez wiele lat w celu uzyskania informacji o orbitujących towarzyszach, w tym planetach. Teraz, AF
Zespół naukowców bada egzoplanetę GJ 9827 d i odkrywa znaczną ilość pary wodnej w jej atmosferze. Międzynarodowe badania pod kierownictwem Kanadyjczyków przy użyciu Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST) ujawniły nowe spojrzenie na atmosferę GJ 9827 d – egzoplanety krążącej wokół gwiazdy GJ 9827 w konstelacji Ryb, około 98 lat świetlnych od Ziemi. Badania wykazały, że
DEC rejestruje najbardziej szczegółowy obraz pełnej blasku Mgławicy Rozeta i gromady gwiazd wzmacniającej jej blask. W ognistych płatkach Mgławicy Rozeta znajduje się NGC 2244, młoda gromada gwiazd, którą pielęgnowała. Gwiazdy gromady rozświetlają mgławicę w żywych odcieniach czerwieni, złota i fioletu, a nieprzezroczyste wieże pyłu wznoszą się z kłębiących się obłoków wokół jej wydrążonego jądra. To
W każdej sekundzie w widzialnym Wszechświecie rodzi się ponad 3000 gwiazd. Wiele z nich otoczonych jest dyskiem protoplanetarnym. Dokładne procesy, które dają początek gwiazdom i układom planetarnym, są jednak wciąż słabo poznane. Zespół kierowany przez naukowców z Uniwersytetu Arizony wykorzystał Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba, aby uzyskać jedne z najbardziej szczegółowych informacji na temat sił kształtujących
Zawodowi astronomowie i naukowcy amatorzy połączyli siły ze sztuczną inteligencją, aby dzięki TESS znaleźć niezrównane trio o nazwie TIC 290061484. Układ zawiera zestaw gwiazd podwójnych krążących wokół siebie co 1,8 dnia oraz trzecią gwiazdę, która okrąża parę w zaledwie 25 dni. Odkrycie pobiło rekord najkrótszego okresu orbitalnego dla tego typu układu, ustanowiony w 1956 roku,
Naukowcy przeprowadzili innowacyjne symulacje wirujących czarnych dziur oparte na OTW, które wyjaśniły, że skrajnie jasny dysk akrecyjny wykazuje ruch precesyjny napędzany spinem czarnej dziury. Odkrycie to podkreśla potencjał tego spinu jako głównego czynnika napędzającego okresowe fluktuacje jasności obserwowane w tych skrajnie jasnych dyskach akrecyjnych. Gaz wiruje wokół czarnej dziury z powodu intensywnej grawitacji tejże, tworząc
Zespół naukowców Webba wykorzystuje soczewkowanie grawitacyjne do poprawy precyzji stałej Hubble’a. Pomiar stałej Hubble’a, czyli tempa rozszerzania się Wszechświata, jest aktywnym obszarem badań wśród astronomów na całym świecie, którzy analizują dane z obserwatoriów naziemnych i kosmicznych. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba już przyczynił się do tej trwającej dyskusji. Na początku 2024 roku astronomowie wykorzystali dane Webba
Co się stanie z Ziemią gdy Słońce umrze? Znalezienie egzoplanet wokół białych karłów może pomóc odpowiedzieć na to pytanie, a naukowcy odkryli potencjalną olbrzymią planetę wokół pobliskiego białego karła. Na końcu Układu SłonecznegoGdy Słońce wyczerpie swoje zapasy wodoru w jądrze, jego wnętrze przejdzie serię przemian, które przekształcą rodzimą gwiazdę w chłodnego i pulchnego czerwonego olbrzyma.
Międzynarodowy zespół astronomów zaobserwował atmosferę gorącej i wyjątkowo rozdętej egzoplanety wielkości Jowisza o masie zaledwie 10% jego masy, wykazującą asymetrię atmosfery. Po raz pierwszy w historii zaobserwowano asymetrię wschód-zachód jakiejkolwiek egzoplanety podczas tranzytu przed jej gwiazdą, z kosmosu – powiedział główny autor artykułu Mattew Murphy, absolwent University of Arizona. Tranzyt ma miejsce, gdy planeta przechodzi
Odkrycie dziwnej i niespotykanej galaktyki we Wszechświecie może pomóc nam zrozumieć, jak zaczęła się kosmiczna historia. GS-NDG-9422 (9422) została odkryta około miliarda lat po Wielkim Wybuchu i wyróżniała się dziwną, nigdy wcześniej nie widzianą sygnaturą świetlną – wskazującą, że jej gaz przyćmiewa gwiazdy. Naukowcy twierdzą, że to „zupełnie nowe zjawisko” jest znaczące, ponieważ może być
Czy nasza rodzima Galaktyka, Droga Mleczna, jest miejscem szczególnym? Zespół naukowców rozpoczął podróż, aby odpowiedzieć na te pytania ponad, dekadę temu. Rozpoczęty w 2013 roku przegląd Satellites Around Galactic Analogs (SAGA) bada układy galaktyk, takie jak Droga Mleczna. Teraz, po zakończeniu spisu 101 układów satelitarnych podobnych do Drogi Mlecznej, w ramach przeglądu SAGA opublikowano trzy
Nowe odkrycie dokonane za pomocą DECam oferuje przejrzyste wyjaśnienie zagadki „zagęszczenia” sąsiedztwa kwazarów. Obserwacje przy użyciu Kamery Ciemnej Energii (DECam) potwierdzają oczekiwania astronomów, że kwazary we wczesnym Wszechświecie powstały w regionach przestrzeni gęsto zaludnionych galaktykami towarzyszącymi. Wyjątkowo szerokie pole widzenia DECam i specjalne filtry odegrały kluczową rolę w osiągnięciu tego wniosku, a obserwacje ujawniają, dlaczego
Nowe badania ujawniły istotne informacje na temat Drogi Mlecznej: namagnesowane halo galaktyczne. Odkrycie to podważa wcześniejsze modele struktury i ewolucji naszej Galaktyki. Naukowcy zidentyfikowali kilka namagnesowanych struktur rozciągających się daleko powyżej i poniżej płaszczyzny Galaktyki (osiągających wysokość ponad 16 000 lat świetlnych), ujawniając jedno ze źródeł tak zwanych bąbli eROSITa na dużą skalę zasilanych przez
Astronomowie znaleźli sposób na pomiar zmian temperatury w gwieździe z większą niż kiedykolwiek precyzją, co stanowi przełom, który może być szczególnie przydatnym do wykrywania i badania egzoplanet. Astronomowie badają gwiazdy, przyglądając się różnym kolorom emitowanego przez nie światła – kolorom, które rejestrują i analizują za pomocą spektroskopii. Teraz zespół kierowany przez astrofizyka Étienne’a Artigau z
XRISM ujawnił strukturę, ruch i temperaturę materii wokół supermasywnej czarnej dziury i pozostałości po supernowej z niespotykaną dotąd szczegółowością. Co mają ze sobą wspólnego olbrzymia czarna dziura i pozostałość masywnej, eksplodującej gwiazdy? Są to dramatyczne zjawiska na niebie, w których niezwykle gorący gaz wytwarzający wysokoenergetyczne światło rentgenowskie, które może zobaczyć X-Ray Imaging Spectroscopy Mission (XRISM).
Międzynarodowy zespół ujawnił „Grzbiet Neptunowy”, nadmierne zagęszczenie neptunów znajdujących się pomiędzy Pustynią Neptunową a Sawanną Neptunową. Astronomowie odkryli „Grzbiet Neptunowy”, nowo zidentyfikowaną cechę w rozmieszczeniu egzoplanet. Odkrycie to, prowadzone przez międzynarodowy zespół, śledzi złożoną dynamikę w obrębie Pustyni Neptunowej, regionu z niedoborem gorących neptunów, oraz Sawanny Neptunowej, gdzie planety te występują częściej. Rozumiejąc te krytyczne
Dzięki pomocy HST międzynarodowy zespół badaczy odkrył więcej czarnych dziur we wczesnym Wszechświecie, niż wcześniej podawano. Nowy wynik może pomóc naukowcom zrozumieć, w jaki sposób powstały supermasywne czarne dziury. Obecnie naukowcy nie mają pełnego obrazu tego, jak powstały pierwsze czarne dziury niedługo po Wielkim Wybuchu. Wiadomo, że supermasywne czarne dziury, które mogą ważyć ponad miliard
Niektóre krzywe supernowych, zamiast łagodnie zanikać, podążają wyboistą drogą od blasku do pociemnienia. Czy niezwykłe układy podwójne zawierają szybko wirujący, emitujący wiatr magnetar i gwiezdnego towarzysza mogą wyjaśnić te krzywe blasku? Wygibasy krzywej blaskuKiedy gwiazda eksploduje, naukowcy rejestrują krzywą blasku z jej ostatnich chwil i próbują zrozumieć jej życie i śmierć. Niektóre supernowe wykazują nierówności
Najnowsze obserwacje potwierdzają, że emisja rentgenowska pochodzi głównie z interakcji magnetosfer protogwiazd w układzie DQ Tau podczas ich zbliżeń. Układ DQ Tau jest wyjątkowym systemem podwójnym, położonym około 650 lat świetlnych od Ziemi w konstelacji Byka. Składa się z dwóch młodych protogwiazd, które nadal znajdują się w fazie formowania. Nie rozpoczęły one jeszcze procesu spalania
W ciągu pierwszych miliardów lat istnienia Wszechświata ta krótka i tajemnicza siła mogła wytworzyć więcej jasnych galaktyk niż przewiduje teoria. Nowe badania przeprowadzone przez fizyków z MIT sugerują, że tajemnicza siła znana jako wczesna ciemna energia może rozwiązać dwie z największych zagadek w kosmologii i wypełnić niektóre z głównych luk w naszym zrozumieniu tego, jak
Astronomowie skierowali JWST do zbadania obrzeży Drogi Mlecznej, regionu nazywanego Ekstremalnie Zewnętrzną Galaktyką. Zespół naukowców wykorzystał kamerę JWST NIRCam (Near-Infrared Camera) i MIRI (Mid-Infrared Instrument) do zobrazowania wybranych regionów w dwóch obłokach molekularnych znanych jako Obłoki Digel 1 i 2. Dzięki wysokiemu poziomowi czułości i wysokiej rozdzielczości, dane Webba pozwoliły na szczegółową analizę tych obszarów,
Kosmiczne obserwatoria spojrzały w serce pary zderzających się galaktyk i odkryły bliźniacze supermasywne czarne dziury tańczące wokół siebie. Z praktycznego punktu widzenia, gwiazdy podróżujące w przestrzeni kosmicznej nigdy nie zderzają się ze sobą. Stosunek między średnicą gwiazdy podobnej do Słońca a jej odległością od sąsiedniej gwiazdy wynosi około 1:10 000 000. Galaktyki jednak się zderzają.
Nowe badania wskazują, że planety większe od Ziemi mają trudności z formowaniem się wokół gwiazd o niskiej metaliczności. Wykorzystując Słońce jako punkt odniesienia, astronomowie mogą zmierzyć czas powstania gwiazd poprzez określenie jej metaliczności, czyli poziomu obecnych w niej ciężkich pierwiastków. Gwiazdy lub mgławice bogate w metale powstały stosunkowo niedawno, podczas gdy obiekty ubogie w metale
Jasnożółte osady w kraterze Consus świadczą o kriowulkanicznej przeszłości planety karłowatej Ceres – i ożywiają debatę na temat miejsca jej pochodzenia. Planeta karłowata Ceres jest niezwykłym „mieszkańcem” pasa planetoid. Ze średnicą około 960 km jest nie tylko największym ciałem między orbitami Marsa i Jowisza; w przeciwieństwie do swoich raczej prostych „współmieszkańców”, charakteryzuje się również niezwykle
Nowe badania szczegółowo opisują, jak rozpraszające siły pływowe w układach podwójnych gwiazd neutronowych wpływają na szanse zrozumienia Wszechświata. Lepsze zrozumienie wewnętrznego funkcjonowania gwiazd neutronowych doprowadzi do poszerzenia wiedzy na temat dynamiki, która leży u podstaw funkcjonowania Wszechświata, a także może pomóc w rozwoju przyszłych technologii, powiedział profesor fizyki z University of Illinois Urbana-Champaign, Nicolas Yunes.
Analizując dane z obrazowania Sgr A* przez EHT, astrofizycy sugerują, że powstała ona w wyniku połączenia dwóch czarnych dziur około 9 miliardów lat temu. Pochodzenie supermasywnych czarnych dziur – które mogą ważyć ponad milion razy więcej niż Słońce i znajdują się w centrum większości galaktyk – pozostaje jedną z największych tajemnic kosmosu. Teraz naukowcy z
Współpraca EHT przeprowadziła obserwacje testowe, osiągając najwyższą rozdzielczość, jaką kiedykolwiek uzyskano z powierzchni Ziemi. Korzystając z Teleskopu Horyzontu Zdarzeń (EHT), astronomowie osiągnęli obserwacje testowe interferometrii o bardzo długiej linii bazowej na częstotliwości 345 GHz, co stanowi najwyższą rozdzielczość takich obserwacji uzyskanych kiedykolwiek z powierzchni Ziemi. Naukowcy szacują, że przełom zaowocuje niezwykłym 50% wzrostem szczegółowości, wyostrzając
Promieniowanie z ciemnej materii mogło utrzymywać wodór wystarczająco gorący, by mógł się skroplić i utworzyć czarne dziury. Formowanie się supermasywnych czarnych dziur, takich jak ta w centrum naszej Galaktyki, zajmuje dużo czasu. Zazwyczaj narodziny czarnej dziury wymagają wypalenia się olbrzymiej gwiazdy o masie co najmniej 50 mas Słońca – proces ten może trwać miliard lat
Astronomowie dostrzegli parę galaktyk w trakcie łączenia się 12,8 miliarda lat temu. Charakterystyka tych galaktyk wskazuje, że połączenie utworzy jeden z najjaśniejszych typów obiektów we Wszechświecie. Astronomowie zaobserwowali parę galaktyk w trakcie łączenia się 12,8 miliarda lat temu. Charakterystyka tych galaktyk wskazuje, że w wyniku połączenia powstanie monstrualna galaktyka, jeden z najjaśniejszych typów obiektów we
Badania młodej gromady gwiazd dostarczają dowodów na to, że te same kosmiczne procesy, które dają początek gwiazdom, mogą również odgrywać rolę w tworzeniu obiektów tylko nieznacznie większych od Jowisza. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba wykrył sześć prawdopodobnych obcych światów – obiektów o masie podobnej do planety, ale niezwiązanych grawitacyjnie z żadną gwiazdą – w tym najlżejszy
Pierwsze obrazy galaktyk we wczesnym Wszechświecie z JWST sugerowały, że są one znacznie większe niż powinny być w tamtym okresie. Nowe badania oferują wyjaśnienie tego fenomenu. Kiedy astronomowie po raz pierwszy spojrzeli na galaktyki we wczesnym Wszechświecie za pomocą Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba, spodziewali się znaleźć galaktyczne słabizny, ale zamiast tego znaleźli coś, co wyglądało
Astronomowie z Monash University przyczynili się do przełomu w zrozumieniu dramatycznego losu gwiazd, które wędrują zbyt blisko supermasywnych czarnych dziur w centrach galaktyk. Dzięki innowacyjnym symulacjom, międzynarodowy zespół badawczy, kierowany przez profesora Daniela Price’a i byłego studenta Davida Liptaia ze Szkoły Fizyki i Astronomii, uchwycił złożony proces rozrywania i pochłaniania tych gwiazd przez czarne dziury,
Gwiazdy i ciemna materia nie oddziałują ze sobą w „niemożliwy sposób”. Długoletnia „zmowa” w astronomii – że gwiazdy i ciemna materia oddziałują na siebie w niewytłumaczalny sposób – została obalona przez międzynarodowy zespół astronomów w artykule opublikowanym 20 sierpnia 2024 roku w Monthly Notices of the Royal Astronomical Society (MNRAS). Zmowa powstała w celu wyjaśnienia
Astronomowie zidentyfikowali nowe szczegóły dotyczące rozmiaru i wyglądu Gwiazdy Polarnej. Biegun północny Ziemi wskazuje kierunek w przestrzeni kosmicznej wyznaczony przez Gwiazdę Polarną. Gwiazda Polarna jest zarówno pomocą nawigacyjną, jak i niezwykłą gwiazdą samą w sobie. Jest najjaśniejszym członkiem układu trzech gwiazd i jest gwiazdą zmienną pulsującą. Gwiazda Polarna staje się jaśniejsza i bledsza okresowo, gdy
W ciągu ostatnich 30 lat, korzystając z teleskopów kosmicznych, odkryto ponad 5000 egzoplanet w tysiącach układów planetarnych. Planety to ciała, które krążą wokół gwiazdy i mają wystarczającą masę grawitacyjną, aby uformować się w mniej więcej kuliste kształty, które z kolei wywierają siłę grawitacyjną na mniejsze obiekty, takie jak planetoidy i księżyce. Przez większość historii ludzkości
Naukowcom udało się wyjaśnić promieniowanie rentgenowskie z otoczenia czarnej dziury. Promieniowanie to pochodzi z połączonego efektu chaotycznych ruchów pól magnetycznych i turbulentnego gazu plazmowego. Korzystając ze szczegółowych symulacji superkomputerowych, naukowcy z Uniwersytetu w Helsinkach modelowali interakcje między promieniowaniem, plazmą i polami magnetycznymi wokół czarnych dziur. Stwierdzono, że chaotyczne ruchy wywołane przez pola magnetyczne ogrzewają lokalną
Superkomputer pomaga astronomom rozwiązać odwieczne pytanie dotyczące rozmiarów galaktyk i środowiska, w którym żyją. Zespół astronomów korzystających z superkomputera Yale po raz pierwszy ustalił, że galaktyki w gęstszych środowiskach są aż o 25% większe niż ich odpowiedniki w mniej gęstych regionach Wszechświata. Odkrycie, które powstało w wyniku wcześniejszego opracowania przez naukowców ogromnego katalogu kształtów i
Nowa analiza archiwalnych danych ujawnia wstrząśnięty gaz w dysku protoplanetarnym otaczającym młodą gwiazdę TW Hydrae. Odkrycie to wskazuje na obecność planety o masie 4 mas Ziemi i daje naukowcom rzadką okazję do zbadania najwcześniejszych etapów formowania się planety. Wypływy z planetarnego potomstwaMłode planety tworzą się w dyskach otaczających młode gwiazdy, ale szczegóły tego procesu pozostają
Dark Energy Camera bada Gromadę Warkocza Bereniki, bogatą gromadę galaktyk nazwaną na cześć włosów starożytnej królowej i będącą inspiracją dla teorii ciemnej materii. Dark Energy Camera (DECam) rejestruje obraz olśniewającej Gromady Warkocza Bereniki nazwanej na cześć włosów egipskiej królowej Bereniki II. Ten zbiór galaktyk był nie tylko ważny w mitologii greckiej, ale także miał fundamentalne
Może się wydawać, że Słońce jest nieruchome, a tylko planety na jego orbicie poruszają się, ale w rzeczywistości Słońce przemierza Drogę Mleczną z imponującą prędkością około 220 km/s. Chociaż może się to wydawać szybkie, kiedy odkryto słabą czerwoną gwiazdę poruszającą się jeszcze szybciej po niebie, z prędkością około 600 km/s, naukowcy zwrócili na nią uwagę.
Nowe dane z teleskopu Webba sugerują, że nasz model Wszechświata może się jednak utrzymać. Wiemy wiele rzeczy na temat naszego Wszechświata, ale astronomowie wciąż debatują nad tym, jak szybko się on rozszerza. W rzeczywistości, w ciągu ostatnich dwóch dekad, dwa główne sposoby pomiaru tej liczby – znanej jako stała Hubble’a – dały różne odpowiedzi, co
Międzynarodowy zespół astronomów wykorzystał zestaw radioteleskopów, aby odkryć nowe informacje na temat magnetara, który ma zaledwie kilkaset lat. Gdy gwiazda o stosunkowo dużej masie zapada się pod koniec swojego życia i eksploduje jako supernowa, może pozostawić po sobie supergęstą gwiazdę zwaną gwiazdą neutronową. Ekstremalne siły powstające podczas jej formowania często powodują, że gwiazdy neutronowe wirują
Gaia wykrywa potencjalne księżyce wokół ponad 350 planetoid, o których nie wiadomo, czy mają towarzysza. Wcześniej Gaia badała planetoidy, o których wiadomo, że mają księżyce – tak zwane planetoidy podwójne – i potwierdziła, że charakterystyczne oznaki tych małych księżyców pojawiają się w bardzo dokładnych danych astrometrycznych teleskopu. Ale to nowe odkrycie dowodzi, że Gaia może
Zostały odkryte źródła stałych emisji w szybkich błyskach radiowych. Naukowcy z Narodowego Obserwatorium Radioastronomicznego (NRAO) Narodowej Fundacji Nauki USA (NSF) i Karl G. Jansky Very Large Array (VLA) odkryli pochodzenie stałych emisji radiowych obserwowanych w niektórych szybkich błyskach radiowych (FRB). Międzynarodowy zespół astronomów ustalił, że to stałe promieniowanie pochodzi z bąbla plazmy, co rzuca nowe
Odkrycie gwiazdy o największej gęstości litu w Drodze Mlecznej podważa obecny model ewolucji gwiazd. Nowe badania, których wyniki opublikowano w The Astrophysical Journal i były prowadzone przez asystentkę profesora astronomii Ranę Ezzeddinę i absolwenta UF Jeremy’ego Kowkabany’ego oraz ich współpracowników, donoszą o odkryciu gwiazdy, która stanowi wyzwanie dla zrozumienia przez astronomów ewolucji gwiazd i powstawania
Naukowcy proponują nowy pomysł na wykrywanie par największych czarnych dziur poprzez analizę fal grawitacyjnych emitowanych z pobliskich gwiazdowych czarnych dziur. Naukowiec z MPA proponuje nowy pomysł na wykrywanie par największych czarnych dziur, które zajmują centra galaktyk, poprzez analizę fal grawitacyjnych z pobliskich małych czarnych dziur, które są pozostałościami gwiazd. Podejście to, opublikowane w Nature Astronomy,
Astronomowie odkryli, że czerwone karły mogą wytwarzać rozbłyski gwiazdowe, które emitują promieniowanie dalekiego UV na poziomie wyższym niż wcześniej sądzono. Odkrycie to sugeruje, że intensywne promieniowanie UV z tych rozbłysków może znacząco wpłynąć na to, czy planety wokół czerwonych karłów mogą nadawać się do zamieszkania. Uważano, że niewiele gwiazd generuje wystarczającą ilość promieniowania UV poprzez
Badania pulsarów milisekundowych w gromadach kulistych mają na celu znalezienie ich i zrozumienie, dlaczego niektóre z nich poruszają się samotnie. Pulsary milisekundowe to jedne z najbardziej ekstremalnych obiektów we Wszechświecie. Badania pulsarów w gromadach kulistych mają na celu znalezienie tych szybko wirujących gwiazd i zrozumienie, dlaczego niektóre z nich latają samotnie, podczas gdy powinny być
Korzystając z danych Gaia i pomocy sztucznej inteligencji astronomowie odkryli setki zanieczyszczonych białych karłów, które aktywnie pochłaniają planety na swoich orbitach. Astronomowie odkryli ostatnio setki „zanieczyszczonych” białych karłów w naszej rodzimej Galaktyce, Drodze Mlecznej. Są to białe karły, które zostały przyłapane na aktywnym pochłanianiu planet na swoich orbitach. Są one cennym źródłem do badania wnętrz
Zespół naukowców opracował nowy model wyjaśniający formowanie się olbrzymich planet, który zapewnia głębszy wgląd w procesy planetotwórcze i może poszerzyć nasze rozumienie układów planetarnych. Nasz Układ Słoneczny to nasze najbliższe kosmiczne sąsiedztwo. Znamy go dobrze: Słońce w centrum; następnie skaliste planety Merkury, Wenus, Ziemia i Mars; a potem pas planetoid; następnie gazowe olbrzymy Jowisz, Saturn,
Korzystając z uczenia maszynowego naukowcy odkryli w cienkim dysku Drogi Mlecznej starożytne gwiazdy, które uformowały się mniej niż miliard lat po Wielkim Wybuchu. Uczenie maszynowe rzuciło nowe światło na historię Drogi Mlecznej. Odkrycie, które zaskoczyło naukowców, dotyczy ewolucji naszej Galaktyki. Dzięki analizie danych z misji Gaia, odkryto dużą liczbę starożytnych gwiazd, które poruszają się po
Astronomowie z Helsinek odkryli zaskakujący profil rotacji pobliskiej gwiazdy V889 Herculis. Pobliska gwiazda V889 Herculis zaskoczyła astronomów z Uniwersytetu w Helsinkach swoim nietypowym profilem rotacji. Różni się on znacząco od profilu rotacji naszego Słońca. To odkrycie rzuca nowe światło na podstawowe procesy zachodzące w gwiazdach i pomaga nam lepiej zrozumieć aktywność Słońca, budowę jego plam
Badania wykazały, że układy podwójne czerwonych olbrzymów zmieniają swoją rotację, a gwiazdy okrążają się po bardziej kołowych orbitach. Nowy, fascynujący wgląd w ewolucję układów podwójnych gwiazd uzyskano dzięki badaniom przeprowadzonym przez Instituto de Astrofísica de Canarias (IAC). Odkryto, że gdy gwiazdy w takich układach przechodzą w fazę czerwonych olbrzymów, ich wzajemne obroty ulegają zmianie, a
Nowe badania wskazują, że niektóre bardzo odległe galaktyki mogą być starsze niż przewiduje standardowy model kosmologiczny. Badania Martína Lópeza Corredoiry z Instituto de Astrofísica de Canarias (IAC) wskazują, że niektóre bardzo odległe galaktyki mogą być starsze niż przewidywałby to standardowy model kosmologiczny. Analiza danych z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba, opublikowana w The Astrophysical Journal, sugeruje,
W październiku 2022 roku astronomowie zostali zaskoczeni tym, co szybko nazwano BOAT – najjaśniejszym w historii rozbłyskiem gamma. Teraz dane z teleskopu Fermi ujawniają cechę, której nigdy wcześniej nie widziano. Kilka minut po wybuchu BOAT (brightest-of-all-time gamma-ray burst), Fermi’s Gamma-ray Burst Monitor zarejestrował niezwykły pik energetyczny, który przykuł naszą uwagę – powiedziała główna badaczka Maria
Badania te dają unikalny wgląd w to, jak przebiega rozdzielenie ciemnej materii od materii barionowej. Astronomowie rozwikłali skomplikowaną kolizję między dwiema masywnymi gromadami galaktyk, w której rozległe obłoki ciemnej materii oddzieliły się od tak zwanej zwykłej materii. Każda z dwóch gromad zawiera tysiące galaktyk i znajduje się miliardy lat świetlnych od Ziemi. Gdy galaktyki przelatywały
Galaktyka nieregularna NGC 4449 wykazuje wybuchowe tempo formowania się gwiazd, częściowo z powodu trwającej fuzji z pobliskimi galaktykami karłowatymi. Świąteczny zestaw jasnych różów i błękitów tworzy niezwykły widok na tym zdjęciu wykonanym za pomocą teleskopu Gemini North. Przypominające chmurę kosmicznego konfetti zdjęcie zostało opublikowane z okazji 25-lecia Gemini North. NGC 4449 jest doskonałym przykładem aktywności
Obserwacje za pomocą teleskopu Gemini pomogły w odkryciu najodleglejszej pary łączących się kwazarów, widocznej zaledwie 900 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Z pomocą potężnego instrumentu GNIRS na teleskopie Gemini North, zespół astronomów odkrył podwójnie rekordową parę kwazarów. Jest to nie tylko najodleglejsza para łączących się kwazarów, jaką kiedykolwiek znaleziono, ale także jedyna para potwierdzona w
Dzięki archiwum danych z GBT astronomowie byli w stanie scharakteryzować i zrozumieć astrofizykę egzotycznych pulsarów w gromadzie kulistej Terzan 5. W centrum naszej Galaktyki, w konstelacji Strzelca, astronomowie odkryli 10 monstrualnych gwiazd neutronowych. Te konkretne gwiazdy, zwane pulsarami, znajdują się razem w gromadzie kulistej Terzan 5, zatłoczonym domu dla setek tysięcy różnych typów gwiazd. Pulsary
Korzystając z VLBI naukowcy obserwowali cztery podwójne AGN-y, które mogą doprowadzić do powstania układów podwójnych supermasywnych czarnych dziur. Łączenie się galaktyk odgrywa kluczową rolę w kosmologicznej ewolucji galaktyk. Podczas łączenia się galaktyk, momenty pływowe mogą powodować akrecję i sprzężenie zwrotne centralnych czarnych dziur w łączących się galaktykach, tworząc podwójne aktywne jądra galaktyk (AGN). Jednak takie
Większość gwiazd i innych obiektów we Wszechświecie występuje w parach. Teraz międzynarodowy zespół naukowców odkrył 21 gwiazd neutronowych w parach z gwiazdami podobnymi do Słońca. Większość gwiazd w naszym Wszechświecie występuje w parach. Choć nasze Słońce jest samotnikiem, wiele gwiazd podobnych do niego krąży wokół tego typu gwiazd. Także inne egzotyczne pary wypełniają kosmos. Na
Wydłużona, wsteczna orbita egzoplanety zawiera wskazówki dotyczące historii formowania się i przyszłych trajektorii gorących jowiszów. Astronomowie odkryli planetę, która ma najbardziej wydłużoną orbitę, jaką kiedykolwiek znaleziono wśród planet tranzytujących. Ekstremalna planeta podąża po jednej z najbardziej drastycznie rozciągniętych orbit spośród wszystkich znanych egzoplanet. Okrąża ona również swoją gwiazdę wstecz, co daje wgląd w tajemnicę tego,
Astronomowie stworzyli jak dotąd najbardziej szczegółowy raport pogodowy dla dwóch odległych światów poza naszym Układem Słonecznym. Międzynarodowe badania – pierwsze tego rodzaju – ujawniają ekstremalne warunki atmosferyczne panujące na obiektach niebieskich, które są spowite wirującymi chmurami gorącego piasku o temperaturze 950 oC. Korzystając z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST), naukowcy postanowili uchwycić pogodę na parze
Nowe badania sugerują, że galaktyki unikają przedwczesnej śmierci, ponieważ mają czarne dziury ze strumieniami, które skutecznie zapobiegają niekontrolowanemu wzrostowi. Gdyby tak się nie stało, Wszechświat postarzał by się znacznie szybciej niż ma to miejsce obecnie i wszystko, co byśmy dziś widzieli, to ogromne galaktyki „zombie” pełne martwych i umierających gwiazd. Tak wynika z nowych badań
Chociaż galaktyki składają się głównie z ciemnej materii, jej natura wciąż jest owiana tajemnicą. Zrozumienie jej rozmieszczenia w galaktyce oferuje wskazówki do zrozumienia tej tajemniczej substancji. Właściwości i zachowanie ciemnej materii, niewidzialnego „kleju” Wszechświata, nadal owiane są tajemnicą. Chociaż galaktyki składają się głównie z ciemnej materii, zrozumienie jej rozmieszczenia w galaktyce oferuje wskazówki dotyczące tego,
Astronomowie korzystający z HST dokonali pomiaru odległości do supernowej typu Ia, będącej świecą standardową zlokalizowaną w NGC 3810. Pomiar odległości do naprawdę odległych obiektów, takich jak galaktyki, kwazary i gromady galaktyk, jest kluczowym zadaniem w astrofizyce, szczególnie jeżeli chodzi o badanie wczesnego Wszechświata, ale jest to zadanie trudne do wykonania. Możemy bezpośrednio zmierzyć odległości tylko
Korzystając z teleskopu Hubble’a zespół astronomów wykrył siedem szybko poruszających się gwiazd w gromadzie Omega Centauri, co dostarcza dowodów na obecność w jej centrum czarnej dziury o masie pośredniej. Międzynarodowy zespół astronomów wykorzystał ponad 500 zdjęć z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a z okresu dwóch dekad, aby wykryć siedem szybko poruszających się gwiazd w najbardziej wewnętrznym regionie
Nieuchwytna tymczasowa gwiazda opisana w dokumentach historycznych odtworzona przy użyciu nowego modelu komputerowego, pokazuje, że mogła niedawno zacząć generować wiatry gwiazdowe. Po raz pierwszy wyjaśniono tajemniczą pozostałość po rzadkim typie supernowej zarejestrowanej w 1181 roku. Dwa białe karły zderzyły się, tworząc tymczasową „gwiazdę gościnną”, obecnie oznaczoną jako (SN) 1181, która została odnotowana w dokumentach historycznych
Zespół naukowców wykorzystał JWST aby zaobserwować interakcję między kwazarem a dwiema masywnymi galaktykami w odległym Wszechświecie. Międzynarodowy zespół naukowców kierowany przez Włoski Narodowy Instytut Astrofizyki (INAF) i składający się z 34 instytutów badawczych i uniwersytetów z całego świata wykorzystał spektrograf bliskiej podczerwieni (NIRSpec) na pokładzie Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST), aby zobaczyć dramatyczną interakcję między
Gwiazdy neutronowe to ekstremalne obiekty, których wewnętrzna materia może przybierać egzotyczne formy. Teraz naukowcy byli w stanie przewidzieć nową fazę, która sprzyja „nuklearnemu makaronowi”. Gwiazdy neutronowe to ekstremalne i tajemnicze obiekty, których wnętrza astrofizycy nie mogą zobaczyć. Mając promień około dwunastu kilometrów, mogą mieć ponad dwukrotnie większą masę niż Słońce. Materia w nich jest upakowana
Jak wynika z nowych badań, egzoplaneta słynąca ze swojej zabójczej pogody ukrywa jeszcze jedną dziwną cechę. Atmosfera HD 189733 b, gazowego olbrzyma wielkości Jowisza, zawiera śladowe ilości siarkowodoru, cząsteczki, która nie tylko wydziela smród, ale także dostarcza naukowcom nowych wskazówek na temat tego, jak siarka, budulec planet, może wpływać na wnętrza i atmosfery gazowych światów
Niedawne odkrycie potwierdziło, że jasne, bardzo czerwone obiekty wykryte we wczesnym Wszechświecie podważają konwencjonalne myślenie o pochodzeniu i ewolucji galaktyk i supermasywnych czarnych dziur. Międzynarodowy zespół pod kierownictwem naukowców z Penn State, wykorzystujący instrument NIRSpec na pokładzie Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba w ramach przeglądu RUBIES, zidentyfikował trzy tajemnicze obiekty we wczesnym Wszechświecie, około 600-800 milionów
Astronomowie od dawna zastanawiają się, w jaki sposób supermasywne czarne dziury rosną tak duże. Teraz naukowcy odkryli wirujący magnetyczny wiatr, który ich zdaniem pomaga rosnąć supermasywnej czarnej dziurze. Supermasywne czarne dziury stawiają przed astronomami na całym świecie pytania, na które nie ma odpowiedzi, w tym pytanie „w jaki sposób rosną tak duże?”. Teraz międzynarodowy zespół
Astrofizycy przeprowadzili symulację podróży pierwotnego gazu pochodzącego z wczesnego Wszechświata. Zespołowi astrofizyków pod kierownictwem Caltech po raz pierwszy udało się zasymulować podróż pierwotnego gazu pochodzącego z wczesnego Wszechświata od etapu, w którym zostaje on porwany przez dysk materii napędzający pojedynczą supermasywną czarną dziurę. Nowa symulacja komputerowa podważa koncepcje dotyczące takich dysków, które astronomowie utrzymywali od
Astronomowie uchwycili pierwsze sygnały świetlne niewidocznych dotąd słabych towarzyszy ośmiu jasnych gwiazd. Wykrywanie słabych obiektów w pobliżu jasnych gwiazd jest niezwykle trudne. Jednak dzięki połączeniu danych z teleskopu Gaia z naziemnym instrumentem ESO GRAVITY, naukowcom udało się właśnie to. Udało im się uchwycić pierwsze sygnały świetlne dotychczas niewidocznych słabych towarzyszy ośmiu jasnych gwiazd. Technika ta
Naukowcy odkryli dziewięć nowych galaktyk satelitarnych Drogi Mlecznej. Przez lata astronomowie zastanawiali się, jak wyjaśnić, dlaczego Droga Mleczna ma mniej galaktyk satelitarnych niż przewiduje standardowy model ciemnej materii. Nazywa się to „problem brakujących satelitów”. Aby przybliżyć nas do rozwiązania tego problemu, międzynarodowy zespół naukowców wykorzystał dane z Hyper Suprime-Cam (HSC) Subaru Strategic Program (SSP) do
Naukowcy odkryli, że czarna dziura we wczesnym Wszechświecie ważyła już ponad miliard mas Słońca. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba, zaglądając we wczesne etapy liczącego 13,8 miliarda lat Wszechświata, dostrzegł galaktykę, która istniała zaledwie 700 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Zastanawiające jest, w jaki sposób czarna dziura znajdująca się w jej centrum mogła już ważyć miliard mas
Astronomowie korzystający z dwóch potężnych teleskopów odkryli dynamiczny duet. Większość Wszechświata jest niewidoczna dla ludzkiego oka. Elementy składowe gwiazd są widoczne tylko w długościach fal, które znajdują się poza widzialnym spektrum. Niedawno astronomowie wykorzystali dwa bardzo różne i bardzo potężne teleskopy, aby odkryć bliźniacze dyski – i bliźniacze równoległe strumienie – wyłaniające się z młodych
Naukowcy zmierzyli prędkość cefeid z niespotykaną precyzją, dostarczając nowych informacji na ich temat. Cefeidy to pulsujące gwiazdy, które rytmicznie zmieniają jasność. Dzięki temu astronomowie mogą wykorzystywać je jako „świece standardowe” do pomiaru ogromnych odległości w kosmosie. Cefeidy pomagają nam określić rozmiar i skalę naszego Wszechświata. Pomimo ich znaczenia, badanie cefeid stanowi wyzwanie. Ich pulsacje i
Dwutlenek siarki w atmosferze egzoplanety czyni ją głównym celem dla naukowców próbujących zrozumieć, jak powstają planety. Zaskakująca żółta mgiełka dwutlenku siarki w atmosferze gazowego „karła” oddalonego o około 96 lat świetlnych od naszego Układu Słonecznego sprawia, że planeta ta jest głównym celem dla naukowców próbujących zrozumieć, jak powstają światy. Astronomowie odkryli egzoplanetę GJ 3470 b
Zespół naukowców dokonał przełomowych odkryć dotyczących supermasywnej czarnej dziury w centrum naszej Galaktyki. Czarne dziury są niezwykle trudne do zbadania, po części dlatego, że światło nie jest w stanie uciec przed ich olbrzymią grawitacją. Naukowcy zazwyczaj wnioskują o ich właściwościach, obserwując ich wpływ grawitacyjny na pobliskie gwiazdy, emisje z otaczających je obłoków gazu i inne
Obłoki gazu w galaktyce są wypychane z dużą prędkością między gwiazdy przez promieniowanie z supermasywnej czarnej dziury w jej centrum. Obłoki gazu w odległej galaktyce są coraz szybciej wypychane – z prędkością ponad 16 000 km/s – między sąsiednie gwiazdy przez podmuchy promieniowania z supermasywnej czarnej dziury w centrum galaktyki. Jest to odkrycie, które pomaga
Obserwacje rzucają światło na lotne procesy, które kształtują układy gwiazdowe podobne do naszego, oferując unikalne spojrzenie na pierwotne etapy formowania się planet. Astronomowie uchwycili coś, co wydaje się być migawką masywnego zderzenia gigantycznych asteroid w Beta Pictoris, sąsiednim układzie gwiazdowym znanym z młodego wieku i burzliwej aktywności związanej z powstawaniem planet. Obserwacje zwracają uwagę na
Zespół astronomów przejrzał ponownie archiwalne dane dotyczące obiektu, który był obserwowany 40 lat temu. Astronomowie wykorzystali nowe dane z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a i Obserwatorium SOFIA (Stratospheric Observatory For Infrared Astronomy), a także dane archiwalne z innych misji, aby ponownie przyjrzeć się jednemu z najdziwniejszych układów podwójnych gwiazd w naszej Galaktyce – 40 lat po tym,
Nowo odkryty podkarzeł typu L odbywa niezwykłą podróż przez naszą Galaktykę. Może się wydawać, że Słońce jest nieruchome, podczas gdy planety na jego orbicie się poruszają, ale w rzeczywistości Słońce krąży przez Drogę Mleczną z imponującą prędkością około 220 km/s. Jakkolwiek szybkie może się to wydawać, kiedy odkryto słabą czerwoną gwiazdę przecinającą niebo w zauważalnie
Astronomowie z Holandii po raz pierwszy zmapowali wypływ z jednego z najbliższych kwazarów – I Zwicky 1. Kwazary to jasne jądra galaktyk zasilane przez supermasywną czarną dziurę znajdującą się w ich centrum. Zespół badał wypływ gazu w I Zwicky 1, aby zmapować jego system obłoków wydmuchiwanych z prędkością od dziesiątek do tysięcy kilometrów na sekundę.
Zespół naukowców zagląda w przeszłość i odkrywa nowe wskazówki dotyczące wczesnego Wszechświata i wyglądu galaktyk sprzed miliardów lat. W nowych badaniach naukowcy z Uniwersytetu Missouri odkryli, że galaktyki spiralne były bardziej powszechne we wczesnym Wszechświecie niż dotychczas sądzono. Naukowcy wcześniej uważali, że większość galaktyk spiralnych powstała około 6-7 miliardów lat po uformowaniu się Wszechświata –
Zespół naukowców przedstawił najlepsze jak dotąd modelowanie wzrostu supermasywnych czarnych dziur znajdujących się w centrach galaktyk. Łącząc czołowe obserwacje rentgenowskie z najnowocześniejszymi symulacjami komputerowymi budowy galaktyk w historii kosmosu, naukowcy przedstawili najlepsze jak dotąd modelowanie wzrostu supermasywnych czarnych dziur znajdujących się w centrach galaktyk. Korzystając z tego hybrydowego podejścia, zespół badawczy kierowany przez astronomów z
Astronomowie odkryli mini-neptuny wokół czerwonych karłów, które krążą blisko swoich gwiazd macierzystych, a trzy z nich mają prawdopodobnie ekscentryczne orbity. Egzoplanety o rozmiarach pomiędzy Ziemią a Uranem/Neptunem, znane jako mini-neptuny, nie występują w naszym Układzie Słonecznym. Jednak mini-neptuny są stosunkowo powszechne poza Układem Słonecznym i są obiecującymi celami do scharakteryzowania atmosfery przez Kosmiczny Teleskop Jamesa
Puchar 2 jest jedną z największych galaktyk satelitarnych Drogi Mlecznej. Jest też niezwykle zimna i posiada wolno poruszające się gwiazdy, ale jak powstała, pozostaje niejasne. Galaktyka karłowata Puchar 2 znajduje się około 380 000 lat świetlnych od Ziemi i jest jedną z największych galaktyk satelitarnych Drogi Mlecznej. Niezwykle zimna i z wolno poruszającymi się gwiazdami,
Nowe badania z wykorzystaniem ALMA oferują przełomowe zrozumienie warunków, które sprzyjają lub hamują formowaniu się planet. Dyski protoplanetarne, czyli pierwotne zbiorniki gazu i pyłu otaczające młode gwiazdy, są kolebkami planet. Jednak czynniki warunkujące przetrwanie tych dysków na tyle długo, by mogły powstać planety, oraz przyczyny ich przedwczesnego rozproszenia pozostają niejasne. Dyski okołogwiazdowe w układach podwójnych
JWST odkrywa dużą różnorodność gazów bogatych w węgiel, które służą jako składniki przyszłych planet wokół małomasywnych gwiazd. Korzystając z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST), zespół astronomów zbadał właściwości dysku protoplanetarnego wokół młodej gwiazdy o bardzo małej masie. Wyniki ujawniają najbogatszy skład węglowodorów zaobserwowany do tej pory w dysku protoplanetarnym, w tym pierwszą pozasłoneczną detekcję etanu
Nasza Galaktyka zderzyła się z wieloma innymi w ciągu swojego życia. Teraz satelita Gaia ujawnia, że ostatnie z takich zderzeń miało miejsce miliardy lat później, niż sądziliśmy. Droga Mleczna powiększała się z czasem, gdy inne galaktyki zbliżały się do niej, zderzały się z nią, były rozrywane i wchłaniane przez naszą Galaktykę. Każde takie zderzenie powodowało
Nowo odkryta planeta Feniks, która przetrwała w ekstremalnych warunkach w pobliżu czerwonego olbrzyma oferuje nowy wgląd w to, jak ewoluują planety. Rzadka egzoplaneta, która powinna być pozbawiona atmosfery z powodu intensywnego promieniowania pobliskiej gwiazdy macierzystej, w jakiś sposób wytworzyła puszystą atmosferę. Jest to najnowsze z serii odkryć, które zmuszają naukowców do ponownego przemyślenia teorii na
Większość zapadających się gwiazd wiruje w ciągu kilku sekund. Tej zajmuje to prawie godzinę. Australijscy naukowcy wykryli gwiazdę neutronową, które prawdopodobnie wiruje wolniej niż jakakolwiek inna, którą kiedykolwiek zmierzono. Żadna inna emitująca promieniowanie radiowe gwiazda neutronowa, spośród ponad 3000 odkrytych do tej pory, nie wirowała tak wolno. Wyniki badań opublikowano 5 czerwca 2024 roku w
Ustalono, że fuzje między masywnymi galaktykami mogą zmieniać ich morfologię, zwiększać procesy gwiazdotwórcze, a nawet wywoływać wybuchy gwiazd. Ze względu na słabe studnie potencjału grawitacyjnego galaktyk karłowatych, ich rozkład oraz gęstość formowania się gwiazd są łatwiej podatne na wpływy fuzji i ujemne sprzężenie zwrotne gwiazd. Jednakże, ograniczenia obserwacyjne sprawiają, że badania nad zderzającymi się galaktykami
Wyniki pomiaru spinu supermasywnej czarnej dziury oferują nowy sposób badania tych obiektów oraz ich ewolucji we Wszechświecie. Astronomowie z MIT, NASA, PAN i innych instytucji opracowali nowy sposób pomiaru prędkości wirowania czarnej dziury, wykorzystując niestabilne następstwa po jej gwiezdnej uczcie. Ta metoda wykorzystuje zjawisko rozerwania pływowego (TDE) czarnej dziury – niezwykle jasny moment, w którym
Pierwsze w historii symulacje pojedynczych gwiazd w formującej się gromadzie kulistej pokazują potencjalne mechanizmy powstawania czarnych dziur o masach pośrednich. Badania przeprowadzone przez Michiko Fujii z Uniwersytetu Tokijskiego ujawniły możliwy mechanizm powstawania czarnych dziur o masach pośrednich w gromadach kulistych, skupiskach gwiazd zawierających od dziesiątek tysięcy do milionów ciasno upakowanych gwiazd. Pionierskie symulacje powstawania masywnych
Korzystając z obserwacji prowadzonych przez satelitę TESS dwa międzynarodowe zespoły astronomów odkryły planetę o rozmiarach pomiędzy Ziemią a Wenus. Planeta znajduje się w odległości zaledwie 40 lat świetlnych od nas. Wiele czynników sprawia, że jest to kandydatka dobrze nadająca się do dalszych badań przy użyciu Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba. TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite) monitoruje
Międzynarodowy zespół astronomów wykorzystał JWST do znalezienia rekordowo odległej galaktyki zaobserwowanej mniej niż 300 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Międzynarodowy zespół astronomów ogłosił odkrycie dwóch najwcześniejszych i najodleglejszych galaktyk, jakie kiedykolwiek widziano, datowanych na zaledwie 300 milionów lat po Wielkim Wybuchu. te, uzyskane przy użyciu Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST), stanowią kamień milowy w badaniach
Międzynarodowy zespół naukowców odkrył niezwykle lekką planetę krążącą wokół odległej gwiazdy w naszej Galaktyce. Odkrycie to, którego wyniki opublikowano w czasopiśmie Nature Astronomy 14 maja 2024 roku, stanowi obiecujący klucz do rozwiązania zagadki powstawania takich olbrzymich, superlekkich egzoplanet. Nowo odkryta planeta WASP-193b to gazowy olbrzym, który jest około 50% większy od Jowisza, ale ma gęstość
Zespół astronomów odnalazł dowody na trwające łączenie się dwóch galaktyk i ich masywnych czarnych dziur gdy Wszechświat miał zaledwie 740 milionów lat. Międzynarodowy zespół astronomów wykorzystał Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba do znalezienia dowodów na trwające połączenie dwóch galaktyk i ich masywnych czarnych dziur, gdy Wszechświat miał zaledwie 740 milionów lat. Układ ten znany jest jako
Naukowcy w ramach projektu SPECULOOS odkryli nową egzoplanetę wielkości Ziemi krążącą wokół gwiazdy typu „skrajnie chłodnego karła”. Skrajnie chłodne karły to najmniej masywne gwiazdy w naszym Wszechświecie, o rozmiarach zbliżonych do Jowisza, ponad dwukrotnie chłodniejsze, dziesięciokrotnie mniej masywne i sto razy słabiej świecące niż nasze Słońce. Ich żywotność jest ponad sto razy dłuższa niż naszej
Naukowcy z MIT, w tym kilkoro studentów studiów licencjackich, odkryli trzy najstarsze gwiazdy we Wszechświecie, które żyją w naszym galaktycznym sąsiedztwie. Zespół dostrzegł gwiazdy w halo Drogi Mlecznej – obłoku gwiazd, który otacza cały główny dysk galaktyczny. Z analizy zespołu wynika, że trzy gwiazdy powstały między 12 a 13 miliardów lat temu, kiedy kształtowały się
Zespół astrofizyków odkrył nowatorską metodę wykrywania gwiazd pierwszej generacji, które do tej pory nie były bezpośrednio zaobserwowane. Najnowsze badania prowadzone przez grupę badawczą prof. Jane Lixin DAI z Wydziału Fizyki Uniwersytetu w Hongkongu (HKU) doprowadziły do odkrycia nowatorskiej metody wykrywania gwiazd pierwszej generacji, znanych jako gwiazdy III populacji, które do tej pory nie zostały bezpośrednio
Naukowcy odkryli dziwną, świecącą na czerwono egzoplanetę, która jest wypełniona aktywnymi wulkanami. Stephen Kane, astrofizyk z University California, Riverside, nigdy nie spodziewał się, że planeta w tym odległym układzie gwiazdowym jest pokryta wieloma aktywnymi wulkanami tak, że widziana z daleka przybiera ognisty, świecący na czerwono odcień. To był jeden z tych momentów odkrycia, kiedy myślisz:
Po rozpoczęciu działania w lutym 2024 misja XRISM badała monstrualną czarną dziurę w centrum galaktyki NGC 4151. Instrument XRISM Resolve (X-ray Imaging and Spectroscopy Mission) uchwycił szczegółowe widmo obszaru wokół czarnej dziury – powiedział Brian Williams, naukowiec NASA zajmujący się projektem misji. Szczyty i spadki są jak chemiczne odciski palców, które mogą nam powiedzieć, jakie
Obserwacje sugerują, że niektóre z najwcześniejszych monstrualnych czarnych dziur wyrosły z masywnych kosmicznych nasion. Astronomowie z MIT zaobserwowali nieuchwytne światło gwiazd otaczające niektóre z najwcześniejszych kwazarów we Wszechświecie. Odległe sygnały, które sięgają ponad 13 miliardów lat wstecz do początków Wszechświata, ujawniając wskazówki dotyczące ewolucji pierwszych czarnych dziur i galaktyk. Kwazary to płonące centra aktywnych galaktyk,
Międzynarodowy zespół naukowców stworzył pierwsze szczegółowe mapy radiowe Wszechświata na niskich częstotliwościach. Aby to osiągnąć, opracowali nową technikę kalibracji, która pozwoliła im ominąć zakłócenia powodowane przez ziemską jonosferę. Po lewej stronie przedstawiono obraz fragmentu nieba obserwowanego przy użyciu najlepszej jak dotąd techniki kalibracji. Po prawej stronie widać ten sam fragment nieba wykonany nową techniką. Widocznych
